Hủy bỏ trái phiếu Mỹ kỳ hạn 20 năm có thể phản tác dụng? BNP Paribas cảnh báo có thể khiến thị trường bán tháo mạnh hơn, giữ dự báo lợi suất 30 năm tăng lên 5.8%

Theo ứng dụng tài chính thông minh của Việt Nam, BNP Paribas cảnh báo rằng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen nên phản đối những lời kêu gọi hủy bỏ phát hành trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 20 năm, vì biện pháp này tuy có vẻ nhằm mục tiêu giảm chi phí tài trợ dài hạn nhưng thực tế có thể phản tác dụng, không những khó duy trì lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ở mức thấp mà thậm chí có thể đẩy chi phí vay tăng cao và làm suy yếu thanh khoản thị trường.

Khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tiếp tục dao động ở mức cao nhất nhiều thập kỷ, các nhà giao dịch trái phiếu đang thảo luận liệu Bộ Tài chính Mỹ sẽ tiếp tục điều chỉnh cấu trúc phát hành nợ, cắt giảm nguồn cung trái phiếu dài hạn và chuyển sang phát hành các khoản nợ ngắn hạn hơn. Trong đó, cắt giảm hoặc thậm chí hủy bỏ hoàn toàn việc phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm đang trở thành lựa chọn được bàn luận khá mạnh. Hiện nay, lợi suất của trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 20 năm thậm chí còn cao hơn cả loại kỳ hạn 30 năm, dẫn đến hiện tượng đảo ngược quan hệ thông thường vốn dĩ trái phiếu kỳ hạn dài hơn phải có lợi suất cao hơn.

Nhóm chiến lược gia do ông Guneet Dhingra, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ của BNP Paribas đứng đầu, cho rằng biện pháp này “sẽ không hiệu quả”. Họ chỉ ra rằng việc hủy phát hành trái phiếu 20 năm khó lòng duy trì việc duy trì mặt bằng lợi suất thấp, ngược lại còn có thể khiến lợi suất tiếp tục tăng và thanh khoản thị trường giảm, tạo ra những hậu quả ngoài mong đợi.

BNP Paribas cho rằng nếu Bộ Tài chính đột ngột hủy bỏ phát hành trái phiếu 20 năm, thị trường có thể sẽ hiểu động thái đó như một hành động “hoảng loạn” trước tình hình lợi suất kỳ hạn dài không ngừng tăng, và cho rằng các công cụ chính sách nhằm bình ổn thị trường trái phiếu của Bộ Tài chính sắp cạn kiệt, khiến những người được gọi là “cảnh sát trái phiếu” càng tăng cường lực bán tháo. Ngân hàng này vì vậy tiếp tục khuyến nghị bán khống trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm, dự đoán lợi suất của nó sẽ tăng từ mức hiện tại khoảng 5,64% lên 5,8%.

Đúng lúc thị trường ngày càng gia tăng thảo luận về chính sách phát hành nợ, Bộ Tài chính Mỹ sẽ công bố tuyên bố tái tài trợ quý vào ngày 4/11, trong đó sẽ công bố kế hoạch phát hành trái phiếu kho bạc trong giai đoạn tiếp theo. Tuyên bố lần này được chú ý đặc biệt, vì đây là bản công bố tái tài trợ quý đầu tiên kể từ khi Bộ Tài chính bất ngờ điều chỉnh kế hoạch mua lại trái phiếu dài hạn. Janet Yellen từng gọi các động thái liên quan là “Twist operation của Bộ Tài chính”, điều này từng giúp làm dịu bớt áp lực bán tháo trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài, nhưng sau đó lợi suất lại tiếp tục tăng và chạm mức cao nhất trong 24 năm qua.

Trong bản tuyên bố tái tài trợ quý gần nhất, Bộ Tài chính Mỹ đã bí mật thay đổi ngôn từ, từ chỗ cho biết đang “tăng” quy mô phát hành trái phiếu coupon và tín phiếu lãi suất thả nổi thì nay đổi thành “đánh giá” các “thay đổi tiềm năng” về quy mô phát hành các loại này, qua đó để lại dư địa cho khả năng cắt giảm nguồn cung trái phiếu theo kỳ hạn trong tương lai. Tuy nhiên, BNP Paribas cho rằng việc hoàn toàn hủy bỏ trái phiếu kỳ hạn 20 năm hiện vẫn chỉ là kịch bản xác suất thấp.

Kể từ khi được phát hành lại vào năm 2020, trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 20 năm liên tục gặp vấn đề về nhu cầu và định giá, thậm chí ngay trước khi lợi suất tăng mạnh gần đây, thị trường đã xuất hiện các ý kiến kêu gọi hủy bỏ loại kỳ hạn này. Ngày thứ ba, lợi suất trái phiếu 20 năm ở mức 5,68%, ngày hôm trước đã có thời điểm chạm 5,75%, mức cao nhất kể từ khi phát hành lại năm 2020.

Bộ Tài chính Mỹ không phải chưa từng có tiền lệ hủy bỏ phát hành trái phiếu dài hạn. Năm 2001, Bộ từng đình chỉ phát hành trái phiếu kỳ hạn 30 năm, nhưng khi đó ngân sách chính phủ Mỹ đang thặng dư, nhu cầu tài trợ thấp hơn nhiều hiện nay. Ngày nay, trong bối cảnh thâm hụt ngân sách lớn và quy mô phát hành trái phiếu cao, nếu một loại kỳ hạn bị loại bỏ thì nhu cầu tài trợ sẽ buộc phải dồn sang các loại kỳ hạn khác.

BNP Paribas chỉ ra rằng việc Bộ Tài chính trước đây mở rộng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn vẫn không thể ngăn lợi suất tăng, cho thấy điều chỉnh nguồn cung trái phiếu đơn thuần có tác động hạn chế đến lãi suất. Nếu Bộ giảm phát hành trái phiếu dài hạn, có thể phải tăng phát hành các loại tín phiếu dưới một năm, nhưng trong bối cảnh Fed nâng lãi suất, cách gây quỹ này cũng dễ trở nên đắt đỏ hơn.

Các chiến lược gia của BNP Paribas cho rằng nếu các vấn đề cơ bản như lạm phát và thâm hụt ngân sách chưa được giải quyết, chỉ điều chỉnh cấu trúc phát hành hoặc tăng mua lại trái phiếu sẽ rất khó kéo giảm lợi suất dài hạn một cách căn bản. Khi những biện pháp như vậy liên tục không thể ngăn lợi suất tiếp tục tăng, điều này còn có thể ngày càng củng cố sự lo ngại của nhà đầu tư trái phiếu về triển vọng tài chính của Mỹ.