Có quy luật bí ẩn giữa ngô và bitcoin? Dữ liệu 13 năm tiết lộ quy luật đáng kinh ngạc: BTC có thể vẫn đang bị đánh giá thấp

Vàng, đô la Mỹ, Chỉ số Nasdaq từng được dùng để đánh giá giá trị bitcoin, nhưng hiện tại có người lại chú ý đến ngô.

Nhà sáng lập BitCorn - một doanh nghiệp bitcoin trong ngành nông nghiệp Mỹ, Kevin Kimle, qua nghiên cứu mới nhất đã phát hiện rằng, từ năm 2013 đến nay, tồn tại một “mối quan hệ hàm mũ (Power Law)” ổn định giữa bitcoin và giá ngô Mỹ, với mô hình toán học có thể giải thích khoảng 91% biến động lịch sử. Theo khung phân tích này, sức mua của bitcoin so với ngô hiện vẫn thấp hơn một chút so với mức xu hướng dài hạn, đồng nghĩa BTC có lẽ vẫn chưa bước vào vùng định giá quá cao.

Tuy nhiên, một số học giả vẫn giữ thái độ thận trọng đối với quan điểm này, cho rằng về bản chất bitcoin là một hệ sinh thái kinh tế xã hội phức tạp, giá cả chịu ảnh hưởng của chính sách, tâm lý thị trường và dòng vốn,... nên khó có thể dự đoán chỉ bằng một mô hình toán học đơn lẻ.

Giữa ngô và bitcoin có quy luật bí ẩn?

Trong phân tích mới nhất, Kimle đã nghiên cứu mối quan hệ dài hạn giữa giá ngô Mỹ và giá bitcoin.

Kết quả chỉ ra rằng, từ năm 2013 đến nay, “tỷ lệ giá bitcoin/ngô” gần như luôn vận động theo một đường cong hàm mũ. Nghiên cứu cho thấy chỉ số của mô hình này khoảng 5.03, R² (hệ số xác định) đạt 0.91. Điều này có nghĩa là mô hình toán học này có thể giải thích được khoảng 91% biến động tỷ lệ giá bitcoin và ngô trong 13 năm qua.

Ông Kimle nhận định: “Theo thời gian, một bitcoin có thể mua được ngày càng nhiều ngô và quá trình đó luôn đi theo một đường cong toán học có thể dự đoán được.”

Khác với cách định giá bitcoin truyền thống dựa trên đô la Mỹ, Kimle cho rằng sử dụng các hàng hóa thiết yếu như ngô làm vật tham chiếu sẽ loại bỏ hiệu quả các yếu tố nhiễu do lạm phát và phá giá tiền tệ gây ra, từ đó có thể quan sát rõ ràng hơn đường tăng trưởng giá trị thực của bitcoin.

Trên thực tế, ý tưởng này tương tự như phương pháp mà một số học giả trước đây dùng để xây dựng mô hình hàm mũ bitcoin dựa trên giá vàng.

Liệu bitcoin có đang bị đánh giá thấp?

Ngoài nghiên cứu xu hướng dài hạn, Kimle còn xây dựng một mô hình Z-Score (điểm chuẩn hóa) để đo lường bitcoin có đang lệch khỏi mức cân bằng dài hạn so với giá ngô hay không. Khi giá trị Z âm tức là bitcoin bị định giá thấp so với ngô; ngược lại thì BTC đắt tương đối.

Theo mô hình này, vào thời điểm sàn giao dịch FTX sụp đổ cuối năm 2022, Z-Score của bitcoin từng đạt mức âm cực đoan khoảng -1.84. Kimle cho rằng, đó là một trong những giai đoạn tốt nhất để người làm nông nghiệp dùng thu nhập từ nông sản mua bitcoin.

Đến tháng 6/2026, mô hình này chỉ ra giá trị Z hiện khoảng -0.68. Tuy chưa đạt mức định giá thấp cực đoan, nhưng vẫn thấp hơn trung bình dài hạn. Nói cách khác, trên góc độ sức mua so với ngô, bitcoin hiện vẫn thấp hơn một chút so với xu hướng lịch sử.

Tại sao nông dân nên phân bổ bitcoin?

Kimle cho rằng nghiên cứu này có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành nông nghiệp.

Nông nghiệp thuộc ngành yêu cầu vốn lớn, nông dân phải đối mặt với lạm phát, phá giá tiền tệ và biến động chu kỳ giá nông sản. Vì vậy, ông gợi ý doanh nghiệp nông nghiệp nên phân bổ một phần lợi nhuận cho bitcoin như một loại tài sản dự trữ dài hạn.

Ông nói: “Đối với bất kỳ doanh nghiệp nông nghiệp nào dùng nhiều vốn, nắm giữ một ít bitcoin không phải hành động đầu cơ, mà là lựa chọn phân bổ tài sản mang tính chiến lược.”

Thực tế, một trong những lý do BitCorn được thành lập là mong muốn thúc đẩy sự kết hợp giữa lĩnh vực nông nghiệp với hạ tầng bitcoin, tạo ra những công cụ quản lý tài sản mới cho chủ trang trại và doanh nghiệp nông nghiệp.

Tại sao lý thuyết hàm mũ lại được ủng hộ?

Những năm gần đây, “lý thuyết hàm mũ bitcoin (Bitcoin Power Law Theory)” nhận được không ít sự ủng hộ trong thị trường crypto.

Phó giáo sư Korok Ray thuộc Trường Kinh doanh Mays của Đại học Texas AM là một trong số đó. Ông cho rằng, quy định tổng nguồn cung chỉ 21 triệu bitcoin là lý do chính giúp mô hình hàm mũ phát huy hiệu quả lâu dài.

Ray cho biết: “Yếu tố cốt lõi thúc đẩy tính đúng đắn của mô hình hàm mũ là vòng tuần hoàn FOMO (sợ bỏ lỡ).”

Khác với vàng, khi giá vàng tăng sẽ kích thích thợ mỏ gia tăng sản lượng, còn tốc độ phát hành bitcoin lại hoàn toàn do giao thức kiểm soát, thợ đào không thể tăng nguồn cung bằng cách tăng sản lượng khai thác.

Tính “khan hiếm có thể kiểm chứng (Provable Scarcity)” này khiến thị trường hình thành kỳ vọng dai dẳng: “Luôn có người mua sớm hơn bạn và họ mua vào lúc nguồn cung nhiều hơn, giá lại thấp hơn.”

Ray cho rằng, mối quan hệ cung cầu dài hạn này thúc đẩy giá bitcoin tăng đều theo đường cong hàm mũ.

Người phản đối: Bitcoin không phải là mô hình khoa học tự nhiên

Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà nghiên cứu đều tán thành lý thuyết này.

Adrian Morris, Phó trưởng bộ phận khôi phục tài sản kỹ thuật số của Grant Thornton, từng chỉ ra trong báo cáo nghiên cứu rằng việc xem bitcoin là hệ vật lý tuân theo quy luật tự nhiên là một “sai sót phân loại”.

Ông cho rằng: “Bitcoin nên được xem như một hệ thống kỹ thuật xã hội phức tạp (Socio-Technological System).”

Theo ông, giá bitcoin bị chi phối bởi các yếu tố như môi trường kinh tế, chính sách quản lý, địa chính trị, tâm lý nhà đầu tư và dòng vốn,... Những yếu tố này rất khó để diễn đạt chính xác bằng một mô hình toán học độc lập.

Morris nhận định: “Là một phần của hệ thống tài chính toàn cầu, biến động giá bitcoin phức tạp hơn nhiều so với các hệ vật lý.”

Ngô thực sự có thể dự báo tương lai bitcoin?

Câu trả lời có thể là không. Nghiên cứu của Kimle không cho rằng giá ngô có thể quyết định hoặc dự báo được biến động giá bitcoin trong tương lai. Thực ra, ngô chỉ là một vật tham chiếu để đo mức thay đổi sức mua của bitcoin.

Trên thực tế, giá ngô chủ yếu bị ảnh hưởng bởi thời tiết, diện tích gieo trồng, sản lượng và nhu cầu toàn cầu - hoàn toàn độc lập với thị trường crypto.

Kimle cho rằng, chính vì ngô không liên quan trực tiếp với bitcoin nên nó mới là chỉ số lý tưởng để quan sát biến động giá trị BTC dài hạn. Mô hình này chỉ muốn nói rằng: khi tỷ lệ giá bitcoin/ngô lệch quá xa khỏi xu hướng dài hạn, cuối cùng khả năng mạnh sẽ quay về mức bình quân lịch sử.

Song, dù quy luật này đã kéo dài hơn 13 năm, chẳng ai chắc chắn nó sẽ tiếp tục đúng trong tương lai.

Đối với nhà đầu tư, “câu chuyện giữa bitcoin và ngô” có thể là một góc nhìn mới khi quan sát thị trường, nhưng vẫn không thể thay thế phân tích tổng hợp về vĩ mô kinh tế, tâm lý thị trường và nền tảng cơ bản của ngành crypto.