BCA: Dzień wyzwolenia 2.0 – Polityka celna i prognoza wyborów śródokresowych 2026

Za każdym razem, gdy wiadomości dotyczące ceł ponownie trafiają na pierwsze strony, najbardziej bezpośrednie pytanie inwestorów brzmi: czy giełda amerykańska znów spadnie?

BCA Research w swoim raporcie „Liberation Day 2.0” opublikowanym 9 września 2026 roku, czyli „Dzień wyzwolenia 2.0”, przedstawiła ocenę obejmującą dłuższy horyzont czasowy.

Według BCA nowa runda konfliktu taryfowego może potrwać aż do 2027 roku; rynek wciąż ma szansę oswoić szok, a hossa nie musi się zakończyć z tego powodu. Jednak obecnie twarda polityka może poprzez ceny, nastroje społeczne i wyniki wyborów popchnąć do zmiany kursu za kilka lat.

Raport został napisany przez Matta Gertkena, Yushu Ma i Jessego Kuri. Analizuje wybory śródokresowe w 2026 roku, wybory prezydenckie w 2028 roku oraz możliwe zmiany podatkowe w 2029 roku jako jeden ciąg zależności.

Konflikt taryfowy może się powtarzać, a rynki finansowe nadal są w oczach BCA istotnym czynnikiem ograniczającym politykę.

Raport przypomina, że podczas pierwszego szoku taryfowego w „Dniu wyzwolenia” w 2025 roku, giełda amerykańska zbliżyła się do bessy, rentowność obligacji wyraźnie wzrosła, a potem Trump ograniczył część ceł.

BCA na tej podstawie ocenia, że nawet jeśli Trump nie będzie mógł ponownie ubiegać się o prezydenturę w 2028 roku, zależy mu na wyniku Republikanów i swoim dziedzictwie politycznym. Oznacza to, że jako atut negocjacyjny będzie korzystać z ceł, ale ma też powody, by nie dopuścić do katastrofy gospodarczej i giełdowej.

Dlatego BCA przewiduje, że dalej mogą pojawiać się takie procesy: najpierw podwyżki, potem negocjacje; gdy rynek będzie pod presją, nastąpi dostosowanie polityki.

Jednak ta ocena nie oznacza, że każdorazowy spadek będzie szybko powstrzymany przez politykę. Zanim dojdzie do dostosowania, firmy i inwestorzy mogą już ponieść znaczące koszty.

Kontrola sądowa i przeciwwaga Kongresu również nie są w stanie natychmiast wyeliminować ryzyka taryfowego. Według raportu, nawet jeśli część ceł zostanie ograniczona przez sąd, rząd może powołać się na inne podstawy prawne; jeśli Demokraci zdobędą obie izby Kongresu, mogą nie mieć wystarczającej liczby głosów, by obalić prezydenckie veto.

Dlatego BCA nie traktuje założenia „automatycznego wycofania ceł po wyborach śródokresowych” jako scenariusza bazowego.

Nowa runda wojny handlowej jest trudniejsza, ponieważ reakcje innych państw także mogą się zmieniać.

BCA przewiduje, że Kanada, Chiny i Europa mogą w kolejnej fazie podejmować więcej działań odwetowych. Rządy również ponoszą presję polityczną wewnątrz kraju; koszt spełnienia żądań USA bywa nie mniejszy niż koszty kontrataku.

USA także trudno będzie całkowicie przenieść koszty taryfowe na zagranicę.

Raport przywołuje przykład Kanady: około 40-60% wymiany handlowej między USA a Kanadą to towary pośrednie. Komponenty i materiały mogą wielokrotnie przekraczać granicę, a podwyżki będą przenosić się wzdłuż łańcucha dostaw, dotykając amerykańskich przedsiębiorstw.

Stan Michigan ilustruje problem szczególnie wyraźnie. Według cytowanych danych, około 39% eksportu tego stanu trafia do Kanady. Łańcuch przemysłu motoryzacyjnego jest tak silnie powiązany, że naciski handlowe wobec Kanady mogą również odbić się na zamówieniach i kosztach amerykańskich stanów przemysłowych.

Według scenariusza BCA w 2027 roku skuteczna stawka celna w USA może sięgnąć 15-17%. To, gdzie rzeczywiście wyląduje, zależy od dalszych podwyżek, negocjacji i sądowej kontroli, a presja kosztowa dla firm może trwać jeszcze dłużej.

Te koszty ekonomiczne są elementem oceny wyborów śródokresowych przez BCA.

Najbardziej bezpośredni kontakt wyborców z polityką to tankowanie, zakupy spożywcze i opłacanie rachunków.

Raport ocenia, że presja cenowa wynikająca z ceł, wraz z obciążeniem kosztami energii wywołanymi konfliktami geopolitycznymi, osłabia przewagę Republikanów w wyborach. Nawet jeśli gospodarka kraju pozostaje odporna, mieszkańcy i firmy z niektórych stanów wahających się mogą odczuć większą presję.

BCA zatem nadal przewiduje, że Demokraci zdobędą obie izby Kongresu w wyborach śródokresowych w 2026 roku.

Jednak raport podkreśla istotny szczegół: opinia analityków i wyniki modeli ilościowych nie są całkowicie zgodne.

Model BCA dla Senatu przeszedł od wcześniejszego przewidywania przewagi Republikanów 51:49 do wyrównania – po 50 miejsc dla każdej partii. W takiej sytuacji Republikanie mogą utrzymać kontrolę dzięki decydującemu głosowi wiceprezydenta.

Innymi słowy, model pokazuje, że przewaga Republikanów się zmniejsza; analitycy natomiast oceniają, że Demokraci mogą odnieść wystarczający przełom.

Raport przyznaje też, że przewaga sondażowa w kluczowych stanach często mieści się w granicach błędu 2-3 punktów procentowych; wynik mogą zmienić forma kandydatów, nieoczekiwane wydarzenia i frekwencja wyborcza.

Tę rozbieżność warto zachować. Pokazuje ona, że raport researchowy może mieć wyraźne stanowisko, ale równocześnie przyznawać, że wnioski nie są jeszcze w pełni potwierdzone przez dane.

BCA patrzy na rok 2029, ponieważ jedno wybory mogą zmienić oczekiwania dotyczące kolejnych.

Jeśli Demokraci osiągną mocny wynik w 2026 roku, rynek może podwyższyć oczekiwania na zdobycie przez nich Białego Domu i Kongresu w 2028 roku. Według BCA takie scenariusze podnoszą prawdopodobieństwo podwyżek podatków w 2029 roku.

Dla firm podatki wpływają na zyski po opodatkowaniu, dopłaty na zwrot z inwestycji, a zmiany regulacyjne mogą zmieniać warunki konkurencji w branży. Nawet jeśli polityka jeszcze nie została wdrożona, sama zmiana prawdopodobieństwa jej realizacji może wywołać korektę wyceny przez rynek.

Oczywiście, od sondaży w 2026 roku do polityki podatkowej w 2029 roku jest kilka etapów pośrednich – wyniki wyborów, podział miejsc w Kongresie i konkretne ustawy pozostają niepewne.

Aby zrozumieć ten raport, trzeba cały czas mieć na uwadze te warunki – opisuje on jedną z możliwych ścieżek polityki.

To także wyjaśnia pozornie sprzeczne podejście BCA: instytucja zachowuje czujność wobec zmian politycznych w dłuższej perspektywie, jednocześnie uznając, że krótkoterminowe wahania wokół wyborów w 2026 roku raczej nie zniszczą hossy pod koniec roku.

Raport zauważa też, że utrata obu izb Kongresu przez partię prezydenta w przeszłości niekoniecznie oznacza gorszą koniunkturę na rynku. Średni historyczny przebieg daje tylko tło i nie pozwala jednoznacznie przewidzieć odpowiedzi rynku na dane wybory.

Kluczowym ryzykiem umiarkowanie optymistycznej oceny BCA jest możliwe niespodziewane pogorszenie się gospodarki USA. Raport ostrzega, że jeśli koniunktura i poparcie społeczne ulegną pogorszeniu jednocześnie, Trump może wdrożyć agresywniejsze ruchy handlowe, co zaostrzy konflikt, który pierwotnie miał być pod kontrolą.

Czytając ten raport, trzeba stale monitorować odporność gospodarki.

Zmiana polityki będzie mieć różne skutki dla poszczególnych sektorów.

BCA w raporcie przedstawia cztery kierunki do obserwacji.

Na czoło wysuwają się firmy budujące domy. BCA uważa, że zwiększenie dostępności mieszkań może stać się priorytetem dla Demokratów. Jeśli w przyszłości cła na drewno, stal i aluminium spadną, podaż siły roboczej w budownictwie się poprawi, a wsparcie polityki mieszkaniowej zostanie rozbudowane, branża budowlana może skorzystać zarówno po stronie kosztów, jak i popytu.

Zielona energia wiąże się ze zmianą zakresu wsparcia polityki. Raport sugeruje, że jeśli Demokraci odzyskają większą inicjatywę polityczną, wsparcie może wyjść poza baterie i strategiczne surowce, obejmując szersze sektory czystej energii. Ten mechanizm wymaga jednak szczegółowych dopłat, ulg podatkowych i rentowności przedsiębiorstw, żeby się ziścił.

Sprzęt medyczny podkreśla branżowe różnice. BCA wskazuje, że jeśli dyskusja o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym znów się rozgrzeje, firmy ubezpieczeniowe mogą odczuć większą presję na modele biznesowe; natomiast producenci sprzętu, za sprawą wysokiej bariery technologicznej i regulacyjnej, będą relatywnie mniej narażeni. To tylko podkreśla względną pozycję branżową.

Logika dóbr podstawowych odnosi się do codziennego życia mieszkańców. Raport stwierdza, że wsparcie socjalne może zwiększyć popyt, zaś spadek ceł i kosztów energii poprawi rentowność. Jednak rosła też presja polityczna wobec strategii cenowej firm.

Wspólną cechą tych czterech kierunków jest możliwość powiązania polityki bezpośrednio z przychodami lub kosztami przedsiębiorstw. W rzeczywistości na kursy akcji wpływają także wyceny, stopy procentowe, konkurencja i bieżąca kondycja firmy.

Po lekturze tego raportu zwracam szczególnie uwagę na to, jak radzi sobie on z różnymi horyzontami czasowymi.

Nagła eskalacja ceł wpływa na nastroje rynkowe i koszt przedsiębiorstw; utrzymująca się presja kosztów życia może wpłynąć na głosy wyborców; a wyniki wyborów mogą w przyszłości wpłynąć na podatki i politykę branżową.

Te elementy się ze sobą wiążą, a każdy wymaga kolejnego potwierdzenia dowodami.

W kolejnych miesiącach poza monitorowaniem samych deklaracji celnych warto śledzić jak firmy radzą sobie z kosztami, czy sondaże w kluczowych stanach wychodzą poza granicę błędu, oraz czy postulaty polityczne zaczynają być wdrażane jako konkretne plany. W miarę jak te informacje się zmieniają, oceny BCA również muszą podlegać weryfikacji.