Lạm phát tại Tokyo vượt xa kỳ vọng! Cảnh báo "điều chỉnh quá mức" của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã vang lên, liệu việc tăng lãi suất vào tháng 12 có chắc chắn không?

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, chỉ số lạm phát chính tại Tokyo đã tăng mạnh khi tác động của một số biện pháp tạm thời của chính phủ Nhật Bản suy giảm, điều này củng cố quan điểm của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong việc tiếp tục tăng lãi suất sau khi chính quyền tăng tốc tiến trình bình thường hóa chính sách.

Dữ liệu được Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản công bố hôm thứ Sáu cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Tokyo (không bao gồm thực phẩm tươi sống) trong tháng 9 đã tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cao hơn mức dự báo trung bình của các nhà kinh tế là 2,3% và cũng cao hơn mức tăng 1,8% của tháng trước. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 1, chỉ số này chạm hoặc vượt mức 2%.

Sự gia tăng của CPI xác nhận mối lo ngại của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản về các rủi ro lạm phát leo thang—những rủi ro này có thể khiến xu hướng giá cốt lõi vượt qua mục tiêu 2%. Sau khi tăng tốc bình thường hóa với lần tăng lãi suất thứ hai trong vòng ba tháng vào tháng trước—là chu kỳ tăng lãi suất ngắn nhất kể từ năm 1990—Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tìm kiếm thời điểm thích hợp để tiếp tục tăng lãi suất.

Chi phí sinh hoạt tăng vọt bất chấp việc các khoản trợ cấp năng lượng của Thủ tướng Sanae Takaichi vẫn khiến chỉ số tổng thể giảm gần 0,4 điểm phần trăm. Tỷ lệ lạm phát cốt lõi tại Tokyo—không bao gồm năng lượng và thực phẩm tươi sống, được xem là chỉ báo quan trọng của lạm phát nền tảng—đã tăng từ 2% tháng trước lên 3%.

Nhà kinh tế Taro Kimura nhận định: "Báo cáo này củng cố quan điểm của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản rằng lạm phát cốt lõi đang ổn định quanh mức mục tiêu 2%—đồng thời làm tăng lo ngại về nguy cơ vượt mức mục tiêu. Chúng tôi dự báo lần tăng lãi suất tiếp theo (25 điểm cơ bản) sẽ diễn ra vào tháng 12."

“Đây là dữ liệu mạnh. Tác động của việc miễn giảm chi phí nuôi con và tiền nước là nguyên nhân chính, nhưng ngay cả không tính đến những yếu tố này, lạm phát vẫn rất mạnh,” ông Yoshiki Shinke—Chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Nghiên cứu Kinh tế Dai-ichi Life cho biết, “xung đột Trung Đông làm tăng chi phí và khác với thời kỳ giảm phát, các doanh nghiệp hiện đang chuyển chi phí tăng lên cho người tiêu dùng.”

Ông Shinke cho rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ tăng lãi suất vào tháng 12, duy trì tốc độ tăng lãi suất hiện tại.

Trước đó, lạm phát tại Tokyo đã bị kìm hãm bởi việc mở rộng trợ cấp nuôi con và chính sách miễn giảm tiền nước trong mùa hè, nên thị trường vốn đã dự đoán lạm phát sẽ phục hồi. Yếu tố chính thúc đẩy mức tăng tổng thể là chi phí thực phẩm chế biến, tăng 3,6% so với cùng kỳ. Theo báo cáo của Imperial Database, các doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống lớn ở Nhật Bản đã tăng giá cho 4.965 sản phẩm trong tháng trước—gấp đôi so với một năm trước.

Trong các yếu tố thúc đẩy lạm phát, tiền nước tăng mạnh tới 66% so với cùng kỳ, trong khi giá lưu trú chuyển từ mức giảm 1,4% tháng trước sang tăng 4,6%.

Giá dịch vụ—chỉ số then chốt của lạm phát do cầu kéo—đã tăng 2,3% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 11 năm 2023.

Báo cáo khảo sát ngắn hạn (Tankan) hàng quý do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản công bố vào thứ Năm cho thấy chỉ số niềm tin kinh doanh của các doanh nghiệp lớn đã cải thiện sáu quý liên tiếp. Nhờ nhu cầu AI toàn cầu và sự thay đổi trong hành vi doanh nghiệp—các doanh nghiệp bắt đầu chuyển phần chi phí gia tăng cho người tiêu dùng cuối cùng—lợi nhuận doanh nghiệp quý II đạt mức cao kỷ lục, cũng cho thấy kỳ vọng lạm phát đang dần ăn sâu.

Thêm nữa, giá dầu duy trì ở mức cao cùng với đồng yên yếu có thể tiếp tục gây áp lực lạm phát. Dù Mỹ và Nhật đã can thiệp phối hợp vào tỷ giá hồi tháng 7 và liên tục ra cảnh báo, đồng yên vẫn quanh mức then chốt 1 USD đổi 160 JPY. Sau khi dữ liệu công bố, đồng yên đã mạnh lên nhẹ, giao dịch quanh mức 1 USD đổi 158,19 yên vào thứ Sáu.

Đầu tuần này, đồng yên đã suy yếu do biên bản cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 9 của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho thấy ngân hàng không vội tăng lãi suất trong tháng này. Tóm tắt này cũng thể hiện chính phủ Nhật vẫn thận trọng với lộ trình tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương. Trước đó, một số bộ trưởng trong nội các đã lên tiếng khiến thị trường kỳ vọng chính phủ có thể mềm mỏng hơn, nhưng biên bản lần này đã bác bỏ suy đoán đó.

"Xu hướng tăng giá có thể sẽ lan rộng hơn từ tháng 10," ông Shotaro Kugo—Chuyên gia kinh tế cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quan hệ Tiền tệ Quốc tế—cho biết, "Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự báo giá cả sẽ tăng trong nửa cuối năm tài khóa, trong khi xu hướng chi phí mua hàng của doanh nghiệp đang rõ ràng đi lên."