Microsoft: Vận may thay đổi, “lão làng” lại trở thành “món ngon”?

Ngày 30/7, sau giờ giao dịch của thị trường chứng khoán Mỹ, Microsoft đã công bố báo cáo tài chính quý 4 năm tài chính 2026 kết thúc vào tháng 6 năm nay. Nói một câu, vận hội AI đổi chiều, và lần này cuối cùng cũng đến lượt Microsoft thở phào nhẹ nhõm.

1. Là điểm nhấn quan trọng nhất cho việc thu hồi đầu tư AI: Azure quý này tăng tốc lên 43% (loại bỏ FX cũng vậy), ngay cả những báo cáo lạc quan nhất cũng chỉ dự kiến 40-42%. Điều quan trọng hơn là hướng dẫn tăng trưởng quý sau không đổi tỷ giá lên đến 45%, nghĩa là Azure sẽ tiếp tục tăng tốc trưởng mạnh.

Sau cuộc bứt phá gần đây của Codex, doanh thu ARR tháng 7 của OAI đã vượt qua toàn bộ quý 2, điều này cũng là tín hiệu tốt cho dịch vụ đám mây của Microsoft.

2. Capex (bao gồm thuê mua tài sản cố định) 41 tỷ, quý sau 50 tỷ, không có gì bất ngờ. Và chi tiêu vốn tự nhiên năm 26 giảm từ 190 tỷ xuống 175 tỷ nhiều hơn là “chiêu trò kế toán”, hướng dẫn thực tế không thay đổi. Một số ý kiến trên thị trường cho rằng Microsoft sẽ nâng mức đầu tư vốn, nhưng cá nhân tôi từ đầu không nghĩ như vậy, lý do là Microsoft đã đầu tư sớm. Google tăng chi tiêu vốn thực chất là bù bài.

3. Hiếm khi một đại gia đám mây không bị sụp đổ dòng tiền! Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của công ty trong một quý là 55 tỷ, trong đó còn có 5,6 tỷ là đầu tư thuê mua tài sản cố định trong 41 tỷ Capex, vậy chi tiêu thực tế chỉ dưới 36 tỷ USD, do đó quý này vẫn có khoảng 20 tỷ USD dòng tiền tự do.

4. Lợi nhuận ổn định đáng kinh ngạc? Không có câu chuyện hồ ly cho rằng chi phí AI Capex vào giai đoạn khấu hao sẽ làm giảm mạnh tỷ suất lợi nhuận gộp, cả năm 26 còn có cắt giảm nhân sự để nhường lối cho AI, biên lợi nhuận hoạt động của công ty không giảm mà còn nhích nhẹ. Lợi nhuận hoạt động đạt 40,6 tỷ USD, tăng trưởng 18%, vượt nhẹ mức tăng trưởng doanh thu 17,7%.

5. Hợp đồng mới ký khá ổn:  Ký mới 77,4 tỷ, dù không còn khách hàng lớn OAI, tốc độ ký hợp đồng mới cũng bắt đầu phục hồi. Doanh thu đám mây to B xác nhận trong quý chỉ 59,3 tỷ. Số đơn hàng giá trị ký mới vượt doanh thu xác nhận quý này, tất yếu khiến dư nợ hợp đồng doanh nghiệp (RPO) ngày một lớn hơn. Quý này tăng 50 tỷ, tổng dư nợ lên 678 tỷ USD.

Góc nhìn của tác giả

Năm 2023, Microsoft là người hưởng lợi thực sự phía sau sự bùng nổ của OAI, từ việc sử dụng đám mây của OAI, các phần mềm làm việc của Microsoft chuyển sang AI hóa, Microsoft một mình một ngựa dẫn đầu.

Nhưng sau đó, Microsoft và OAI bắt đầu “xa mặt cách lòng”, Azure giảm tốc; AI hóa ứng dụng văn phòng của Microsoft gặp khó, sau khi tách ra khỏi OAI, năng lực tự phát triển mô hình, chip đều yếu hơn, khiến giới đầu tư quay lưng, định giá bị áp chế.

Sau báo cáo tài chính lần này, tình hình mô hình tự phát triển, chip của Microsoft chưa cải thiện, nhưng Azure lại tăng tốc khá tốt, đơn hợp đồng mới cũng phục hồi nhanh, phần nào cho thấy bước vào thời kỳ hậu OAI, tiến trình đa dạng hóa khách hàng của Microsoft đã bắt đầu có hiệu quả.

Với báo cáo tài chính:Một công ty đám mây tiết chế đầu tư AI (Capex không kéo lên), tăng trưởng AI mạnh (Azure vượt kỳ vọng + đơn hàng mới phục hồi), lợi nhuận không giảm, dòng tiền vẫn ổn, trong khi định giá vẫn còn thấp hơn đối thủ, Microsoft ở hiện tại thực sự rất hấp dẫn.

Tiếp theo, khách lớn OAI dự kiến sẽ ra mắt mô hình GPT 5.6 vào tháng 7, thúc đẩy sử dụng đám mây tăng tốc; tháng 6, công ty cũng đã tăng giá Github Copilot (từ phí tháng chuyển sang tính theo lượng sử dụng), và dư nợ thực hiện hợp đồng gần 680 tỷ, cho thấy Microsoft có thể đã thoát khỏi “giai đoạn ảm đạm sau ly hôn” với OAI.

Nhận định chi tiết báo cáo tài chính như sau

I. Tổng quan điều chỉnh phạm vi công bố báo cáo tài chính

Từ năm tài chính 25, Microsoft đã thực hiện điều chỉnh đáng kể về cấu trúc bộ phận khi công bố báo cáo tài chính. Ý tưởng tổng thể là đưa các dịch vụ 365 hướng đến doanh nghiệp như Commercial Office 365, Windows 365 và Security 365, đều từ các mảng ban đầu chuyển vào nhóm lớn Năng suất & Quy trình (PBP). Chi tiết thay đổi và quan điểm của tác giả, vui lòng xem bình luận 1Q25, hình dưới đây là tóm tắt ngắn gọn, không nhắc lại nữa.

II. Doanh số hợp đồng mới tăng trở lại

Kinh doanh đám mây, giá trị ký hợp đồng, cũng như dư nợ hợp đồng, quan trọng không kém gì doanh thu xác nhận. Trước đó, đơn hàng mới tăng trưởng âm trực tiếp, khiến thị trường lo lắng. May thay quý này đã phục hồi trở lại.

Theo ước tính của tác giả, tổng giá trị hợp đồng ký quý này phải lớn hơn toàn bộ mảng đám mây của Microsoft (bao gồm SaaS cloud và PaaS cloud), tốc độ này chắc chắn khiến dư nợ hợp đồng ngày càng cao.

III. Chi phí khấu hao chưa tăng, dòng tiền ổn

Chi tiêu vốn của Microsoft là 41 tỷ, nhưng một phần là dạng thuê mua tài sản cố định (khác biệt nhỏ giữa dòng ra và chi phí), số tiền thực chi là 36,5 tỷ USD.

Nhưng tác giả lưu ý rằng, mặc dù là ông lớn đi đầu về chi tiêu vốn AI, nhưng khoản chi phí khấu hao của Microsoft tới nay chưa tăng đáng kể, so với cùng kỳ năm ngoái gần như không đổi trong quý này, đây cũng là lý do tỷ suất lợi nhuận gộp của công ty không giảm mạnh.

Và từ ba quý trước, tỷ trọng tài sản vòng đời ngắn (máy chủ, v.v...) trong chi tiêu vốn của công ty từng bước tăng, từ 50% lên trên 2/3 hiện tại, tác giả nghiêng về ý kiến rằng phản ứng tăng chi phí khấu hao của Microsoft sẽ chưa đến ngay.

Ưu điểm của Microsoft so với các đại gia khác ở quý này là: dù chi tiêu vốn tăng mạnh nhưng bản thân công ty là "máy tạo tiền", dòng tiền hoạt động cho một quý tới 40-50 tỷ USD, nên khoản chi thực tế 30-40 tỷ Capex vẫn chưa đủ làm hụt dòng tiền hoạt động của Microsoft.

Dù dòng tiền tự do quý này đã giảm 23% so với cùng kỳ, nhưng vẫn còn 19,6 tỷ USD.

Theo hướng dẫn về chi tiêu vốn hiện tại của công ty, giả định tăng trưởng dòng tiền hoạt động năm sau khoảng 18%, chi tiêu vốn khoảng 210 tỷ, tác giả nghiêng về khả năng dòng tiền tự do cả năm tài chính 2027 sẽ giữ vững.

IV. Hiệu suất từng bộ phận: Đám mây đóng vai trò trụ cột, công cụ năng suất ổn định, mảng người dùng cá nhân sa sút

1.1 Đám mây: Azure sẽ tăng tốc, lợi nhuận không tuột xích

Nơi tập trung xem lợi nhuận đầu tư đám mây — Azure tăng trưởng doanh thu quý này đạt 43% so với cùng kỳ, đã loại trừ yếu tố tỷ giá cũng là 43%, kỳ vọng lạc quan nhất của thị trường cũng chỉ có 42%. Hướng dẫn quý tiếp theo là 45%, thực sự là dấu hiệu tăng tốc. Nhưng thực tế, thị trường cũng chỉ kỳ vọng vào khoảng 42%.

Theo hướng dẫn công ty, nửa cuối năm tăng tốc hơn nửa đầu, dư nợ hợp đồng ngày càng nhiều + máy chủ trong capex đi vào vận hành,tác giả cho rằng có khả năng lớn Azure đã xác lập lại trạng thái tăng tốc sau thời kỳ trầm lắng khi chia tay OAI.

1.2 Mảng năng suất: Ổn định như chó nằm

Quan trọng thứ hai làDịch vụ đám mây Microsoft 365 cho doanh nghiệp (Microsoft 365 Commercial Cloud) doanh thu quý này tăng trưởng nhẹ xuống 14%.

Về chiến lược bán hàng, từ E3 lên E5, bây giờ đến E7, rõ ràng là gia tăng khả năng thâm nhập các sản phẩm giá trị cao, kéo giá bán trung bình danh nghĩa mà giá thực tế tăng lên.

Đặc biệt, bản E7 mới đưa Copilot với giá riêng 30 USD, cùng tính năng Agent, cộng với các tính năng bảo mật nâng cấp,nếu bán riêng lẻ giá tầm 120 USD, Microsoft đóng gói hàng tháng, E7 là 99 USD.

Nhưng hiện tại, SaaS của Microsoft chưa có hiện tượng “tận thế phần mềm”, tuy nhiên tốc độ khách hàng chấp nhận trả tiền cho AI còn chưa nhanh như ý.

Và dịch vụ Microsoft 365 to B thuộcmảng năng suất đã loại trừ ảnh hưởng tỷ giá, từ quý trước 13% về lại 14%, vài quý gần đây hầu như rất ổn định.

1.3 Mảng người dùng cá nhân: tệ nhất trong các mảng

Quý này, mảng cá nhân giảm trưởng -5%, tốt hơn một chút so với dự đoán -10%. Doanh số PC giảm vì giá nguyên liệu tăng, thực tế là Windows bị dự đoán giảm trên 15% nhưng kết quả chỉ giảm 7%.

Ngành game giảm mạnh nhất, doanh thu Bing search và quảng cáo khác cho Windows chỉ tăng 7% (loại FX là 10%), mảng tìm kiếm dù có AI vẫn không lật lại được, Google vẫn là vua tuyệt đối.

Toàn tập đoàn Microsoft quý này doanh thu 90 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ, cao hơn chút so với kỳ vọng của các bên bán là 15%. Nhưng sau khi loại FX, tốc độ tăng doanh thu thực là 17%, các bộ phận đều vượt kỳ vọng ở mức nhẹ.

V. Biên lợi nhuận gộp của mảng đám mây giảm cấu trúc, giữ biên lợi nhuận dựa vào đòn bẩy vận hành

1) Xu hướng cấu trúc tỷ suất lợi nhuận gộp rất rõ, do doanh thu đám mây chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng tốc nhanh nhất, đóng góp từ AI tăng dần làm áp lực tỷ suất lợi nhuận gộp mảng đám mây hạ xuống.

Cho nên khi dự báo, thị trường đều dự biên lợi nhuận gộp mảng đám mây sẽ giảm tuần tự, nhưng quý này lại bất ngờ tăng, điều này là lý do chính giúp biên lợi nhuận gộp tổng thể vượt kỳ vọng.

2) Quý này, lợi nhuận hoạt động tổng là 40,6 tỷ USD, tăng trưởng 18% so với cùng kỳ, gần như song hành với doanh thu. Trong bối cảnh biên lợi nhuận gộp giảm cấu trúc, tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu là nhờ đòn bẩy vận hành.

Tăng trưởng doanh thu cao làm pha loãng tăng trưởng chi phí R&D và chi phí bán hàng; về số lượng nhân sự, năm tài chính này Microsoft đã giảm 5.000 người, còn 123.000 người, rõ ràng là giảm người để tăng đầu tư AI.

2) Xét theo bộ phận, mảng tính toán cá nhân gần như không đóng góp lợi nhuận, chủ đạo của Microsoft vẫn là SaaS năng suất + mảng đám mây.

Dù đám mây là động lực doanh thu chính, tạo lợi nhuận vẫn kém các mảng như Office SaaS. Hiện Office đang tăng ASP qua bán kèm Copilot, biên lợi nhuận có xu hướng giảm, quý này cũng như vậy.

Tấm điểm được chú ý nhất, cũng là nơi gánh Capex và khấu hao nhiều nhất,biên lợi nhuận hoạt động mảng đám mây thông minh đạt 40,4%,ổn định so với cùng kỳ, vượt dự báo.

- KẾT THÚC -

Bài viết không dễ, hãy nhấn“Chia sẻ” để tiếp thêm năng lượng cho tôi nhé~