Các tổ chức kêu gọi báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 9 "giết chết" kỳ vọng tăng lãi suất tháng 10! "New Fed News Agency": Báo cáo việc làm không thay đổi lập trường của Fed, CPI tháng 9 quan trọng hơn

Báo cáo việc làm phi nông nghiệp (non-farm) tháng 9 của Mỹ cho thấy thị trường lao động giảm nhiệt rõ rệt, kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất trong thời gian tới tiếp tục suy giảm. Dữ liệu cho thấy tăng trưởng việc làm thấp hơn nhiều dự báo, tỷ lệ thất nghiệp tăng nhẹ và tốc độ tăng lương cũng tiếp tục chậm lại. Sau khi báo cáo được công bố, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm mạnh, chứng khoán Mỹ tăng, thị trường lãi suất nhanh chóng giảm đặt cược vào việc Fed tăng lãi suất trong tháng này.

Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố vào thứ Sáu cho biết, số lượng việc làm phi nông nghiệp tháng 9 chỉ tăng 29.000, thấp hơn nhiều so với dự báo khoảng 90.000 của thị trường; số việc làm mới của tháng 8 được điều chỉnh giảm từ 162.000 xuống 133.000 và tháng 7 từ tăng 21.000 xuống giảm 10.000, tổng số việc làm tháng 7 và 8 bị điều chỉnh giảm 60.000; tỷ lệ thất nghiệp tháng 9 tăng lên 4,2%, không giữ nguyên mức 4,1% của tháng 8 như thị trường kỳ vọng; lương hàng giờ trung bình tháng 9 tăng 0,1% so với tháng trước, tăng 3,0% so với cùng kỳ năm trước, đều chậm hơn tháng 8, thị trường kỳ vọng giữ nguyên mức tăng 0,3% và 3,1% của tháng 8.

Nhà báo Nick Timiraos, được gọi là “thông tín viên Fed mới”, bình luận về báo cáo việc làm phi nông nghiệp lần này cho rằng các quan chức Fed trong tuần này đã chủ động phát đi tín hiệu, ám chỉ việc tăng lãi suất trong tháng 10 có thể không phải là kịch bản cơ bản của họ. Ông cho rằng, báo cáo lần này không thay đổi quan điểm sẵn có của Fed. Điều đáng chú ý nhất của báo cáo là tiền lương và tỷ lệ thất nghiệp đều không cho thấy thị trường lao động đang thắt chặt trở lại đến mức có thể làm tăng áp lực giá cả một cách rõ rệt.

Theo Timiraos, so với báo cáo việc làm, dữ liệu CPI tháng 9 của Mỹ được công bố vào ngày 14/10 sẽ quan trọng hơn. Tuy nhiên, báo cáo việc làm lần này “thực sự đã làm dịu đi sắc thái diều hâu trên thị trường do sự điều chỉnh kỳ vọng lộ trình tăng lãi suất của Fed gần đây”.

Quan điểm của các chuyên gia tổ chức phố Wall cũng nghiêng hẳn về “không tăng lãi suất trong tháng 10”. Kinh tế trưởng về Mỹ của Jefferies, Tom Simons, cho biết báo cáo việc làm này “nên chấm dứt hoàn toàn khả năng tăng lãi suất trong tháng 10”, nói rằng “trước đây chúng tôi dự đoán Fed sẽ tiếp tục tăng mỗi lần 25 điểm cơ bản, nhưng tình hình hiện nay cho thấy các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh còn nhiều thời gian trước lần tăng lãi suất tiếp theo có khả năng sẽ kiên nhẫn hơn.”

Định giá thị trường cho thấy, sau khi báo cáo được công bố, các nhà giao dịch dự đoán xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 10 giảm xuống còn khoảng 20%, thấp hơn mức gần 30% trước đó.

Thị trường việc làm không thắt chặt trở lại, phố Wall chuyển sang “đứng ngoài tháng 10”

Xét về số liệu gốc, phi nông nghiệp tháng 9 chỉ tăng 29.000, mặc dù thấp hơn nhiều kỳ vọng, nhưng báo cáo không cho thấy thị trường việc làm đã chững lại hoàn toàn.

Dữ liệu của BLS cho thấy trong ba tháng qua, trung bình mỗi tháng số việc làm phi nông nghiệp tăng khoảng 51.000; trung bình mỗi tháng trong năm qua tăng khoảng 41.000; tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,2%, nhưng vẫn nằm trong ngưỡng hẹp 4,1% đến 4,3% từ đầu năm. Reuters dẫn quan điểm của kinh tế trưởng Mỹ tại Natixis, Christopher Hodge, rằng dữ liệu việc làm tháng 9 dù gây thất vọng nhưng giống như sự tiếp diễn của xu thế sẵn có hơn là sự xấu đi đột ngột; hiện tốc độ tăng việc làm trung bình ba tháng và một năm vẫn cao hơn phần lớn các mức hòa vốn đủ để ổn định tỷ lệ thất nghiệp.

Đồng thời, tốc độ tăng lương tiếp tục chậm lại. Lương hàng giờ trung bình tháng 9 chỉ tăng 0,1% so với tháng trước, tốc độ tăng 12 tháng giảm xuống còn 3,0%. Đây chính là điểm then chốt mà Timiraos nhấn mạnh: báo cáo không cho thấy áp lực tiền lương tăng tốc trở lại, cũng không cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tăng đến mức làm gia tăng áp lực lạm phát do thị trường lao động thắt chặt trở lại.

Lindsay Rosner, trưởng bộ phận đầu tư thu nhập cố định đa mảng của Goldman Sachs Asset Management, cho rằng, báo cáo việc làm tháng 9 giảm nhiệt khiến khả năng tăng lãi suất vào cuối tháng này trở nên ít khả thi hơn. Bà nhận định: “Dữ liệu yếu hơn hôm nay bác bỏ luận điểm thị trường việc làm thắt chặt trở lại.” Tuy nhiên, bà vẫn xem tăng lãi suất vào tháng 12 là kịch bản cơ bản; trong khi đó nếu áp lực thị trường kéo dài, giá năng lượng tăng thêm, cũng có thể khiến Fed hành động vào tháng này.

Chuyên gia kinh tế cao cấp của Vanguard, Adam Schickling, cho rằng, hiện tại thị trường việc làm thể hiện trạng thái “tuyển dụng thấp, sa thải thấp”: tuyển dụng yếu nhưng sa thải vẫn cực thấp, dữ liệu việc làm hàng tháng trong tương lai có thể tiếp tục phát đi tín hiệu pha trộn. Nói cách khác, thị trường lao động không xấu đi rõ rệt cũng chưa mạnh rõ rệt trở lại, điều này cho Fed lý do để tiếp tục chờ dữ liệu mới.

Đặt cược tăng lãi suất tháng 10 giảm mạnh, tháng 12 vẫn chưa bị loại trừ

Sau khi báo cáo việc làm được công bố, thị trường lãi suất phản ứng rất nhanh.

Dữ liệu của Reuters cho thấy, xác suất thị trường định giá Fed tăng lãi suất vào tháng 10 có thời điểm xuống còn 12%, sau đó hồi phục lên khoảng 21%; Bloomberg dẫn dữ liệu thị trường hoán đổi lãi suất cho thấy, các nhà giao dịch dự đoán xác suất Fed tăng lãi suất tháng 10 khoảng 20%, thấp hơn gần 30% trước tin phi nông nghiệp. Có lúc thị trường thậm chí không còn hoàn toàn định giá Fed tăng lãi suất trong năm nay.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm có lúc giảm khoảng 10 điểm cơ bản, sau đó hồi phục nhẹ. Điều này cho thấy thị trường trái phiếu nhanh chóng giảm đặt cược tăng lãi suất ngắn hạn, nhưng chưa hoàn toàn loại bỏ khả năng Fed còn tăng lãi suất trong tương lai.

Giám đốc đầu tư PenderFund Capital Management, Greg Taylor cho biết, báo cáo việc làm này đồng nghĩa rủi ro tăng lãi suất tháng 10 gần như đã biến mất khỏi thị trường, còn tăng lãi suất tháng 12 vẫn trên bàn. Giám đốc đầu tư Integrated Partners, Stephen Kolano, thì tin rằng báo cáo phi nông nghiệp yếu sẽ thúc đẩy Fed áp dụng chiến lược “chờ đợi và quan sát lạm phát”.

Chuyên gia chiến lược toàn cầu của Wells Fargo Investment Institute, Gary Schlossberg, cũng cho rằng, báo cáo rõ ràng giảm rủi ro tăng lãi suất trong tháng 10, nhưng thị trường vẫn cần chú ý tới cuộc họp tháng 12.

Thị trường định giá lại: Xác suất tăng lãi suất tháng 10 giảm còn khoảng 20%

Sau khi báo cáo việc làm được công bố, thị trường lãi suất đã phản ứng rất nhanh.

Bloomberg dẫn dữ liệu thị trường hoán đổi lãi suất cho biết, xác suất các nhà giao dịch định giá Fed tăng lãi suất tháng 10 từ gần 30% giảm còn khoảng 20%, thậm chí từng có lúc không còn hoàn toàn định giá Fed tăng lãi suất trong năm nay. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm có lúc giảm xấp xỉ 10 điểm cơ bản. Sau đó lợi suất hồi phục phần nào, cho thấy dù thị trường đã giảm mạnh đặt cược Fed tăng lãi suất ngắn hạn, nhưng không hoàn toàn loại bỏ khả năng Fed tăng lãi suất tiếp theo.

Điều này hoàn toàn trái ngược với đợt tái định giá diều hâu trước đó trên thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ.

Gần đây, thị trường từng vì áp lực lạm phát, giá năng lượng và sức bật tăng trưởng kinh tế tái định giá lại rủi ro tăng lãi suất, khiến lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh. Báo cáo việc làm lần này tạm thời giảm bớt áp lực đó: tăng trưởng việc làm chậm lại, tỷ lệ thất nghiệp tăng, tốc độ tăng lương tiếp tục giảm nhiệt, cho thấy Fed không còn lý do phải vội vàng tăng lãi suất chỉ vì lo ngại kinh tế quá nóng.

Charles Tan, giám đốc đầu tư thu nhập cố định toàn cầu của American Century Investments, nhận xét, báo cáo “ở biên thì cho Fed thêm không gian đứng yên”, nhưng đồng thời nhấn mạnh thị trường có thể chỉ cần một hoặc hai dữ liệu lạm phát là lại chuyển sang quan điểm diều hâu.

Nói cách khác, định giá tăng lãi suất tháng 10 trên thị trường đã giảm mạnh, nhưng chính chu kỳ tăng lãi suất chưa bị kết thúc bởi báo cáo phi nông nghiệp lần này.

“Tin xấu lại là tin tốt”, nhưng phố Wall vẫn chú ý mức lợi suất 5% trái phiếu Mỹ

Bản tin của The Wall Street Journal mô tả phản ứng thị trường lần này là ví dụ điển hình cho “tin xấu lại là tin tốt”: tăng trưởng kinh tế và việc làm không quá mạnh có nghĩa là áp lực Fed tăng lãi suất giảm xuống, từ đó giảm áp lực lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ thời gian gần đây, đồng thời đẩy chứng khoán đi lên.

Nhưng một số định chế cảnh báo, không nên đơn giản hóa việc thị trường việc làm suy yếu là tích cực.

Nhà phân tích của eToro, Bret Kenwell, cho rằng nếu nhà đầu tư chỉ mong thị trường lao động yếu đi để điều kiện tài chính nới lỏng hơn thì đây không phải là một giao dịch không rủi ro. Lạm phát vẫn còn là vấn đề, và nếu thị trường lao động thật sự suy giảm sẽ kéo theo những rủi ro hoàn toàn khác.

Kenwell đặc biệt nhấn mạnh, mức lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm 5% vẫn là mức quan trọng mà thị trường phải quan tâm. Nếu 5% trở thành “đáy mới” cho lợi suất, thì logic mà thị trường tiếp tục hấp thụ lãi suất cao mà không có hệ quả rõ rệt sẽ bị thách thức.

Chuyên gia chiến lược đầu tư Edward Jones, Angelo Kourkafas thì cho rằng, báo cáo việc làm yếu hơn sẽ phần nào giảm bớt nỗi lo về lộ trình tăng lãi suất quyết liệt trên thị trường trái phiếu; nếu thị trường lao động duy trì ổn định, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng, thì nền tảng của thị trường chứng khoán vẫn còn được hỗ trợ nhất định.

CPI tháng 10 mới là thử thách then chốt tiếp theo

Vì vậy, dấu ấn trực tiếp mà báo cáo phi nông nghiệp tháng 9 để lại cho Fed là mức độ cấp bách tăng lãi suất trong tháng 10 đã giảm rõ rệt, chứ không phải Fed đã từ bỏ tiếp tục tăng lãi suất.

Đây cũng chính là lý do Timiraos nhấn mạnh “CPI tháng 9 quan trọng hơn”.

Dữ liệu CPI tháng 9 công bố ngày 14/10 sẽ trở thành chỉ báo quan trọng về bước đi tiếp theo của Fed sau báo cáo phi nông nghiệp. Nếu lạm phát tiếp tục cho thấy tính khó giảm, nhất là trong bối cảnh giá năng lượng tăng trở lại, thì báo cáo việc làm yếu chưa chắc đủ để ngăn Fed tăng lãi suất trong năm nay; ngược lại, nếu chỉ số giá cùng giảm nhiệt, việc thị trường lao động chững lại sẽ càng củng cố lý do để Fed chờ thêm dữ liệu mới.

Xét theo định giá thị trường hiện nay, báo cáo phi nông nghiệp tháng 9 đã rõ ràng làm giảm kỳ vọng Fed tăng lãi suất tháng 10: các nhà giao dịch đã giảm cược vào lần tăng lãi suất này xuống còn khoảng 20%, thậm chí một số định chế trên phố Wall cho rằng báo cáo này đủ “khai tử” viễn cảnh tăng lãi suất vào tháng 10.

Nhưng như Timiraos nhấn mạnh, báo cáo việc làm không thay đổi quan điểm cơ bản của Fed – lạm phát vẫn là biến số then chốt quyết định chính sách kế tiếp.

Như vậy, logic giao dịch của thị trường đang chuyển từ câu hỏi “Fed có tăng lãi suất lại sớm không” sang “CPI tháng 9 có làm tăng lại kỳ vọng tăng lãi suất hay không”. Dữ liệu lạm phát công bố ngày 14/10 tới có thể sẽ quyết định hướng đi tiếp theo cho cuộc chơi kỳ vọng chính sách này.