"Báo mới của Fed": Fed có khả năng sẽ tăng lãi suất vào tuần tới, nhưng chỉ tăng một lần sẽ không giải quyết được vấn đề

Ngày 11 tháng 9, Theo Wall Street Vision, chỉ số CPI cốt lõi của Mỹ trong tháng 8 tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất trong 5 năm rưỡi, trong khi tăng 0,3% so với tháng trước, vượt kỳ vọng và là mức tăng lớn nhất trong 4 tháng qua.

Sau đó, “Nhà báo mới của Fed” Nick Timiraos đã viết rằng các nhà đầu tư cơ bản xác định Fed sẽ thực hiện tăng lãi suất lần đầu tiên trong ba năm vào tuần tới, vấn đề khó hơn là những gì sẽ xảy ra sau đó.

Bởi vì hầu như không ai trong nội bộ Fed cho rằng tăng 25 điểm cơ bản một lần là đủ để kiềm chế lạm phát, nên một khi quyết định tăng lãi suất vào tuần tới, tín hiệu gửi đi là mức lãi suất hiện tại vốn đã lệch khỏi chuẩn và việc điều chỉnh lại sẽ không thể thực hiện chỉ trong một bước.

Sau số liệu CPI của Mỹ, các nhà đầu tư hiện dự báo đến tháng 6 năm sau, Fed sẽ tăng lãi suất ít nhất 3 lần, cao hơn kỳ vọng trước đó là hai lần. Xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 cũng tăng vọt lên 90%.

Đồng thời, Fed đang đối mặt với áp lực thực tế từ phía chính trị. Tổng thống Trump trước đó đã bày tỏ rõ ràng sự phản đối việc tăng lãi suất, mong muốn Chủ tịch mới Walsh có thể mang lại mức lãi suất thấp hơn. Phó Tổng thống Vance tuần trước cho rằng Fed nên hợp tác trong vấn đề lãi suất. Bộ trưởng Tài chính Besant cũng chủ trương rằng lạm phát gần đây bắt nguồn từ cú sốc nguồn cung, Fed không nên thắt chặt chính sách vào thời điểm này.

Nick Timiraos chỉ ra rằng, kể từ khi Fed lấy lãi suất liên ngân hàng làm công cụ điều tiết chi phí vay mượn từ những năm 1990, chỉ có tiền lệ duy nhất vào năm 1997 là "tăng một lần rồi dừng".

Cựu Phó Chủ tịch Fed, hiện công tác tại Pimco, Richard Clarida phát biểu rõ ràng:

Nếu Fed tăng lãi suất vào tuần tới, chắc chắn sẽ không chỉ là 'làm một lần rồi thôi', sẽ còn nhiều hành động tiếp theo.

Chính lời tuyên bố của Walsh cũng đã xác thực điều này cho thị trường. Ông từng nói vào tháng 7 rằng, bản thân không cho rằng Fed giỏi trong việc "điều chỉnh tinh vi" nền kinh tế.Các chuyên gia phân tích cho rằng, một Chủ tịch hoài nghi về việc điều chỉnh tinh vi sẽ khó có thể thông báo hoàn thành nhiệm vụ ngay sau khi tăng 25 điểm cơ bản.

Thành viên Hội đồng Fed Waller tuần trước cũng nhấn mạnh logic này, đưa ra tăng 25 điểm cơ bản trong một cuộc họp đơn lẻ là chưa đủ để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Chiến lược gia Piper Sandler, cựu cố vấn cấp cao của Fed Kurt Lewis nhận định:

Một khi bạn quyết định siết chặt chính sách, bạn phải nâng lãi suất lên mức đủ cao để đạt được mức hạn chế thực sự.

Trước đó, thị trường vẫn còn chia rẽ về việc tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9, nhưng số liệu lạm phát công bố vào thứ Sáu đã phá vỡ thế cân bằng này.

Các quan chức dự đoán vào tháng 6 rằng khi hiệu ứng thuế quan dần tiêu tan, lạm phát hàng tháng trong nửa cuối năm sẽ giảm, dữ liệu tháng 6 và 7 từng xác nhận nhận định này. Tuy nhiên, dữ liệu tháng 8 lại ngược chiều, chỉ số then chốt đo giá tiêu dùng cốt lõi tốt hơn kỳ vọng, cộng với dữ liệu việc làm tích cực và căng thẳng ở Vịnh Ba Tư đẩy giá dầu tăng trở lại.

Lewis nói thẳng rằng, dữ liệu lạm phát tháng 8 "trở thành giọt nước cuối cùng đổ tràn ly", khiến thị trường coi ý nghĩa cuộc họp tháng 9 từ "quyết định đơn lẻ" lên thành điểm khởi đầu cho "lộ trình chính sách".

Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, Mary Daly, gần đây mô tả lựa chọn mà Fed đối mặt là giữa hai kịch bản kinh tế:

• Một là, các cú sốc trong hai năm qua dần tan biến, thiết lập chính sách hiện tại đủ để đẩy lạm phát xuống;
• Hai là, các cú sốc ngày càng tích tụ, lạm phát lan rộng, Fed cần điều chỉnh mạnh hơn rất nhiều so với 25 điểm cơ bản.

Bà cho biết vào đầu tháng 8, kịch bản một vẫn là dự báo chính của mình, nhưng sau đó xác suất của hai kịch bản đã dần tiến lại gần nhau.

Bài viết chỉ ra rằng Walsh, trong bài phát biểu chủ đề tại Hội nghị thường niên Jackson Hole tháng trước, đã đặt nền móng cho luận điểm "lãi suất ở mức sai lầm".

Trước đó, Walsh cho rằng hầu như không có chứng cứ cho thấy điều kiện vay mượn hiện tại đang kìm hãm hoạt động kinh tế, ông cũng nói dữ liệu lạm phát tháng 6 và 7 cải thiện chưa đủ thuyết phục ông rằng xu hướng nền tảng đã chuyển biến tốt lên. Tuy nhiên, điều này tất yếu dẫn đến câu hỏi từ thị trường: lãi suất rút cuộc cần tăng đến mức nào?

Các Chủ tịch Fed trước giờ luôn hướng dẫn kỳ vọng thị trường bằng cách giải thích mục đích của việc tăng lãi suất là "điều chỉnh lại", "hành động phòng ngừa" hay "điều chỉnh quản lý rủi ro", không cần cam kết rõ ràng về con đường tiếp theo.

Nhưng Walsh lâu nay vẫn giữ thái độ phản đối chỉ dẫn trước, cho rằng chỉ dẫn sẽ hạn chế không gian chính sách của ngân hàng trung ương.

Chuyên gia kinh tế trưởng BNY Investments, cựu Giám đốc bộ phận nghiệp vụ tiền tệ của Fed Vincent Reinhart cảnh báo rằng việc thiếu chỉ dẫn sẽ khiến mỗi lần tăng lãi suất bị thị trường khuếch đại quá mức. Ông nói:

Nếu bạn không chuẩn bị trước, hành động chính sách sẽ bị suy đoán quá mức. Thị trường sẽ tự nhiên coi lần tăng lãi suất đầu tiên là khởi đầu cho một loạt động thái, nếu không có chỉ dẫn, bạn hoàn toàn không ngăn được kỳ vọng này.

Ngoài ra, Nick Timiraos cho rằng các quan chức Fed chủ trương hành động sớm càng củng cố thêm logic tăng lãi suất.

Chủ tịch Fed St. Louis, Alberto Musalem, trong một bài phát biểu tháng trước đã nói, "Tăng lãi suất sớm hơn, từ từ và nhỏ từng bước tốt hơn nhiều so với điều chỉnh lớn, đột ngột và muộn màng." Ông đã ủng hộ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 7.

Lập luận của phe này không chỉ dựa vào dữ liệu ba tháng qua mà còn hướng tới những rủi ro phía trước:

• Chiến tranh Iran đẩy giá dầu diesel lên cao, tác động chưa thấm hết vào mạng lưới vận chuyển;
• Làn sóng thuế quan mới sắp có hiệu lực;
• Cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo mở rộng quy mô lớn đang làm gia tăng áp lực lên nguồn điện và chuỗi cung ứng công nghệ;
• Giá cổ phiếu cao kéo dài tiếp tục hỗ trợ nhu cầu tiêu dùng.

Musalem nhấn mạnh, xác suất lạm phát vẫn ở mức cao đáng kể so với mục tiêu của Fed trong 12 đến 18 tháng tới đã vượt qua xác suất lạm phát quay về mục tiêu 2%.

Fed vẫn còn một công cụ có thể định hướng kỳ vọng: dự báo kinh tế hàng quý của các quan chức, bao gồm đánh giá ẩn danh của quan chức về lộ trình lãi suất tương lai.

Tại cuộc họp tháng 6, Walsh từ chối tham gia nộp dự báo "biểu đồ dấu chấm". Kinh tế trưởng Point72 Asset Management Dean Maki dự báo lần này "sẽ phát ra tín hiệu khác thường".

Maki cho rằng nếu Walsh làm rõ rằng lần tăng lãi suất này nhằm "thu hồi một phần mức giảm lãi suất năm ngoái", nhà đầu tư sẽ hiểu là Fed có thể tăng thêm hai đến ba lần nữa. Tuy nhiên ông cũng chỉ ra:

Điều này lại trái với quan điểm lâu nay của ông là phản đối Fed cung cấp những hướng dẫn trước như vậy.