Kripto hücumları 2025-ci ildə 3.4 milyard dollara çatdı, fərdi cüzdanlara hücumlar artdı: Chainalysis

Kriptovalyuta oğurluqları yanvar ayından dekabrın əvvəlinə qədər 3.41 milyard dolları keçib, blockchain analitik şirkəti Chainalysis bildirib. Bu rəqəm ötən ilin 3.38 milyard dollarından artım deməkdir.

Tək bir hadisə — Bybit birjasının 1.5 milyard dollarlıq hack olunması — illik ümumi məbləğin təxminən 44%-ni təşkil edib. İlk üç hack hadisəsi xidmətlərdən olan bütün itkilərin 69%-ni təşkil edir və bu, əsas pozuntularda artan təhlükəni göstərir. 

Chainalysis bildirib ki, bu il şəxsi kripto pul kisələrinə və mərkəzləşdirilmiş kripto xidmətlərindəki şəxsi açarlara hücumlarda nəzərəçarpacaq artım olub. "Şəxsi pul kisələrinin pozulması əhəmiyyətli dərəcədə artıb, 2022-ci ildə oğurlanan ümumi dəyərin cəmi 7.3%-dən 2024-cü ildə 44%-ə yüksəlib," Chainalysis bildirib. 

Şəxsi pul kisələrinin pozulması 158,000 hadisəyə çatıb və ən azı 80,000 unikal qurbanı əhatə edib. Fərdlərdən oğurlanan ümumi dəyər 713 milyon dollara düşüb, bu isə ötən ilki 1.5 milyard dollardan azdır və bu, hücum edənlərin daha çox istifadəçidən daha kiçik məbləğləri hədəf aldığını göstərir. Ethereum və Tron şəbəkələri Base və Solana kimi şəbəkələrlə müqayisədə hər 100,000 pul kisəsinə görə daha yüksək qurban nisbəti göstərib.

Mərkəzləşdirilmiş xidmətlər peşəkar təhlükəsizlik tədbirlərinə baxmayaraq, şəxsi açarların pozulmasına qarşı həssas olduqları üçün hələ də hücumlara məruz qalırlar. Belə hücumlar 2025-ci ilin birinci rübündə oğurlanan məbləğlərin 88%-ni təşkil edib.

DeFi təhlükəsizliyi yaxşılaşır

DeFi hack itkiləri, kilidlənmiş ümumi dəyər (TVL) bərpa olunsa da, aşağı səviyyədə qalıb. Bu, əvvəlki dövrlərdən əsas fərqdir, çünki artan TVL adətən daha çox uğurlu hücumlar demək idi. Chainalysis bildirib ki, bu, sektorun təhlükəsizliyində əhəmiyyətli irəliləyişin göstəricisi ola bilər.

"2025-ci ilin sentyabrında baş verən Venus Protocol hadisəsi təkmilləşdirilmiş təhlükəsizlik tədbirlərinin real fərq yaratdığını nümayiş etdirir," şirkət qeyd edib. Venus, təhlükəsizlik monitorinq platforması Hexagate ilə birlikdə, hücumdan 18 saat əvvəl şübhəli fəaliyyəti aşkar edib və tez bir zamanda əməliyyatları dayandırıb və vəsaitləri bir neçə saat ərzində bərpa edib.

Hücumdan sonra Venus idarəetmə protokolunu qəbul edərək, hücumçunun nəzarətində olan 3 milyon dolları dondurub və nəticədə cinayətkar pul itirib.

"Proaktiv monitorinq, sürətli cavab imkanları və qətiyyətli hərəkət edə bilən idarəetmə mexanizmlərinin birləşməsi ekosistemi daha çevik və dayanıqlı edib," Chainalysis bildirib. "Hücumlar hələ də baş versə də, onları aşkar etmək, cavab vermək və hətta geri qaytarmaq imkanı erkən DeFi dövründə uğurlu hacklərin adətən daimi itkilərlə nəticələndiyi dövrdən əsaslı fərqdir."

DPRK üçün rekord il

Koreya Xalq Demokratik Respublikası (DPRK) kripto təhlükəsizliyi üçün ən böyük təhdid olaraq qalır və 2025-ci ildə ən azı 2.02 milyard dollar dəyərində rekord kriptovalyuta oğurluğuna nail olub. Bu, Şimali Koreyanın 2024-cü ildə oğurladığı məbləğdən 681 milyon dollar çoxdur.

2025-ci ilin rəqəmləri ilə DPRK-nın dövlət dəstəyi ilə fəaliyyət göstərən kibercinayətkarları artıq ümumilikdə 6.75 milyard dollar oğurlayıb və bu məbləğin böyük hissəsi rejimin nüvə silahlarının inkişafını maliyyələşdirməyə yönəldilir.

Chainalysis bildirib ki, Şimali Koreyanın əsas taktikası kripto xidmətlərinə saxta IT işçiləri yerləşdirərək məlumat və ya vəsaitlərə imtiyazlı çıxış əldə etməkdir. Rekord məbləğdə oğurlanan vəsaitlər, şirkətin fikrincə, bu sızma strategiyasına artan etibarı əks etdirir.

DPRK-nın yuyulma üsulları oğurlanmış vəsaitlərin Çin dilli xidmətlərə, körpülərə, mikserlərə və Huione kimi xüsusi xidmətlərə daxil edilməsi ilə xarakterizə olunur. Chainalysis-ə görə, bu yanaşma, adətən kredit protokolları, KYC-siz birjalar və P2P platformalarından istifadə edən əksər digər hakerlərdən fərqlənir.

Onların vəsait hərəkətləri adətən 45 gün davam edən strukturlaşdırılmış mərhələləri göstərir — ilk beş gün ərzində vəsaitlər DeFi protokolları və mikserlər vasitəsilə oğurluq mənbəyindən dərhal uzaqlaşdırılır. İkinci həftə vəsaitlərin daha geniş ekosistemə KYC-siz birjalar və körpülər vasitəsilə inteqrasiyasına və vəsaitlərin çıxarılmasına başlanılır. 

20-ci gündən 45-ci günə qədər Şimali Koreya hakerləri Huione kimi daha az tənzimlənən Çin dilli platformalardan və digər mərkəzləşdirilmiş birjalardan istifadə edərək vəsaitləri fiat və ya digər aktivlərə tamamilə çevirirlər.

"Şimali Koreya kriptovalyuta oğurluğundan dövlət prioritetlərini maliyyələşdirmək və beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq üçün istifadə etməyə davam etdikcə, sənaye bu təhdid iştirakçısının adi kibercinayətkarlardan fərqli qaydalarla işlədiyini qəbul etməlidir," Chainalysis bildirib. "2026-cı il üçün əsas çağırış bu yüksək təsirli əməliyyatları DPRK iştirakçıları növbəti Bybit miqyaslı hadisə törətməzdən əvvəl aşkar etmək və qarşısını almaq olacaq."