Chỉ số CPI tháng 8 “đủ nóng”? Phố Wall đặt cược dày đặc vào việc Fed sẽ tăng lãi suất vào tuần tới, lần này Walsh không thể lại “hô sói đến rồi”

Lạm phát lõi của Mỹ trong tháng 8 vượt kỳ vọng đang trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy khả năng Fed tăng lãi suất vào tuần tới. Mặc dù một số người trên Phố Wall cho rằng số liệu tháng này chứa các yếu tố nhất thời như giá dịch vụ điện thoại tăng vọt, chưa đủ để chứng minh lạm phát tăng tốc toàn diện trở lại, song ngày càng nhiều chuyên gia kinh tế nhận định Fed đã khó có thể phớt lờ tín hiệu lạm phát đang nóng lên trở lại qua hai tháng liên tiếp.

Dữ liệu do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố vào thứ Sáu, ngày 11 giờ miền Đông cho thấy, CPI tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước, tăng 3,4% so với cùng kỳ, đều đúng như kỳ vọng thị trường; CPI lõi loại trừ thực phẩm và năng lượng tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức dự báo 0,2%, tăng 2,4% so với cùng kỳ, đúng dự báo. Dưới bối cảnh PPI công bố hôm thứ Năm cũng nóng lên, giá dầu quốc tế vượt mốc 100 USD/thùng, báo cáo CPI này càng củng cố kỳ vọng thị trường về việc Fed sẽ tăng lãi suất vào tuần tới.

Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất ngay lập tức định giá tăng lãi suất mạnh mẽ hơn. Sau khi công bố CPI, thị trường từng đẩy xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp ngày 15-16 tháng 9 lên khoảng 90%, sau đó giảm nhẹ, hiện khoảng 85%, cao hơn rõ rệt so với mức khoảng 70% trước khi công bố CPI. Đồng thời, thị trường bắt đầu nâng kỳ vọng về lần tăng lãi suất thứ hai trong năm. Xác suất tăng lãi suất ít nhất một lần từ nay đến cuối năm tăng từ 94% một ngày trước lên 97%.

“New Fed News Agency” phân tích CPI: Lạm phát lõi hàng năm hạ nhiệt, nhưng xu hướng ngắn hạn lại tăng

Phóng viên kinh tế trưởng Nick Timiraos của Tạp chí Phố Wall, người được mệnh danh là “cơ quan thông tấn mới của Fed”, đã phân tích sâu hơn về CPI này trên mạng xã hội.

Ông chỉ ra rằng, CPI lõi tháng 8 chưa làm tròn tăng 0,29% so với tháng trước, tương đương tốc độ tăng hàng năm đạt 3,5%; tốc độ tăng hàng năm trong ba tháng tăng từ 1,6% lên 2%, trong sáu tháng tăng từ 2,4% lên 2,6%. Tốc độ tăng CPI lõi 12 tháng qua dù giảm nhẹ từ 2,5% xuống 2,4%, nhưng mức giảm rất ít.

Tức là, xét về khung 12 tháng, lạm phát lõi vẫn đang hạ nhiệt dần; nhưng với các chỉ số phản ánh xu hướng gần đây như ba tháng, sáu tháng, quá trình hạ nhiệt gần như đã dừng lại, thậm chí có dấu hiệu quay đầu.

Đồng thời, Timiraos nêu rõ, giá dịch vụ cốt lõi (không tính nhà ở) trong tháng 8 tăng 0,51% so với tháng trước, cao nhất từ tháng 1 đến nay, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước; giá hàng hóa lõi tăng 0,11% so với tháng trước, tăng 0,7% so với cùng kỳ; giá nhà ở tăng 0,26% so với tháng trước, tăng 3% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, Timiraos đặc biệt lưu ý một “nhiễu động” quan trọng trong số liệu tháng 8: Giá dịch vụ điện thoại tăng vọt 5,4% trong tháng, mức tăng cao nhất từ trước đến nay, đóng góp khoảng 0,10 điểm phần trăm cho CPI lõi.

Giám đốc đầu tư Blue Trust, Brian McClard chỉ ra rằng giá dịch vụ điện thoại nhìn chung giảm suốt 30 năm qua, nhưng lại tăng bất thường vào tháng 8. Timiraos phản hồi rằng không chỉ tháng 8 mà mục này cũng đẩy CPI lõi tăng rõ trong tháng 6.

Do đó, việc CPI lõi tháng 8 vượt kỳ vọng không thể đơn giản suy ra rằng lạm phát nền tại Mỹ đã tăng tốc toàn diện trở lại.

Xu thế dòng chính Phố Wall: Có thể không phải lạm phát mất kiểm soát nhưng đủ “hậu thuẫn” tăng lãi suất tháng 9

Dù tồn tại nhiễu động kể trên, Phố Wall ngày càng nghiêng về nhận định Fed tuần tới khó lòng tiếp tục giữ nguyên lãi suất.

Chuyên gia kinh tế trưởng Nationwide, Kathy Bostjancic cho rằng, giá dầu, xăng và diesel tăng trở lại gây lo ngại giá năng lượng lan sang các hàng hóa, dịch vụ khác và đẩy kỳ vọng lạm phát tăng cao, do vậy bà đã chuyển sang dự báo Fed sẽ tăng lãi suất vào tuần tới.

Chuyên gia kinh tế cấp cao Bank of America, Stephen Juneau thì cho rằng số liệu tháng 8 không đủ khiến ông lo lắng hơn về triển vọng lạm phát. Giá dịch vụ điện thoại tăng mạnh là “nhiễu” và sẽ đảo chiều, nhưng điều này không cản được việc Fed tăng lãi suất tuần tới.

Chuyên gia kinh tế trưởng BloomBerg tại Mỹ Anna Wong và nhà kinh tế Troy Durie cũng nhận định, CPI tháng 8 khó thuyết phục nhóm ôn hòa trong FOMC tiếp tục giữ nguyên lãi suất, cộng thêm phản ứng có khuynh hướng diều hâu trên thị trường, Fed rất có thể không còn lựa chọn nào ngoài tăng lãi suất tuần tới.

Tạp chí Phố Wall dẫn lời chiến lược gia kinh tế trưởng Quản lý Tài sản Morgan Stanley Ellen Zentner cho biết, CPI lần này tuy không “nóng” như PPI ngày trước đó, nhưng vẫn khiến Fed có ít “không gian linh hoạt” hơn trong việc duy trì uy tín chống lạm phát.

Giám đốc đầu tư Regan Capital, Skyler Weinand còn trực tiếp hơn: CPI tháng 8 về cơ bản phù hợp dự báo, nhưng lạm phát “vẫn quá nóng”, Fed đã “bị trói tay”, tăng lãi suất tuần tới “gần như chắc chắn”.

Sharif: Fed đến thời điểm “hoặc hành động, hoặc im lặng”

Trong số các nhà kinh tế đã phát biểu ý kiến, quan điểm của sáng lập viên Inflation Insights, Omair Sharif là diều hâu nhất.

Sharif cho rằng Fed đã đến thời điểm “hoặc hành động, hoặc im lặng” — nếu Fed đã phát đi tín hiệu cần hành động tại hội nghị Jackson Hole, thì tuần tới phải thực hiện một đợt tăng lãi suất để chứng thực quan điểm trước đó, nếu không sẽ bị xem là “người chăn cừu kêu sói”.

Nhận định trên của Sharif nhằm vào phát biểu của Chủ tịch Fed Walsh tại Hội nghị thường niên Jackson Hole hồi tháng 8. Khi đó, Walsh nói rằng nếu Fed không thể chắc chắn lạm phát cơ bản đang hướng về mục tiêu 2% với tốc độ “rõ ràng và đủ nhanh”, các nhà hoạch định chính sách sẽ “còn việc phải làm”.

Sharif đặc biệt nhấn mạnh, trong CPI lõi tháng 8, giá dịch vụ viễn thông tăng mạnh chắc chắn là yếu tố bất thường, nếu loại trừ mục này, lạm phát lõi sẽ tăng mềm mại hơn nhiều. Nhưng vấn đề là trong bối cảnh định giá thị trường kỳ vọng tăng lãi suất tuần tới từng tiến sát 90%, Fed đã khó có thể giải thích số liệu tổng thể bằng nguyên nhân bất thường ở một chỉ số thành phần.

Hiện tại, CPI lõi tháng 8 tăng 0,3% so với tháng trước, cộng thêm giá dầu vượt 100 USD cùng căng thẳng Trung Đông tác động đến năng lượng, khiến “không gian” để Walsh giữ nguyên lãi suất tuần tới bị thu hẹp rõ rệt.

Oxford Economics vẫn để ngỏ: PCE lõi tháng 8 có thể chỉ tăng 0,2%, quyết sách còn “căng như dây đàn”

Nhưng không phải mọi nhà kinh tế đều cho rằng CPI đã đủ quyết định chính sách.

Các nhà phân tích Oxford Economics cho rằng Fed thực ra đang chú ý chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) thay vì chỉ CPI. Do giá một số hàng hóa lõi tăng tương đối nhẹ, họ dự đoán PCE lõi tháng 8 tăng so với tháng trước có thể chỉ ở mức 0,2%, khá dịu.

Nếu dự đoán này đúng, Fed tuần tới vẫn có lý do tạm thời chưa tăng lãi suất.

Tuy nhiên, Oxford Economics cũng cho rằng quyết định chính sách đang “căng như dây đàn”.

Vấn đề là nhiều tổ chức khác dự báo PCE lõi tháng 8 sẽ tăng mạnh hơn. Nếu các dự báo này đúng, khả năng làm dấy lên lo ngại trong nội bộ Fed — nhất là các quan chức trước đó từng hy vọng lạm phát hạ nhiệt trong tháng 6 và 7 sẽ mở ra một xu hướng lành mạnh, sẽ phải đánh giá lại nhận định này.

Reuters chỉ ra, ít nhất hai tổ chức Phố Wall đã vì thế thay đổi dự báo chính sách trước đây: từ kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất tháng 9 sang dự kiến tăng lãi suất tuần tới.

Chiến lược gia TD Securities đã bỏ dự báo giữ nguyên lãi suất, hiện dự báo Fed sẽ tăng lãi suất đầu tiên trong ba lần của chu kỳ này vào tháng 9.

Các chiến lược gia TD bao gồm Oscar Munoz và Gennadiy Goldberg viết trong báo cáo công bố hôm thứ Sáu: “Chúng tôi dự báo chu kỳ này Fed sẽ tăng lãi suất ba lần, hai lần còn lại sẽ diễn ra tháng 10 và tháng 1 năm sau. Fed có thể sẽ không đưa ra định hướng dự báo trước, nhưng đồ thị dot plot sẽ nghiêng về xu hướng diều hâu.” Báo cáo viết: “Sau khi CPI tháng 8 cho thấy lạm phát không có tiến triển, chúng tôi dự báo Fed sẽ bắt đầu nâng lãi suất ngay trong tháng 9.”

Hodge: Không phải lạm phát tăng tốc lại, chỉ là “cú xóc trên con đường giải lạm phát”

Nhà kinh tế học Christopher Hodge của Natixis lại đưa ra đánh giá tương đối ôn hòa.

Ông cho rằng, CPI tháng 8 không có nghĩa lạm phát lõi tăng tốc trở lại mà giống như “một cú xóc trên con đường đi đến giải lạm phát”.

Dù vậy ông cũng không phản đối việc tăng lãi suất tuần tới. Hodge cho rằng Fed có thể thấy cần một hoặc hai đợt tăng lãi suất nhẹ để “tác động” đến nền kinh tế, và điều đó có thể bắt đầu từ cuộc họp tuần tới.

Nhận định này cũng lý giải hợp lý cho phản ứng mâu thuẫn của thị trường hiện nay: Phố Wall không nhất thiết cho rằng Mỹ lại rơi vào lạm phát mất kiểm soát, nhưng ngày càng đông người tin rằng khi tiến trình hạ nhiệt lạm phát bị đình trệ, giá dầu lại tăng cao, Fed cần có động thái tăng lãi suất như “bảo hiểm” cho chính sách.

“Một lần tăng lãi suất” hay “tái khởi động chu kỳ tăng lãi suất”? Phố Wall nảy sinh chia rẽ

Do đó, sau khi công bố CPI tháng 8, trọng điểm thị trường đang chuyển từ câu hỏi “tháng 9 có tăng lãi suất không” sang “phải làm gì sau khi tăng lãi suất tháng 9”.

Peter Williams, chuyên gia phân tích vĩ mô toàn cầu 22V Research cho rằng báo cáo lạm phát này “rõ ràng không phải kiểu thị trường lo sợ nhất”, nhưng cũng không phải là báo cáo đủ sức giải quyết triệt để vấn đề lạm phát của Mỹ. Ông cho rằng phản ứng của thị trường thậm chí cho thấy lạm phát “đủ nóng” để buộc Fed thắt chặt chính sách, điều này thực ra có thể được xem là tốt vì thị trường trước đó đang lo lắng chính sách quá nới lỏng thậm chí gây lạm phát.

Florian Ielpo, giám đốc nghiên cứu vĩ mô kiêm giám đốc đầu tư đa tài sản Lombard Odier Investment Managers cũng cho rằng báo cáo này rõ ràng không phải là báo cáo lạm phát khiến thị trường lo nhất, nhưng càng chưa phải là giải pháp triệt để.

Chris Zaccarelli, giám đốc đầu tư Northlight Asset Management cho rằng không thể kết luận Fed “chắc chắn” sẽ tăng lãi suất tuần tới, nhưng “rất khó tưởng tượng” Fed có thể tìm được lý do giữ nguyên lãi suất khi đối mặt dữ liệu như thế này.

Jim Baird, giám đốc đầu tư Plante Moran nhận định, lạm phát lõi tháng 8 vẫn cao hơn mức lý tưởng, biến cuộc họp chính sách tuần tới trở nên quan trọng hơn. Nếu Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất, thị trường sẽ càng nghi vấn mạnh mẽ “Fed còn chờ gì nữa”.

Bret Kenwell, nhà phân tích đầu tư và quyền chọn tại eToro Mỹ lại tập trung vào hậu kỳ tăng lãi suất. Ông cho rằng nếu Fed mô tả đợt tăng này là “tăng lãi suất bảo hiểm” trước sự nóng lên trở lại của lạm phát thay vì bắt đầu một chu kỳ thắt chặt kéo dài, thị trường có thể coi đây là “tăng lãi suất mang tính ôn hòa”.

Trong trường hợp đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn ngắn có thể duy trì ở mức cao, nhưng áp lực tăng tiếp lợi suất kỳ hạn dài lại có thể kiểm soát được.

Kỳ vọng tăng lãi suất tháng 9 của thị trường tăng mạnh, tháng 12 có tăng tiếp hay không trở thành câu hỏi mới

Sau khi CPI công bố, hợp đồng tương lai lãi suất đã nhanh chóng phản ánh sự thay đổi kỳ vọng chính sách này.

Thị trường từng đẩy xác suất tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 9 lên khoảng 90%, sau đó giảm về khoảng 85%, vẫn cao hơn rõ rệt mức khoảng 70% trước khi công bố CPI. Cùng lúc, khả năng tăng lãi suất lần hai trong năm cũng tăng lên.

Điều này có nghĩa, tranh luận về tăng lãi suất tháng 9 của thị trường đang nhanh chóng lắng xuống, còn câu hỏi lớn hơn trở thành: Đây thật sự chỉ là “tăng lãi suất bảo hiểm” hay là khởi đầu cho chu kỳ tăng lãi suất mới?

Từ phân tích các chỉ số lạm phát lõi hàng năm ba tháng, sáu tháng của Timiraos cho thấy xu hướng lạm phát gần đây không còn thuận lợi như trước; xét từ nhận định của Oxford Economics, theo tiêu chí PCE có thể còn dịu hơn CPI; từ góc nhìn của Hodge, số liệu tháng 8 có thể chỉ là một đợt lặp ngắn trên con đường giải lạm phát.

Do đó, cuộc họp Fed tuần tới điều đáng chú ý không chỉ là mức tăng 25 điểm cơ bản mà là Walsh sẽ giải thích ra sao về động thái này và liệu ông có gợi ý phải tiếp tục tăng lãi suất nữa hay không.

Nếu Fed định nghĩa hành động tháng 9 là “tăng lãi suất bảo hiểm” đối với nguy cơ lạm phát, thị trường có thể coi đây là “tăng lãi suất mang tính ôn hòa”. Nhưng nếu Walsh đưa ra tín hiệu thắt chặt liên tiếp, áp lực định giá lại với trái phiếu Mỹ và tài sản rủi ro có thể mới chỉ bắt đầu.