Thuế quan của Trump làm tăng chi phí tiêu dùng tại Mỹ, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York: Giá các mặt hàng liên quan tăng gần 3%, tác động có thể kéo dài đến năm 2027

Ứng dụng tài chính Zhihui (智通财经) nhận được thông tin rằng, nghiên cứu mới nhất của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy, chính sách thuế quan do Tổng thống Mỹ Trump áp dụng đã làm tăng đáng kể chi phí mua các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu đối với người tiêu dùng Mỹ. Nếu không có các thuế quan liên quan, giá của nhiều loại hàng hóa từ năm ngoái đến đầu năm nay có thể đã giảm, nhưng thuế quan không chỉ bù trừ xu hướng này mà còn khiến người tiêu dùng đối mặt với áp lực chi tiêu cao hơn.

Theo báo cáo do nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York công bố, tính đến tháng 2 năm nay, giá của 67 loại sản phẩm tiêu dùng mà họ theo dõi cao hơn 2,9% so với trường hợp không áp dụng thuế quan do ảnh hưởng của chính sách thuế nhập khẩu. Các nhà nghiên cứu ước tính, nếu không có các thuế nhập khẩu này, giá các mặt hàng liên quan có thể đã giảm gần 1%.

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lượng hóa mới cho việc đánh giá tác động thực tế của chính sách thuế nhập khẩu của Trump đối với người tiêu dùng Mỹ. Trước đó, các chuyên gia kinh tế đều dự đoán thuế quan sẽ làm tăng giá hàng hóa, nhưng do chính sách liên tục điều chỉnh và cơ chế định giá của doanh nghiệp thiếu minh bạch, mức độ thuế quan được chuyển giao tới người tiêu dùng đến đâu vẫn luôn khó xác định chính xác.

Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York phát hiện rằng, tác động của thuế quan đến giá sản phẩm tiêu dùng không chỉ rõ rệt mà còn có tính chất kéo dài. Dữ liệu cho thấy, trung bình cứ mỗi khi thuế quan tăng thêm 1 điểm phần trăm thì giá sản phẩm tiêu dùng sẽ tăng khoảng 0,25% sau một năm. Nghiên cứu chỉ ra, mức tăng giá hàng năm của các sản phẩm được theo dõi sẽ đạt đỉnh vào đầu năm 2026, nhưng áp lực giá do thuế quan mang lại sẽ không nhanh chóng biến mất. Dù ban đầu mức tăng giá dần chậm lại, người tiêu dùng vẫn có thể phải tiếp tục gánh chịu chi phí bổ sung do chính sách liên quan gây ra cho đến năm 2027.

Đáng chú ý là, tác động của thuế quan đến giá sản phẩm không hoàn toàn đến từ mức thuế áp lên sản phẩm nhập khẩu. Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York ước tính, khoảng hai phần ba tác động tăng giá đến trực tiếp từ thuế quan, phần còn lại đến từ hiệu ứng lan tỏa gián tiếp. Ví dụ, một số doanh nghiệp trong nước Mỹ tuy sản xuất sản phẩm cuối cùng tại thị trường nội địa nhưng phải nhập khẩu linh kiện hoặc nguyên liệu từ nước ngoài. Khi những vật tư này trở nên đắt đỏ do thuế quan, chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng tăng lên và có thể tiếp tục phản ánh vào giá bán cuối cùng của sản phẩm.

Các tác giả báo cáo là Mary Amiti, Sebastian Heise và David Weinstein chỉ ra rằng, ảnh hưởng của thuế quan tới giá sản phẩm dành cho người tiêu dùng lớn hơn so với việc chỉ tính toán trực tiếp mức thuế, đồng thời kéo dài lâu hơn. Nhóm nghiên cứu còn ước tính, khoảng 26% mức tăng thuế nhập khẩu dự kiến năm 2025 sẽ cuối cùng được chuyển giao vào giá sản phẩm dành cho người tiêu dùng. Điều này đồng nghĩa với việc, mặc dù một phần chi phí bổ sung được chia sẻ bởi nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ hoặc các doanh nghiệp khác, nhưng phần lớn vẫn gián tiếp chuyển qua việc tăng giá hàng hóa đến tay người dùng cuối.

Trước đây Trump từng cho rằng, doanh nghiệp có thể tự hấp thụ chi phí phát sinh do thuế quan mà không cần chuyển giao áp lực này cho người tiêu dùng bằng cách tăng giá bán lẻ. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy, thuế quan thực sự đã thúc đẩy giá sản phẩm tiêu dùng của Mỹ tăng lên.

Liên quan đến vấn đề này, phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers đã trả lời CNBC rằng, chính quyền Trump luôn khẳng định chi phí thuế quan cuối cùng sẽ do các doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài phụ thuộc vào thị trường Mỹ gánh chịu.

Cần lưu ý, nhóm nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York không công khai cụ thể 67 loại sản phẩm được đưa vào phân tích, nên hiện tại chưa thể xác định loại hàng hóa nào chịu tác động về giá rõ rệt nhất. Đồng thời, chính sách thuế của Mỹ cũng đang thay đổi. Tháng 2 năm nay, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã tuyên bố vô hiệu hóa một số biện pháp thuế nhập khẩu do Trump thực hiện, thúc đẩy chính phủ hoàn trả hàng tỷ đô la tiền thuế liên quan cho các nhà bán lẻ.

Tuy nhiên, Nhà Trắng khẳng định sẽ tiếp tục thúc đẩy chính sách thuế nhập khẩu thông qua các kênh pháp lý khác. Hiện nay, hàng nhập khẩu từ nhiều quốc gia vẫn chịu mức thuế khoảng 10%, dù mức này trong nhiều trường hợp đã thấp hơn rõ rệt so với trước đây.

Nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy, dù một số biện pháp thuế nhập khẩu đã bị bãi bỏ hoặc hạ thấp, nhưng ảnh hưởng về giá do chúng gây ra vẫn có thể duy trì trong một thời gian. Đối với người tiêu dùng Mỹ, sự thay đổi trong chính sách thuế nhập khẩu không nhất thiết đồng nghĩa với việc giá hàng hóa sẽ lập tức giảm, doanh nghiệp vẫn tăng chi phí sản xuất và hiệu ứng lan tỏa về giá có thể tiếp tục ảnh hưởng đến chi tiêu tiêu dùng hàng ngày của người dân trong vài quý tới.