Niềm tin người tiêu dùng Mỹ bất ngờ giảm mạnh, chỉ số tháng 9 giảm xuống 47,8, kỳ vọng lạm phát tăng vọt lên 4,6%

Cụ thể, người tiêu dùng Mỹ dự đoán giá cả sẽ tăng 4,6% trong năm tới, cao hơn nhiều so với mức 4,0% của tháng 8; còn kỳ vọng lạm phát dài hạn trong 5 đến 10 năm tới tăng nhẹ lên 3,4%. Kỳ vọng lạm phát ngắn và dài hạn cùng tăng cho thấy giá năng lượng tăng liên tục đang củng cố lại mối lo ngại của người tiêu dùng Mỹ về lạm phát.

Do chiến tranh Mỹ-Iran kéo dài, giá xăng tại Mỹ gần đây lại tăng và đạt mức cao nhất cho tháng 9 trong lịch sử. Chi phí nhiên liệu ngày càng đắt đỏ đang bào mòn thu nhập thực tế của các gia đình Mỹ, đồng thời gia tăng mức độ không hài lòng của người tiêu dùng về chi phí sinh hoạt cao.

Một dữ liệu khác công bố sáng thứ Sáu cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ; CPI lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) tăng 0,3% so với tháng trước, cho thấy áp lực lạm phát tại Mỹ vẫn còn hiện hữu.

Trong bối cảnh này, quan điểm của người tiêu dùng về triển vọng lãi suất cũng thay đổi rõ rệt. Khảo sát cho thấy, lần đầu tiên kể từ năm 2023, hơn một nửa người tiêu dùng Mỹ dự đoán lãi suất sẽ tăng trong năm tới. Khi Fed hành động để kìm chế lạm phát, mối lo ngại của người tiêu dùng về chi phí vay mượn tăng cao cũng trở nên trầm trọng hơn.

Người tiêu dùng Mỹ cũng bi quan hơn về triển vọng kinh tế tổng thể. Tháng 9, đánh giá của người tiêu dùng về tình hình kinh tế trong năm tới giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7/2022.

Xét theo từng chỉ số thành phần, chỉ số điều kiện hiện tại tháng 9 giảm nhẹ từ 51,9 xuống 50,9; nhưng chỉ số kỳ vọng, phản ánh triển vọng kinh tế tương lai, giảm mạnh từ 51,5 xuống còn 45,8. Đồng thời, đánh giá của người tiêu dùng về tình hình tài chính hiện tại và triển vọng tài chính cá nhân trong tương lai đều giảm, cho thấy áp lực kinh tế ở cấp độ gia đình đang gia tăng.

Đáng chú ý, dữ liệu việc làm mới đây của Mỹ vẫn cho thấy một sự bền bỉ nhất định. Theo dữ liệu công bố tuần trước của Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ, việc làm tháng 8 tăng tốc đáng kể, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ổn định, cho thấy động lực của thị trường lao động có thể mạnh hơn dự báo trước đó. Tuy nhiên, số lượng vị trí tuyển dụng vẫn ở mức thấp, trong khi số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu duy trì gần mức đáy lịch sử, nghĩa là thị trường việc làm Mỹ vẫn mang đặc trưng "tuyển dụng thấp, sa thải ít".

Sự suy giảm của niềm tin người tiêu dùng không chỉ giới hạn ở các đảng phái chính trị cụ thể. Khảo sát của Đại học Michigan cho thấy cả người tiêu dùng Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều ghi nhận mức giảm. Đặc biệt đáng chú ý, chỉ có 35% người tiêu dùng Đảng Cộng hòa cho rằng chính phủ đang làm tốt về kinh tế – mức thấp nhất kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái.

Giám đốc khảo sát người tiêu dùng Đại học Michigan, Joanne Hsu, cho biết: “Đánh giá của người tiêu dùng về chính sách kinh tế của chính phủ trong tháng này giảm khoảng 10%, và vẫn thấp hơn đáng kể so với tháng 2/2026, tức là trước khi bùng nổ xung đột Iran.” Bà nhấn mạnh thêm rằng, thậm chí cả những người tiêu dùng Đảng Cộng hòa thường có xu hướng ủng hộ chính sách kinh tế của chính phủ hiện tại, mức độ chấp nhận cũng giảm rõ rệt.

Nhìn chung, dù thị trường lao động Mỹ vẫn có độ bền nhất định, nhưng giá xăng tăng, áp lực lạm phát dai dẳng và căng thẳng thương mại leo thang đang đồng thời làm suy yếu niềm tin của người tiêu dùng vào tình hình kinh tế hiện tại và triển vọng tương lai. Đặc biệt là khi kỳ vọng lạm phát trong năm tới tăng vọt từ 4,0% lên 4,6%, cùng với đa số người tiêu dùng bắt đầu dự báo lãi suất tiếp tục tăng cao hơn, cho thấy chi phí sinh hoạt cao và chi phí vay lớn đang trở lại trở thành các yếu tố chính ảnh hưởng đến tâm lý tiêu dùng tại Mỹ.

Cuộc khảo sát của Đại học Michigan lần này thu thập ý kiến phản hồi từ ngày 25/8 đến ngày 7/9.