Rủi ro cổ phiếu Hàn Quốc? Goldman Sachs: Nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rút lui, "đạn dược mua lại cổ phiếu" cạn kiệt vào tháng 10, chỉ còn trông chờ vào vốn nước ngoài.

Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đang đối mặt với thời điểm then chốt khi nhiều lực hỗ trợ đồng thời sụp đổ. Nhà đầu tư cá nhân rút lui quy mô lớn, tổ chức tiếp tục bán ròng kéo dài, lực đỡ duy nhất hiện tại – chương trình mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp từ Samsung Electronics và SK Hynix – dự kiến sẽ cạn kiệt vào giữa tháng 10, khi đó xu hướng của Chỉ số Tổng hợp KOSPI sẽ gần như hoàn toàn phụ thuộc vào dòng vốn ngoại cùng diễn biến tỷ giá won Hàn.

Chuyên gia phân tích Chris Cha của Goldman Sachs cho biết trong báo cáo ngày 3/9 rằng giá trị mua ròng của nhà đầu tư cá nhân trong tháng 8 đã sụt giảm 90% so với tháng 6, từ 54,5 nghìn tỷ won giảm mạnh xuống còn 5,4 nghìn tỷ won, động lực của nhà đầu tư cá nhân vốn thúc đẩy KOSPI hồi phục mạnh mẽ nửa đầu năm nay đã gần như cạn kiệt. Trong khi đó, vốn ngoại và tổ chức trong nước cũng đều bán ròng trong tháng 8, thị trường thực chất chỉ được duy trì ổn định nhờ hoạt động mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp.

Goldman Sachs cảnh báo rằng, với tiến độ thực hiện hiện tại, hạn mức mua lại của Samsung và SK Hynix sẽ hết sớm vào cuối tháng 9 đến giữa tháng 10, sớm hơn nhiều so với mốc kết thúc chính thức vào tháng 11 của hai công ty này. Một khi lực đỡ nhân tạo này biến mất, thị trường sẽ phải dựa lại vào dòng tiền thông thường từ các tổ chức, vốn đang vắng bóng rõ rệt ở mặt bằng giá hiện tại. Vì vậy, Goldman Sachs khuyến nghị nhà đầu tư cần chủ động bố trí vị thế, chuẩn bị cho cú sốc thanh khoản tiềm ẩn vào tháng 10.

Nhà đầu tư cá nhân rút lui toàn diện, động lực bên mua gần như bằng 0

Nhà đầu tư cá nhân, từng là động lực quan trọng nhất giúp KOSPI phục hồi mạnh mẽ trong nửa đầu năm, đang chứng kiến sự thay đổi căn bản trong hành vi.

Theo báo cáo của Goldman Sachs, giá trị mua ròng của nhà đầu tư cá nhân đã co lại mạnh trong tháng 8, từ đỉnh tháng 6 là 54,5 nghìn tỷ won, giảm chỉ còn 5,4 nghìn tỷ won, mức giảm theo tháng lên tới 90%. Goldman Sachs cho rằng sự chuyển biến này xuất phát từ ba phương diện:

• Về hành vi, nhà đầu tư cá nhân chuyển từ chiến lược mua vào quyết liệt mỗi khi giá giảm, sang chiến lược phòng thủ, ưu tiên cắt lỗ và chốt lời khi thị trường hồi phục.

• Về khung giao dịch, Goldman Sachs nhận thấy động lực mua ròng của cá nhân chủ yếu tập trung khi KOSPI dưới mốc 6.500 điểm, nhưng cứ khi chỉ số vượt lên trên 7.000 điểm thì nhà đầu tư cá nhân lại nhanh chóng tất toán vị thế, tạo ra hiệu ứng kìm hãm rõ rệt theo khung giá.

• Về thanh khoản, số dư ký quỹ tại các tài khoản chứng khoán cá nhân đã duy trì dưới 100 nghìn tỷ won suốt cả tuần, cho thấy nguồn lực khả dụng của nhà đầu tư cá nhân đang dần cạn kiệt.

Bên cạnh đó, tổng số dư tiền gửi kỳ hạn tại 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Hàn Quốc lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 nghìn tỷ won; trong tháng 7 và 8 đã có tổng cộng 55,83 nghìn tỷ won chảy vào, cho thấy dòng tiền đang chuyển rõ rệt sang các tài sản an toàn.

Ngoài ra, làn sóng đầu tư ETF có đòn bẩy từng thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân cũng đã kết thúc. Do quy định yêu cầu nhà đầu tư phải hoàn thành khóa học trực tuyến 5 giờ mới đủ điều kiện giao dịch đòn bẩy, rất nhiều nhà đầu tư theo đuổi động lượng đã bị loại khỏi cuộc chơi, bong bóng ETF đòn bẩy cũng theo đó xẹp xuống.

Mua lại cổ phiếu doanh nghiệp: Lực đỡ duy nhất, nhưng "cửa sổ" sắp đóng lại

Trong bối cảnh cả nhà đầu tư cá nhân, vốn ngoại và tổ chức trong nước đều ghi nhận bán ròng tháng 8, bên mua ròng duy nhất chỉ còn lại hạng mục "các doanh nghiệp khác", chủ yếu là hoạt động mua lại cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix.

Theo dữ liệu của Goldman Sachs, trong một phiên giao dịch gần đây, hai tập đoàn này đã đóng góp khoảng 1,2 tỷ USD mua ròng, chiếm hơn 98% dòng tiền vào ở hạng mục "các doanh nghiệp khác" trong ngày, đồng thời duy trì mua ròng liên tục 12 phiên giao dịch. Chính lực đỡ mua lại rất đều đặn này đã giúp KOSPI không giảm mạnh hơn nữa dưới sức ép bán tháo từ nhiều phía.

Tuy nhiên, lực đỡ này có giới hạn thời gian rõ rệt. Cửa sổ thực hiện mua lại cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt sẽ đóng vào ngày 21/11 và 19/11, nhưng theo Goldman Sachs, do cả hai công ty đều thực hiện chiến lược mua trước hạn, với tốc độ giải ngân hiện tại, quỹ mua lại dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối tháng 9 đến giữa tháng 10, sớm hơn khoảng một tháng so với thời hạn chính thức.

Goldman Sachs cảnh báo khi đó lực đỡ thứ cấp của thị trường sẽ lại phụ thuộc vào dòng tiền từ các tổ chức, vốn đang thể hiện rõ sự thiếu nhiệt tình tại vùng giá hiện tại, khiến KOSPI đối mặt với rủi ro "hút thanh khoản" đáng kể.

Dòng vốn ngoại và tỷ giá won: Biến số then chốt cho nửa cuối năm

Goldman Sachs nhận định khi động lực mua cá nhân đã cạn kiệt, cửa sổ mua lại cổ phiếu của doanh nghiệp sắp đóng lại, dòng vốn ngoại ròng đã trở thành biến số cấu trúc quan trọng nhất quyết định xu hướng KOSPI nửa cuối năm.

Nhìn theo xu hướng gần đây, áp lực bán ròng từ vốn ngoại đã dịu đi phần nào. Trong tháng 5 và 6, vốn ngoại bán ròng lần lượt 447 tỷ won và 486 tỷ won; sang tháng 7 và 8, quy mô bán ròng chỉ còn lần lượt khoảng 99 tỷ won và 100 tỷ won, cho thấy lực thoái vốn đã giảm đi rõ rệt.

Môi trường tỷ giá cũng trở nên thuận lợi hơn. Won Hàn đã tăng giá 12,9% so với mức đáy giữa năm, tỷ giá USD/KRW giảm từ 1.561,50 xuống còn 1.359,15. Dù thời gian gần đây độ tương quan giữa cặp tỷ giá này và chỉ số KOSPI có phần "lệch nhịp", nhưng theo Goldman Sachs, đồng won mạnh hơn vẫn là điều kiện thuận lợi để tài sản toàn cầu phân bổ lại vào thị trường chứng khoán Hàn Quốc.

Dựa vào đó, Goldman Sachs đề xuất ba chiến lược hành động: giảm vị thế tại vùng quanh 7.000 điểm KOSPI, vì dự kiến lực bán chốt lời hòa vốn từ nhà đầu tư cá nhân sẽ tạo thành ngưỡng cản rõ rệt tại đây; chủ động chuẩn bị danh mục đối phó biến động tăng mạnh sau khi gói mua lại kết thúc vào tháng 10; và theo sát luân chuyển dòng tiền ngoại vào các cổ phiếu dẫn dắt ngành bán dẫn, tận dụng cơ hội cấu trúc khi đồng won lên giá và đà bán ròng của vốn ngoại dịu lại.