Giá von tăng vọt hơn 7 lần trong hai năm, các công ty khai thác von đồng loạt đổ xô niêm yết cổ phiếu tại Mỹ

Theo thông tin từ ứng dụng Jinse Finance, trong hai năm qua, hạn chế nguồn cung kết hợp với nhu cầu tăng mạnh đã khiến giá tungsten đạt mức cao kỷ lục, các công ty khai thác tungsten trên toàn cầu đẩy nhanh việc chiếm lĩnh thị trường công khai. Sau khi Guardian Metal Resources lên sàn chứng khoán Mỹ vào tháng 3 năm nay, tuần trước, lại có thêm hai doanh nghiệp khai thác tungsten tư nhân tiết lộ kế hoạch IPO. Tungsten là kim loại chiến lược có độ cứng và chịu nhiệt cao, được mệnh danh là “răng công nghiệp”, sử dụng trong các lĩnh vực như quân sự, hàng không vũ trụ, sản xuất cao cấp. Là chỉ số ngành, giá Ammonium Paratungstate (APT) ở châu Âu từ năm 2021 đến 2024 dao động từ 240 đến 355 USD mỗi tấn, kết thúc năm 2024 ở mức 343 USD, cuối năm 2025 đạt 1005 USD, đến cuối tháng 9 tăng lên 2925 USD, tăng 7,5 lần trong vòng chưa đầy hai năm.

Khai thác cơ hội vốn từ thị trường

Giá tungsten tăng vọt khiến các doanh nghiệp khai thác đẩy nhanh quá trình niêm yết và huy động vốn. Guardian Metal Resources đã lên sàn NYSE American vào tháng 3 năm nay, IPO định giá mỗi ADS là 13,50 USD, phát hành khoảng 4,44 triệu ADS (tương đương 22,22 triệu cổ phiếu phổ thông), cộng thêm quyền chọn bán quá mức, tổng số tiền huy động khoảng 68,3 triệu USD. Công ty sở hữu hai dự án tungsten lớn tại Nevada là Pilot Mountain và Tempiute, trong đó Pilot Mountain là một trong những mỏ tungsten chưa khai thác lớn nhất nước Mỹ, còn Tempiute từng là nơi sản xuất tungsten lớn nhất ở Mỹ.

Tuần trước, lại có thêm hai công ty khai thác tungsten tư nhân công bố kế hoạch IPO. Trinity Metals của Rwanda đang đàm phán với các nhà tư vấn và nhà đầu tư tiềm năng về việc IPO tại New York, CEO Peter Geleta cho biết từ khi tiếp quản năm 2022 đã liên tục thúc đẩy tiến trình niêm yết, hiện đang thảo luận với các nhà đầu tư chính đến từ Mỹ về việc huy động vốn trước IPO. Công ty dự kiến huy động 100 đến 200 triệu USD để đẩy nhanh mở rộng khai thác các mỏ thiếc, tungsten và tantalum.

Abenojar Tungsten có trụ sở tại Madrid dự định niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán London, dự kiến bắt đầu giao dịch vào quý IV năm nay. Dự án El Moto tại Tây Ban Nha của công ty được coi là một trong những mỏ tungsten chưa khai thác lớn nhất và có chất lượng cao nhất thế giới, giá trị hiện tại sau thuế của dự án khoảng 1,5 tỷ euro (giả định giá tungsten dài hạn là 1.415 USD mỗi tấn), mục tiêu đưa vào sản xuất năm 2029 và đã được xếp vào danh sách dự án chiến lược theo Đạo luật Nguyên vật liệu Quan trọng của EU.

Cơ cấu nguồn cung đang được tái cấu trúc

Bối cảnh sâu xa của làn sóng tăng giá tungsten là sự tái cấu trúc chiến lược của chuỗi cung ứng tungsten toàn cầu. Trung Quốc chiếm khoảng 80% sản lượng tungsten toàn cầu và kiểm soát khoảng 85% công suất luyện APT. Tháng 2 năm 2025, Trung Quốc sẽ áp dụng kiểm soát xuất khẩu đặc biệt đối với Ammonium Paratungstate, tungsten oxide, tungsten carbide và các sản phẩm tungsten rắn đặc biệt; đến tháng 1 năm 2026, quản lý xuất khẩu đối với hàng hóa lưỡng dụng sẽ tăng cường hơn. Tháng 12 năm 2025, Trung Quốc xác định chỉ cho phép 15 doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm tungsten trong giai đoạn 2026-2027.

Mỹ hiện không có mỏ khai thác tungsten hoạt động thương mại, nhiều dự án vẫn đang trong giai đoạn phát triển, chưa có thời gian khai thác cụ thể. Theo dự báo của S&P Global, 11 dự án khai thác tungsten ở nước ngoài đã công khai có thể nâng tổng công suất lên khoảng 20.000 tấn/năm đến năm 2030, nhưng ngay cả nếu tất cả đều hoạt động đúng tiến độ, nguồn cung vẫn thiếu hụt khoảng 16.000 tấn.

Ở phía cầu, nhu cầu quân sự ngày càng tăng liên tục là động lực giúp giá tungsten giữ vững. Nghiên cứu cho thấy, procurement tungsten phục vụ quân sự toàn cầu tăng từ 2.200 tấn năm 2024 lên 3.000 tấn năm 2025, tăng 36,4%. Một số tổ chức kỳ vọng nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, lĩnh vực quốc phòng có thể vượt ngành ô tô vào giữa thập niên 2030, trở thành đầu ra tiêu thụ tungsten lớn nhất.

Đối với nhà đầu tư, làn sóng IPO của các công ty khai thác tungsten mang đến cơ hội tham gia chuỗi cung ứng kim loại chiến lược. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cũng lưu ý rằng việc giá tungsten tăng vọt khó duy trì lâu dài, nếu ngành sản xuất hồi phục, nhu cầu mới xuất hiện và kết hợp với dự trữ chiến lược toàn cầu, giá trung bình nhiều khả năng vẫn ở mức cao lịch sử và khả năng giảm giá là hạn chế.