AB mặt của SpaceX: Starlink kiếm được 18 triệu tệ mỗi ngày, AI đốt 170 triệu tệ mỗi ngày

Báo cáo tài chính quý đầu tiên kể từ khi lên sàn của SpaceX cho thấy một cảm giác chia cắt cực kỳ rõ ràng.

Số liệu báo cáo cho thấy, quý II SpaceX đạt doanh thu 7,8 tỷ USD, tăng 92% so với mức 4,1 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái; EBITDA điều chỉnh đạt 3,5 tỷ USD, cao hơn nhiều so với 1,2 tỷ USD cùng kỳ. Tuy nhiên, trong quý II, chi tiêu vốn của SpaceX lên tới 18,4 tỷ USD, gấp 2,4 lần doanh thu cùng kỳ, riêng chi tiêu vốn liên quan đến AI đã đến 15,8 tỷ USD, tương đương trung bình mỗi ngày chi hơn 170 triệu USD.

Trong cuộc họp công bố báo cáo tài chính, Elon Musk và Giám đốc tài chính Bret Johnsen đã dành hơn một giờ để trấn an thị trường, giải thích chi tiết về hướng đi của khoản chi tiêu vốn 18,4 tỷ USD trong một quý và tiềm năng thu hồi lợi nhuận. Mặc dù ban lãnh đạo nhấn mạnh khoản đầu tư lớn hiện tại cho năng lực AI có thể thu hồi vốn trong thời gian ngắn, nhưng vì chi tiêu khổng lồ này chưa chuyển hóa thành lợi nhuận thực tế trên báo cáo thu nhập, thị trường rõ ràng không bị thuyết phục bởi những cam kết tương lai này, giá cổ phiếu SpaceX giảm mạnh hơn 7% sau giờ giao dịch.

Một yếu tố then chốt làm gia tăng tâm lý né tránh rủi ro của thị trường là làn sóng mở khóa cổ phiếu sắp diễn ra. Ngày 6/8, SpaceX sẽ có 910 triệu cổ phiếu nội bộ được phép giao dịch, quy mô tương đương gấp 1,4 lần số cổ phiếu lưu hành hiện tại. Ban lãnh đạo đã thiếu sự chủ động truyền thông về cú sốc thanh khoản này cho đến phần hỏi đáp, làm tăng thêm sự bất định của nhà đầu tư.

Mặt A: Starlink, mỗi ngày thu lãi ròng 18 triệu USD

Doanh thu Starlink quý II đạt 4,29 tỷ USD, tăng 66% so với cùng kỳ. Lợi nhuận hoạt động đạt 1,66 tỷ USD, tăng 79% so với cùng kỳ, biên lợi nhuận 38,6%. Người dùng ròng tăng thêm 1,7 triệu, tổng số đạt 12 triệu, phủ sóng 167 quốc gia. Doanh thu phía doanh nghiệp và chính phủ đạt 1,8 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ.

Hình 1: So sánh doanh thu và lợi nhuận hoạt động ba mảng chính SpaceX Q2 FY2026 (Nguồn dữ liệu: SpaceX SEC 8-K)

Chính phủ Mỹ đã trao hơn 6 tỷ USD hợp đồng trong quý II. American Airlines ký thỏa thuận Wi-Fi trên máy bay. Chủ tịch Gwynne Shotwell cho biết trên cuộc họp điện thoại rằng mục tiêu của Starlink là trở thành nhà mạng lớn thứ tư ở Mỹ—xếp sau AT&T, Verizon và T-Mobile. Tổng doanh thu hàng năm của ba ông lớn này cộng lại khoảng 600 tỷ USD.

ARPU duy trì ở mức 66 USD. Con số này quý II năm ngoái là 85 USD, quý I năm nay cũng là 66 USD. Khu vực tăng trưởng người dùng nhanh nhất là Mỹ Latinh, châu Phi và Đông Nam Á, nơi giá bán thấp hơn nhiều so với Bắc Mỹ, kéo chỉ số trung bình giảm xuống. Tuy vậy, trong số 1,7 triệu người thêm mới cũng có một phần lớn là khách hàng doanh nghiệp, hàng hải và chính phủ, các hợp đồng này có giá trị trên mỗi khách hàng cao hơn nhiều so với khách hàng nhỏ lẻ cá nhân.

Tốc độ tăng lợi nhuận của Starlink (79%) vượt tốc độ tăng doanh thu (66%), hiệu quả phân bổ chi phí cố định đang được thể hiện. Hiện có hơn 10.200 vệ tinh ở quỹ đạo, vệ tinh băng thông rộng V3 có năng lực đường xuống là 1Tbps, gấp 10 lần V2. Shotwell nói vệ tinh V3 phải đến giữa năm sau mới bắt đầu được phóng hàng loạt, khi đó băng thông sẽ có bước nhảy vọt đáng kể.

Nếu tách riêng Starlink xem xét, tính theo số liệu hằng năm của quý II, đây là một công ty viễn thông doanh thu 17,2 tỷ USD/năm, lợi nhuận hoạt động 6,6 tỷ USD/năm. Nhà mạng lớn thứ tư của Mỹ, T-Mobile năm ngoái doanh thu là 81 tỷ USD, lợi nhuận 13 tỷ. Starlink còn cách xa về quy mô, nhưng tốc độ tăng trưởng thì vượt trội hơn nhiều lần.

Mặt B: AI, mỗi ngày đốt 170 triệu USD

Doanh thu mảng AI đạt 2,56 tỷ USD, tăng 247% so với cùng kỳ, tăng 213% so với quý trước. Trong đó, hợp đồng dịch vụ đám mây đóng góp khoảng 1,6 tỷ USD, doanh thu giải pháp AI nhảy vọt từ mức 475 triệu USD quý trước lên 2,194 tỷ USD.

EBITDA điều chỉnh lần đầu chuyển dương, từ âm 609 triệu USD quý trước lên dương 1,146 tỷ USD. Tuy nhiên, lỗ hoạt động vẫn lên tới 1,257 tỷ USD—chưa tính khấu hao và phân bổ tài sản cố định.

Điều khiến thị trường thực sự lo ngại là chi tiêu vốn. Riêng mảng AI quý II tiêu tốn 15,8 tỷ USD. Nếu so với ngân sách R&D cả năm ngoái của Nvidia (12,9 tỷ), hay chi tiêu vốn cả năm của Meta (27,2 tỷ, cho tất cả các mảng), chỉ trong một quý, đầu tư vào AI của SpaceX đã vượt cả năm R&D của Nvidia, gần bằng 60% tổng chi tiêu Meta cả năm.

Hình 2: Xu thế chi tiêu vốn và doanh thu mảng AI SpaceX (Nguồn dữ liệu: SpaceX SEC filings)

Tiền này chủ yếu dồn vào trung tâm dữ liệu Colossus ở Memphis, Tennessee. Kết thúc quý II, công suất danh nghĩa là 1,4GW, mục tiêu cuối năm lên 2GW. Khi được hỏi về kế hoạch dài hạn, Musk nói mục tiêu nội bộ tạm đặt là đến cuối 2027 công suất điện và làm lạnh đạt 20GW, ông cho rằng thực tế sẽ triển khai được khoảng 15GW. Từ 1,4 lên 15 là gấp khoảng 10 lần.

CFO Johnsen trong cuộc họp công bố kết quả tài chính nêu rõ một con số: hiện nay đầu tư vào tăng cường năng lực tính toán có thời gian thu hồi vốn chưa đến một năm. Ông nói chi phí vốn gần như có thể xem như chi phí vận hành—nghĩa là dựa trên giá và quy mô hợp đồng khách hàng hiện nay, tiền chi ra trong 12 tháng sẽ thu về được đủ.

Ba tuần đầu quý III công ty lại ký thêm 6,7 tỷ USD hợp đồng đám mây mới, thời hạn dịch vụ khoảng nửa năm, bắt đầu tính phí từ tháng 10.

Nhưng 15,8 tỷ là số tiền đã chi. 6,7 tỷ mới chỉ là hợp đồng. Trong cuộc họp, không chỉ một nhà phân tích hỏi đi hỏi lại: các ông nói thời gian thu hồi vốn dưới một năm, nhưng quý trước cũng chi 7,7 tỷ, hai quý cộng lại là 23,5 tỷ, khi nào thì trên báo cáo lợi nhuận sẽ thể hiện được lợi nhuận tương ứng?

Ban lãnh đạo không đưa ra mốc thời gian cụ thể nào. Musk chỉ nói, đến tháng 12, nếu lấy doanh thu tháng đó nhân 12 thì doanh thu thường xuyên của công ty sẽ đạt 100 tỷ USD/năm. Ông bổ sung thêm thực tế có thể còn cao hơn. Mục tiêu doanh thu một nghìn tỷ cũng được điều chỉnh từ 2031 lên 2030, năm 2029 "xác suất không bằng 0"—nguyên văn lời ông.

Thị trường rõ ràng không để tâm lắm đến cái gọi là "xác suất không bằng 0" trong tương lai. Vấn đề trước mắt thì thực tế hơn: ngày mai (6/8) sẽ có 910 triệu cổ phiếu nội bộ được phép giao dịch, gấp 1,4 lần số cổ phiếu lưu hành hiện tại. Trong suốt cuộc họp ban lãnh đạo không nhắc đến vấn đề này, cho đến phần hỏi đáp mới trả lời ngắn gọn khi bị truy vấn.

Starship vẫn tiếp tục đốt tiền

Doanh thu mảng phóng đạt 962 triệu USD, tăng 29% so với cùng kỳ, nhưng lỗ hoạt động 542 triệu USD. Quý II hoàn thành 38 vụ phóng. Phần lớn khoản lỗ tập trung ở Starship.

Trong 90 ngày qua, Starship V3 đã thực hiện hai lần bay thành công. Lần thử 13 xác nhận năng lực thực hiện nhiệm vụ quỹ đạo và thu hồi bằng tháp phóng, lần thử thứ 14 lần đầu đưa vệ tinh Starlink V3 vào quỹ đạo hoạt động.

Vấn đề lá chắn nhiệt—chính Musk cũng xác nhận đây là trở ngại kỹ thuật lớn nhất của Starship—ông nói rằng nó đã được khắc phục. Kế hoạch tiếp theo là trong lần thử sắp tới vào cuối tháng này sẽ thử nghiệm đồng thời thu hồi tên lửa đẩy tầng một và tàu vũ trụ.

Chi phí R&D tăng thêm 389 triệu USD so với cùng kỳ, mảng hàng không vũ trụ EBITDA điều chỉnh âm 200 triệu USD. Mục tiêu của Musk là đạt ít nhất một lần phóng Starship/ngày trong vòng một năm, chi phí lên quỹ đạo giảm xuống dưới 1% cách truyền thống. Ông nói nếu vẽ biểu đồ cột khối lượng lên quỹ đạo toàn cầu, đối thủ chỉ là một chấm ảnh nếu cho SpaceX vào cùng một biểu đồ đó.

Musk có thể đồng thời thắng cả ba mặt trận không?

Báo cáo quý này cho thấy ba lực lượng giằng co hoàn toàn khác nhau đang tương tác với nhau.

Starlink đang kiếm tiền—kiếm rất nhanh. 1,66 tỷ lợi nhuận hoạt động tương ứng với 12 triệu người dùng, Shotwell nói sẽ trở thành nhà mạng lớn thứ tư, ARPU ổn định, vệ tinh V3 chưa tạo đột phá, tăng trưởng doanh nghiệp nhanh gấp đôi người dùng cá nhân. Đây là một thương vụ tốt có thể định giá riêng biệt.

AI đang tiêu tiền chóng mặt. 15,8 tỷ USD/quý, thời gian thu hồi vốn lý thuyết dưới một năm, quý III có 6,7 tỷ hợp đồng mới, sau khi Grok 4.5 công bố thì tiêu thụ token tăng gấp ba, hợp đồng thuê năng lực tính toán với Anthropic mỗi tháng 1,25 tỷ đến 2029. Tất cả dấu hiệu này đều cho thấy nhu cầu thực sự. Nhưng về kế toán 15,8 tỷ đã chi, còn trên báo cáo lợi nhuận chưa có lợi nhuận. Đây là sự khác biệt giữa "giống chi phí hoạt động" theo Johnsen và những gì nhà đầu tư cảm nhận là "giống hố không đáy".

Hàng không vũ trụ ở giữa. Tiến bộ công nghệ của Starship là thực chất—vấn đề lá chắn nhiệt khắc phục xong, hai lần bay thành công, vệ tinh V3 được đưa vào quỹ đạo—nhưng hóa đơn R&D cũng rất thật. Lý thuyết mang lại lợi nhuận ở mảng này cũng là lâu dài nhất: chỉ khi chi phí lên quỹ đạo giảm còn 1% mới thực sự xoay chuyển tình hình.

Dựa vào quyền biểu quyết hơn 82% mà mình kiểm soát, Musk đang cố giữ cân bằng giữa ba lực kéo kinh doanh hoàn toàn khác biệt: Starlink tăng trưởng lợi nhuận nhanh, AI mở rộng cấp tiến và Starship phát triển lâu dài. Tuy nhiên, liệu một công ty có thể cùng lúc chiến thắng cả ba mặt trận này hay không, câu trả lời rõ ràng từ thị trường vẫn còn phải chờ.