Bão lợi suất trái phiếu Mỹ 5% đang tới! Bom tái cấp vốn đếm ngược bắt đầu, ai sẽ là nạn nhân đầu tiên?

Ứng dụng Tài chính Zhihui nhận thấy rằng, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007 vào thứ Ba, khiến chi phí vay vốn rơi vào ngưỡng có thể phơi bày một số mắt xích yếu nhất của hệ thống tài chính.

Nhiều chuyên gia kỳ cựu trong ngành cho biết, vấn đề mà các nhà đầu tư phải đối mặt ngày càng không nằm ở việc lợi suất vượt quá 5% có làm điều gì đó sụp đổ ngay lập tức hay không, mà là nếu lãi suất duy trì ở mức này thì áp lực sẽ xuất hiện ở đâu.

Các chuyên gia thị trường đồng thuận rằng, lợi suất tham chiếu trên 5% sẽ từ từ làm lộ ra các điểm yếu - khi chi phí đi vay cao hơn dần dần truyền sang lĩnh vực nhà ở, bất động sản thương mại và các doanh nghiệp vay nợ lớn.

Rủi ro lớn nhất là, nếu lãi suất duy trì ở mức cao đủ lâu, các bên vay vốn từng vay nợ rẻ tiền thời kỳ lãi suất bằng 0 sẽ buộc phải tái cấp vốn với chi phí tăng vọt.

Jack Ablin, Giám đốc đầu tư của Cresset Capital cho biết, "Hãy lưu ý rằng, mức 5% sẽ không đánh gục thứ gì vào chính ngày nó xuất hiện. Nó sẽ đánh gục các thứ sau mười hai đến mười tám tháng nữa, khi mà phải tái cấp vốn ở mức lãi suất mới." "Rủi ro không phải là mức mà chúng ta nhìn thấy sáng nay; tuy nhiên, càng kéo dài ở mốc này, tình hình sẽ càng trở nên khó khăn hơn."

Nhà ở chịu áp lực đầu tiên

Nhà ở có thể sẽ trở thành mắt xích yếu nhất. Khi lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn tăng vọt, lãi suất thế chấp đang tiến gần đến mức có thể tiếp tục bào mòn khả năng chi trả của người mua nhà.

Ablin cho rằng, "Áp lực rất có thể sẽ xuất hiện đầu tiên ở lĩnh vực nhà ở." Ông cho biết, khi lãi suất thế chấp 30 năm tiến gần 8%, những chủ nhà hiện tại đang giữ khoản thế chấp lãi suất khoảng 3% sẽ ít có khả năng bán nhà hơn.

Điều này đồng nghĩa cú sốc ban đầu có thể sẽ không phải là làn sóng vỡ nợ, mà là sự đóng băng giao dịch tiếp tục - điều này sẽ gây hại cho các công ty xây dựng nhà, tổ chức cho vay thế chấp, công ty bảo hiểm quyền sở hữu, môi giới cũng như các nhà bán lẻ trang trí nội thất.

Molly Brooks, chiến lược gia lãi suất Mỹ của TD Securities cũng chỉ ra rằng, lĩnh vực nhà ở đặc biệt nhạy cảm bởi sự tăng lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn ảnh hưởng trực tiếp tới lãi suất thế chấp.

Ngược lại, áp lực lên các ngân hàng có thể sẽ đến muộn hơn - theo đánh giá của Billy Leung, chiến lược gia đầu tư của Global X ETFs, miễn là chi phí vay lâu dài cao không khiến tình trạng tài chính của lĩnh vực bất động sản hay doanh nghiệp tệ đi.

Brooks cho biết, trong ngắn hạn, đường cong lợi suất dốc hơn thậm chí có thể tạm thời giúp lợi nhuận của ngân hàng, vì ngân hàng thường huy động vốn ở kỳ hạn ngắn và cho vay ở điểm xa hơn trên đường cong với lãi suất cao hơn.

Đếm ngược tới kỳ tái cấp vốn

Khi các khoản nợ từng được huy động ở mức lãi suất thấp hơn rất nhiều so với hiện tại lần lượt đến hạn, có khả năng sẽ phát sinh áp lực tín dụng nghiêm trọng giữa các doanh nghiệp và chủ sở hữu bất động sản.

Billy Leung nhận định, "Vấn đề then chốt chưa chắc nằm ở mức lợi suất hiện tại, mà là thực tế: trong nhiều trường hợp, khoản nợ từng huy động với lãi suất 2%-3% giờ đây cần được tái cấp vốn ở mức gần 6%-8%." "Điều này sẽ gây áp lực lên dòng tiền, giá trị tài sản và chất lượng tín dụng."

Nhiều công ty đã kéo dài thời gian đáo hạn nợ trong năm 2020 và 2021, hoặc sau đó tiếp tục trì hoãn trả nợ, qua đó trì hoãn cú sốc do lãi suất cao mang lại. Tuy nhiên, "điểm then chốt là bức tường đáo hạn chỉ được đẩy lùi, chứ không bị phá bỏ." Ablin nói.

Ablin cho biết, ông đang chú ý đến tỷ lệ lãi phải trả trong các khoản vay có sử dụng đòn bẩy, cũng như các dấu hiệu áp lực trong lĩnh vực tín dụng tư nhân, bao gồm tỷ lệ đi vay trả lãi suất bằng khoản vay mới thay vì tiền mặt gia tăng.

Leung đặc biệt nhấn mạnh, các khoản vay sử dụng đòn bẩy, tín dụng đầu cơ, các công ty do quỹ đầu tư tư nhân hậu thuẫn trong lĩnh vực doanh nghiệp và bất động sản thương mại, đều đặc biệt nhạy cảm với chi phí vốn cao hơn.

Bất động sản thương mại có thể phải đối mặt với áp lực đặc biệt nghiêm trọng. Ablin chỉ ra rằng, các bất động sản văn phòng vốn đã là điểm yếu, lãi suất cao hơn có thể khiến vấn đề càng nghiêm trọng hơn. Chi phí vay tăng liên tục làm tăng phí tài trợ cho mỗi bất động sản.

Ablin cũng chỉ ra tính dễ bị tổn thương của các bất động sản đa căn hộ - những bất động sản này trong năm 2021 và 2022 đã vay vốn cầu nối với lãi suất thả nổi, khi đó chi phí vay còn thấp hơn nhiều so với hiện tại, và kỳ vọng tăng trưởng tiền thuê vẫn lạc quan hơn.

Kéo dài bao lâu còn quan trọng hơn lên cao tới đâu

Các chiến lược gia cho biết, vấn đề lớn hơn của thị trường không nằm ở việc lợi suất 10 năm đã vượt 5%, mà là nó sẽ duy trì ở mức này bao lâu.

"Tôi cho rằng thời gian kéo dài quan trọng hơn rất nhiều so với mức lợi suất chính xác." Leung nói. "Thị trường thường có thể tiêu hóa biến động tạm thời vượt quá 5%, nhưng nếu kéo dài sáu tháng tới mười hai tháng, hoặc lâu hơn nữa, thì rất khó làm ngơ."

Ablin cũng có quan điểm tương tự: nếu lợi suất 5% duy trì trong hai đến ba quý, áp lực tái cấp vốn sẽ trở nên ngày càng khó tránh khỏi; còn nếu tăng quá nhanh sẽ có rủi ro khác - làm gián đoạn việc phòng ngừa rủi ro, buộc nhà đầu tư phải điều chỉnh lại vị thế của mình.

Brooks nhấn mạnh, thành phần của đợt tăng lợi suất cũng quan trọng không kém. Nếu premium kỳ hạn (term premium) tăng mạnh mà kỳ vọng tăng trưởng không được cải thiện tương xứng, điều đó đồng nghĩa chi phí vay tăng lên mà không có hoạt động kinh tế mạnh hơn để bù đắp cú sốc.

"Ở giai đoạn này, tôi vẫn coi mức 5% chủ yếu là một lần điều chỉnh định giá, chứ không phải là một mối đe dọa hệ thống nhãn tiền." Leung cho biết. "Tuy nhiên, không gian chịu đựng rủi ro đang dần thu hẹp lại."