Hoa Kỳ sẽ hủy trái phiếu quốc gia 20 năm? BNP Paribas: Có thể gây hoảng loạn thị trường, Citi: Đầu tư vào 20 năm sẽ vượt qua 10 năm

Bộ Tài chính Hoa Kỳ đang đối mặt với một lựa chọn quan trọng, liệu có nên giảm hoặc thậm chí hủy bỏ việc phát hành trái phiếu quốc gia kỳ hạn 20 năm được tái khởi động vào năm 2020 hay không.

Nhiều tổ chức Wall Street gần đây đã nhận được tín hiệu từ khách hàng, cho rằng Bộ Tài chính Hoa Kỳ có thể sẽ phát đi tín hiệu rõ ràng về vấn đề phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm trong tuyên bố tái cấp vốn quý ngày 4 tháng 11.

Chiến lược gia George Saravelos của Deutsche Bank sau chuyến thăm khách hàng tại New York gần đây cho biết, thị trường đã xuất hiện "đồn đoán sắp dừng phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm"; Citigroup cũng khuyến nghị các nhà đầu tư nên chủ động chuẩn bị, nhằm nắm bắt cơ hội trái phiếu kỳ hạn 20 năm vượt trội so với trái phiếu kỳ hạn 10 năm.

Citigroup dự đoán, quy mô đấu giá mỗi đợt trái phiếu kỳ hạn 20 năm và 30 năm sẽ giảm 3 tỷ USD, khoảng trống này sẽ được bù đắp bằng việc phát hành tín phiếu kho bạc ngắn hạn. Nếu trái phiếu kỳ hạn 20 năm cuối cùng bị hủy bỏ, dòng vốn sẽ chuyển về đầu ngắn của đường cong lợi suất, và lý thuyết định giá tài sản dài hạn cũng sẽ thay đổi.

Dưới áp lực chi phí vay dài hạn tăng lên mức cao nhất trong hơn 20 năm, các biện pháp mở rộng chương trình mua lại trái phiếu của Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen trước đó không thể kìm hãm hiệu quả lợi suất dài hạn, khiến sự suy đoán về động thái tiếp theo của bà tiếp tục gia tăng. Thị trường hiện tập trung vào hai thời điểm quan trọng:

• Đầu tiên là vào thứ Sáu tuần này, Bộ Tài chính Hoa Kỳ gửi bản khảo sát định kỳ tới các nhà giao dịch chính. Nếu có đề cập đến vấn đề trái phiếu kỳ hạn 20 năm, thì đây sẽ được xem là tín hiệu sớm của sự thay đổi chính sách;
• Thứ hai là ngày 4 tháng 11, văn bản tuyên bố tái cấp vốn quý, cùng quan điểm thị trường được Ủy ban Tư vấn Vay mượn Bộ Tài chính (TBAC) phát hành đồng thời.

Trái phiếu kỳ hạn 20 năm của Mỹ kể từ khi tái phát hành vào năm 2020 đã luôn là một ngoại lệ trên thị trường trái phiếu quốc gia Hoa Kỳ.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 20 năm luôn cao hơn so với trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm ở hai đầu, tạo thành cấu trúc "hump" (lưng lạc đà), nghĩa là Bộ Tài chính phải trả chi phí cao hơn để huy động vốn ở kỳ hạn này.

Chính vì vậy, ngay cả cựu Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin, người từng thúc đẩy tái phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm, đến năm 2024 cũng công khai cho rằng nên hủy bỏ loại trái phiếu này và phát biểu:

Điều này gây quá nhiều tốn kém cho người nộp thuế.

Khi lợi suất trái phiếu quốc gia Mỹ nhìn chung ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ qua và chi phí lãi suất tăng mạnh, điểm yếu về cấu trúc chi phí này ngày càng rõ rệt.

Một tiền lệ đã từng xảy ra trước đó. Năm 2001, Bộ Tài chính Mỹ đã tuyên bố dừng phát hành trái phiếu kỳ hạn 30 năm nhằm giảm chi phí vay, mặc dù quyết định này khi đó gây ra những chỉ trích gay gắt, và trái phiếu kỳ hạn 30 năm cũng được tái phát hành sau vài năm.

Nhu cầu trái phiếu dài hạn suy yếu có nguyên nhân sâu xa mang tính cấu trúc.

Giám đốc Trái phiếu thị trường rộng của Morgan Stanley, Vishal Khanduja cho biết, các tập đoàn công nghệ lớn phát hành nhiều trái phiếu doanh nghiệp kỳ hạn dài để xây dựng cơ sở hạ tầng cho AI gần đây, trực tiếp cạnh tranh nguồn vốn từ các tổ chức quản lý tài sản như quỹ lương hưu với trái phiếu quốc gia.

Đồng thời, sự chuyển dịch cấu trúc từ chế độ hưu trí lợi tức cố định sang chế độ hưu trí đóng góp cố định cũng làm suy yếu trụ cột nhu cầu truyền thống với trái phiếu dài hạn. Loại hình hưu trí lợi tức cố định vốn lấy quản lý nợ làm trọng tâm, từ lâu đã là bên mua chính của trái phiếu siêu dài hạn.

Giám đốc Chiến lược Lãi suất Hoa Kỳ của Citigroup, Jason Williams cho rằng, Janet Yellen có thể sẽ nói nguồn nhu cầu trái phiếu từ quỹ hưu trí yếu đi là do nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp dài hạn tăng cao, và đây có thể là căn cứ để cắt giảm hoặc hủy bỏ trái phiếu kỳ hạn 20 năm.

Janet Yellen trước đó đã thực hiện một loạt biện pháp phi truyền thống nhằm giảm lãi suất dài hạn, bao gồm việc chỉ hai tuần sau tuyên bố tái cấp vốn giữa tháng 8 bất ngờ công bố mở rộng quy mô mua lại trái phiếu quốc gia.

Động thái này khiến các bên tham gia thị trường nghi ngờ liệu Bộ Tài chính có còn tuân thủ các thông lệ quản lý nợ "thường xuyên và có thể đoán định" hay không. Tuy nhiên, hiệu quả của việc mở rộng mua lại vẫn hạn chế, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm gần đây vẫn lên tới đỉnh cao nhất kể từ năm 2002.

Đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm tuần trước dù có nhu cầu ổn định, song đều có tail (chênh lệch giá thầu) cao nhất kể từ năm 2000, cho thấy thị trường vẫn yêu cầu bù đắp cao cho rủi ro lợi suất.

Nếu Janet Yellen quyết định tiếp tục giảm trái phiếu dài hạn, Bộ Tài chính sẽ có vài lựa chọn thay thế: mở rộng phát hành tín phiếu ngắn hạn, tăng cung trái phiếu từ 2 đến 5 năm, phát hành thêm trái phiếu lãi suất thả nổi kỳ hạn một năm liên quan đến SOFR, hoặc giảm mục tiêu số dư tiền mặt hàng quý.

Bộ Tài chính dự kiến cập nhật dự báo nhu cầu vay vốn và số dư tiền mặt quý vào ngày 2 tháng 11.

Không phải ai cũng cho rằng việc hủy bỏ trái phiếu kỳ hạn 20 năm là giải pháp tốt.

BNP Paribas tuần trước cảnh báo, động thái này "có thể được thị trường hiểu là tín hiệu hoảng loạn, ám chỉ các công cụ chính sách của Bộ Tài chính đã cạn kiệt, từ đó thúc đẩy các nhóm can thiệp vào thị trường trái phiếu để gây áp lực". Nhóm chiến lược của Guneet Dhingra tại BNP Paribas còn lưu ý trong báo cáo khách hàng, "tác động bất ngờ" bao gồm làm giảm thanh khoản thị trường.

Giám đốc Nghiên cứu khu vực Châu Mỹ của ING, Padhraic Garvey đưa ra nhận định thẳng thắn:

Nếu bạn muốn hành động, không cần thay đổi gì khác, chỉ cần cắt bỏ trái phiếu kỳ hạn 20 năm. Không ai thích loại trái phiếu này.

Nhưng ông cũng nói thêm:

Kỳ vọng cơ bản của chúng tôi là ông ấy sẽ giữ nguyên hiện trạng.

Garvey bổ sung:

Hiện tại, duy trì nhịp phát hành ổn định trên toàn bộ đường cong lợi suất là giải pháp khôn ngoan. Nhưng tôi nghi ngờ Bộ Tài chính Hoa Kỳ đang ở trạng thái rất linh hoạt, nếu họ thấy có thể giảm chi phí huy động, họ hoàn toàn sẵn sàng chuyển phát hành sang những phân khúc khác của đường cong lợi suất.