Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt lên mức cao nhất trong 24 năm, cố vấn Bộ Tài chính Mỹ dự báo có thể giảm trong tương lai. Đầu tư AI và cú sốc năng lượng đẩy chi phí vay mượn tăng cao.

Vietnam Finance APP cho biết, David Zervos, cố vấn cấp cao của Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Besant và là chuyên gia kỳ cựu trên Phố Wall, tuyên bố vào thứ Năm rằng mặc dù lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ gần đây đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, nhưng xét về lịch sử, lợi suất thực tế hiện tại đã rất cao và còn dư địa giảm trong tương lai. Ông cho rằng, việc đầu tư cơ sở hạ tầng AI tăng vọt và cú sốc giá năng lượng là những yếu tố quan trọng đẩy lợi suất tăng gần đây, nhưng áp lực này có thể chỉ mang tính tạm thời.

Zervos phát biểu trong một cuộc phỏng vấn: “Dù đo theo tiêu chuẩn lịch sử nào, lợi suất thực tế hiện tại đều rất cao, vì vậy tôi cho rằng vẫn còn không gian để giảm trong tương lai.”

Gần đây, thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ liên tục chịu áp lực, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm đều tăng lên mức cao nhất trong 24 năm qua. Đồng thời, lợi suất trái phiếu trên toàn cầu cũng tăng, chủ yếu do thị trường kỳ vọng các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục tăng lãi suất, cùng với các doanh nghiệp mở rộng quy mô vay vốn để xây dựng cơ sở hạ tầng AI.

Sự tăng nhanh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đã bắt đầu ảnh hưởng tới khả năng vay mượn của người tiêu dùng Mỹ. Khi lợi suất tăng, lãi suất cho các khoản vay tiêu dùng như thế chấp nhà cũng tăng, dẫn đến nhu cầu đăng ký vay thế chấp giảm. Gần đây, lãi suất thế chấp tại Mỹ đã gần đạt mức cao nhất trong ba năm, càng làm tăng gánh nặng tài chính cho người mua nhà.

Về chính sách tiền tệ, Fed tháng trước đã tiến hành tăng lãi suất lần đầu tiên trong ba năm qua. Thông tin chính sách được công bố tuần này cho thấy các quan chức Fed vẫn có thể tiếp tục tăng lãi suất trước cuối năm để đối phó với áp lực lạm phát kéo dài.

Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất hiện dự báo khả năng Fed sẽ tăng lãi suất tiếp lần nữa trong cuộc họp tháng 12 vượt quá 82%.

Tuy nhiên, Zervos cho rằng dù Fed và các ngân hàng trung ương lớn khác đã phản ứng với việc tăng lãi suất ngắn hạn, kỳ vọng của thị trường về lãi suất dài hạn và lạm phát không thay đổi đáng kể. Điều này có nghĩa là biến động mạnh của lợi suất trái phiếu gần đây không nhất thiết phản ánh sự thay đổi căn bản của xu hướng lãi suất dài hạn.

Bên cạnh yếu tố chính sách tiền tệ, Zervos cho rằng việc các doanh nghiệp công nghệ đầu tư quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng AI cũng là một trong những nguyên nhân khiến lợi suất thực tế toàn cầu tăng cao. Khi các tập đoàn công nghệ lớn liên tục đầu tư vào trung tâm dữ liệu, hệ thống tính toán và hạ tầng năng lượng liên quan, nhu cầu tài chính của doanh nghiệp tăng mạnh, tạo áp lực lên thị trường vốn toàn cầu.

Zervos gọi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo là "Siêu thông minh" (Super Intelligence) trong buổi phỏng vấn, đây là thuật ngữ chính phủ Trump gần đây có xu hướng sử dụng. Tuy nhiên, từng làm việc tại Jefferies và Fed, Zervos cho rằng lượng vốn đầu tư lớn vào lĩnh vực AI nhìn chung là tín hiệu tích cực cho kinh tế Mỹ. Dù nhu cầu vay vốn có thể đẩy lợi suất trái phiếu tăng trong ngắn hạn, các khoản đầu tư này cũng hứa hẹn thúc đẩy tiến bộ công nghệ và tăng trưởng kinh tế dài hạn, vì vậy không nên chỉ nhìn nhận xu hướng này qua chi phí vay cao hơn.

Trong khi đó, giá năng lượng tăng cũng là nguyên nhân quan trọng khiến thị trường trái phiếu bị áp lực gần đây. Zervos cho biết chiến tranh giữa Mỹ và Iran gây ra cú sốc nguồn cung năng lượng, đẩy giá dầu quốc tế tăng mạnh, khiến thị trường lo ngại về lạm phát. Dữ liệu cho thấy từ khi xảy ra xung đột đến thứ Tư tuần này, giá dầu Brent đã tăng khoảng 38%.

Giá dầu tăng không chỉ trực tiếp nâng chi phí năng lượng mà còn có thể truyền dẫn qua vận chuyển, sản xuất và các yếu tố khác đến mức giá tổng thể, từ đó ảnh hưởng tới kỳ vọng của thị trường về lạm phát và chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, Zervos dự đoán khi cú sốc năng lượng dần giảm bớt, lợi suất trái phiếu cũng sẽ giảm từ mức cao hiện tại. Ông cho rằng thị trường có thể vẫn phải chịu áp lực từ lãi suất cao trong ngắn hạn, nhưng tình trạng này khó có thể kéo dài vĩnh viễn.

Zervos nhấn mạnh đây không phải hiện tượng riêng của Mỹ. Lợi suất trái phiếu chính phủ tại Đức, Pháp, Ý và Nhật Bản cũng tăng rõ rệt, cho thấy thị trường trái phiếu toàn cầu đang cùng chịu tác động từ kỳ vọng chính sách tiền tệ, giá năng lượng và nhu cầu tài chính doanh nghiệp. Ông cho rằng so với các nền kinh tế phát triển khác, Mỹ thể hiện sự ổn định tương đối trong đợt tăng lãi suất toàn cầu này. Zervos nói: "Đây không phải là vấn đề chỉ của riêng Mỹ".