ABŞ fond bazarında bədbinlik davam edir, tarixi məlumatlar göstərir ki, bu, S&P 500-ün növbəti yüksəlişi üçün yanacaq ola bilər

ABŞ səhm bazarı ardıcıl olaraq tarixdə yeni zirvələrə çatır, lakin investorların narahatlığı bir türlü aradan qalxmır. Məhz bu geniş yayılmış ehtiyatlılıq və şübhə, ehtimal ki, bazarın daha da davam etməsi üçün enerji toplayır.

S&P 500 indeksi ötən həftə ilk dəfə 7700 bəndi aşdı və ardıcıl bir neçə tarixi rekordu yenilədi, ikinci rübdə şirkət gəlirləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 32% artıb ki, bu artım tempi yalnız əvvəlki böyük eniş dövrlərindən sonrakı bərpa mərhələlərində görünür.

Ancaq passiv sərmayə alətlərinə kapital axını yavaşıyır, son 25 həftənin 20-də "qısa" mövqedə olanların sayı "uzun" mövqedə olanlardan çox olub, iri fond menecerlərinin portfeli də hələ hazırkı güclü fundamental göstəriciləri tam əks etdirmir.

Yuxarıda qeyd olunan siqnallar birlikdə "sakitlik tərəfinin üstünlüyü" olan bir bazar mənzərəsini yaradır. İqtisadi və korporativ fundamental göstəriciləri hələ də möhkəm olduğu şəraitdə bu cür həcmli ehtiyatlılıq o deməkdir ki, potensial alıcılar hələ kənarda alış fürsəti gözləyir.

Kvant institutu 22V Research qeyd edir ki, hazırkı bazar əhvalı ilə iqtisadi fundamental göstəricilər arasında ciddi ziddiyyət var. Tarixi məlumatlara əsasən, bu cür "həddindən artıq pessimizm" adətən geri sıçrayış dalğasını işarə edir, S&P 500 indeksinin növbəti 1 ay, 3 ay və 6 ay üçün gözlənilən gəlirlilik faizləri müvafiq olaraq 1.6%, 5.1% və 7.8%-dir.

S&P 500 indeksinə daxil olan şirkətlərin bu ilin ikinci rübündə gəlirləri illik müqayisədə 32% artıb, belə ciddi artım tarixdə yalnız əsas eniş dövrlərindən sonra bərpa vaxtı müşahidə olunub.

ABŞ Nationwide-ın baş bazar strateqi Mark Hackett bildirib:

Bu bəlkə də tarixdə görünən ən yaxşı gəlir mühitidir, qlobal durumu neqativ görmək üçün həqiqətən çox böyük səylər göstərmək lazımdır.

Lakin iri aktiv idarəetmə institutlarının portfel dəyişiklikləri fundamental artımdan hiss olunur dərəcədə geri qalır.

Deutsche Bank-ın topladığı məlumatlara görə, böyük şirkət səhmlərinin portfeli son on ilin müşahidə dəyərlərinin 87-ci faizindədir.

Bankın strateqi Parag Thatte müştəri hesabatında vurğulayıb ki, bu portfel səviyyəsi adətən orta səviyyəli gəlir artımı ilə əlaqələndirilir və bu isə real artım dərəcəsindən xeyli aşağıdır. Yəni, institusional investorlar bu gəlir sıçrayışını hələ tam qiymətləndirməyiblər.

Amerika Fərdi İnvestorlar Assosiasiyasının (AAII) sorğusuna görə, son 25 həftənin 20-də bazarın enəcəyini proqnozlaşdıranların sayı yüksələcəyini gözləyənlərdən çox olub. Bu davamiyyət, Donald Trump administrasiyası qlobal tarif siyasətini elan edəndə müşahidə olunan bazar reaksiyasına bənzəyir və yaxın dövrdə nadir hallardandır.

Bununla yanaşı, ötən həftə ABŞ fond ETF-lərinə daxil olan kapital təxminən 31 milyard dollar təşkil edib ki, bu da S&P 500-un iyunun əvvəlində qeydə alınan əvvəlki zirvə dövründəki sürətdən aşağıdır.

Bank of America-nın əhval sorğusuna görə, strateqlər hazırda müştərilərə portfelin təxminən 56%-ni səhmlərə yatırmağı məsləhət görürlər, halbuki bu göstərici 1999-2007-ci illərdə təxminən 70% idi. Bank of America-nın səhmlər və kvanitativ strategiya üzrə eksperti Jill Carey Hall belə bildirib:

Hazırkı səhmlərin payı, əvvəlki bəzi dövrlərdəki kimi ekstremal deyil.

Investor əhvalı ilə bazarın fundamental göstəriciləri arasındakı nəzərəçarpacaq uyğunsuzluq, tarixdə tez-tez alış imkanı olaraq ortaya çıxır.

22V Research-un strateqləri bildiriblər ki, hazırkı long-short əhval indeksi ilə onların izlədiyi kompleks iqtisadi indeks arasındakı fərq yüksəkdir. İnstitutun prezidenti və baş bazar strateqi Dennis DeBusschere hesabatda yazıb:

Hal-hazırda investor əhvalı iqtisadi göstəricilərlə müqayisədə, gələcəkdə adi haldan yüksək gəlir potensialındadır.

Şübhə əhvalının davam etməsinin real səbəbləri də var.

Faiz dərəcələrinin yüksəlməsi şirkət gəlirləri üçün potensial təhlükə yaradır, Yaxın Şərqdə vəziyyətin gərginliyi və noyabrda keçiriləcək ABŞ aralıq seçkiləri bazarda qeyri-müəyyənlik yaradan faktorlardır. Lakin HSBC-nin qlobal səhmlər üzrə strateqi Alastair Pinder isə belə düşünür:

Son həftələrdə bazarın bu artıma şübhə etməsi üçün kifayət qədər səbəb olsa da, düşünürük ki, bu narahatlıqlar artıq qiymətlərə daxil olub və fundamental göstəricilərin yaxşılaşması isə hələ də lazımınca qiymətləndirilməyib.