Goldman Sachs: Trí tuệ nhân tạo phải trải qua gian khó trước khi đạt thành công

👆Nhấn vào chữ màu xanh để theo dõi chúng tôi

Báo cáo của Goldman Sachs

Các ông lớn công nghệ đang đầu tư xây dựng AI với tốc độ chóng mặt, điều này chắc hẳn ai cũng đã nhận thấy, và Goldman Sachs cũng vừa công bố một báo cáo, trả lời ba câu hỏi về AI mà khách hàng hỏi nhiều nhất gần đây, bao gồm chi tiêu vốn cho AI sắp tới sẽ ra sao, cần bao nhiêu doanh thu để hỗ trợ những khoản đầu tư này, và thị trường chứng khoán hiện đang định giá AI như thế nào. Phải nói rằng, mỗi câu hỏi này đều có giá trị rất lớn. Vậy thì hãy cùng xem báo cáo này phân tích ra sao.

Về câu hỏi thứ nhất, chi tiêu vốn AI sắp tới sẽ ra sao? Goldman Sachs chỉ ra rằng, năm hãng đám mây lớn năm nay dự kiến sẽ chi tới 800 tỷ USD, và thị trường kỳ vọng sang năm sẽ tăng lên 1.1 nghìn tỷ USD, chủ yếu vì nguồn cung sức mạnh tính toán hiện không đáp ứng đủ nhu cầu, còn nhiều đơn hàng đang chờ được giao.

Dự báo của Goldman Sachs còn cao hơn, cho rằng năm sau sẽ đạt khoảng 1.2 nghìn tỷ USD, nhưng tốc độ tăng trưởng sẽ dần chậm lại từ mức khoảng 100% năm nay. Một trong những lý do khiến tốc độ tăng chậm lại là vấn đề tài chính, vì năm hãng đám mây lớn đã chi số vốn đầu tư vượt dòng tiền hoạt động kinh doanh tạo ra, nếu muốn tiếp tục đầu tư sẽ phải vay mượn hoặc phát hành cổ phiếu thêm. Goldman Sachs cho rằng mức độ trang trải chi phí lãi vay của các hãng này vẫn đang ở mức rất lành mạnh, vẫn có thể tiếp tục chi thêm, nhưng vấn đề liệu có thể huy động tài chính kịp thời hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Ngoài ra, những hạn chế từ phía chính phủ trong việc xây dựng trung tâm dữ liệu, việc các mô hình tiên tiến chủ động chậm ra mắt cũng sẽ kìm hãm tốc độ đầu tư xây dựng.

Tuy nhiên, nhu cầu sức mạnh tính toán và lượng đơn hàng đang tồn đọng vẫn tiếp tục thúc đẩy những ông lớn đám mây tăng cường đầu tư, đồng thời cạnh tranh mô hình mã nguồn mở càng tăng mạnh, giá token AI ngày càng thấp, buộc lượng sử dụng phải tăng nhanh hơn nữa để tăng doanh thu và đảm bảo đầu tư tiếp tục. Do đó, Goldman Sachs vẫn dự báo chi tiêu vốn sẽ tiếp tục tăng, chỉ là tốc độ sẽ dần chậm lại.

Tiếp theo, đến câu hỏi thứ hai: Đầu tư lớn như thế, cần bao nhiêu doanh thu để bù đắp? Goldman Sachs ước tính dựa trên mức chi tiêu vốn AI trung bình của hai năm nay, các nhà sản xuất sức mạnh tính toán lớn trong vài năm tới cần đạt mức doanh thu AI khoảng 300 tỷ USD mỗi năm để bù chi phí khấu hao thiết bị và chi phí vận hành. Nếu muốn đạt tỷ suất sinh lời từ 10% đến 20%, doanh thu mỗi năm cần tăng lên trên 400 - 500 tỷ USD.

Hiện tại, doanh thu AI của các hãng đám mây vẫn chưa đạt đến ngưỡng này, nhưng tốc độ tăng trưởng đang được đẩy nhanh. Amazon, Google và Microsoft hiện có tổng giá trị đơn hàng tồn đọng khoảng 1.7 nghìn tỷ USD. Tuy lựa chọn này vẫn bao gồm các dịch vụ đám mây thông thường (không hoàn toàn là AI), nhưng vẫn giúp tương lai doanh thu tăng trưởng có thêm nền tảng.

Tuy nhiên, các công ty ứng dụng AI mua sức mạnh tính toán từ nhà cung ứng đám mây rồi bán lại sản phẩm cho khách hàng, nguồn tiền người dùng bỏ ra không chỉ dùng để trả cho công ty đám mây, mà còn phải đủ trả cho chi phí huấn luyện, mô phỏng máy học và các chi phí khác của mình, đồng thời phải có lãi. Vì thế Goldman Sachs tính thêm, nếu các công ty ứng dụng có biên lợi nhuận hoạt động 30%, còn đám mây đạt tỷ suất sinh lời từ 10% đến 20%, thì các công ty ứng dụng AI cần đạt doanh thu khoảng 1 nghìn tỷ USD mỗi năm, con số cụ thể có thể tra ở biểu đồ giả định về tỷ suất sinh lời và lợi nhuận trong hình minh họa.

Dù con số rất lớn, Goldman Sachs cho rằng, khả năng AI đạt được quy mô đó không hề thấp. So sánh, chi tiêu quảng cáo toàn cầu và chi tiêu phần mềm mỗi loại khoảng 1.5 nghìn tỷ USD năm nay, AI có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất, những lợi ích thực tế này sẽ giúp các công ty duy trì chi tiêu, hỗ trợ cho việc doanh thu AI tiếp tục tăng trưởng.

Cuối cùng, tới câu hỏi thứ ba: Thị trường chứng khoán hiện định giá AI ra sao? Goldman Sachs cho rằng, những lo lắng của nhà đầu tư về khả năng sinh lời bền vững của AI đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu. Tỷ lệ giá trên lợi nhuận (P/E forward) trung vị của nhóm cổ phiếu hạ tầng AI đã giảm từ 32 lần hồi tháng 4 xuống còn 22 lần, cho thấy thị trường đã “chiết khấu” định giá cho các công ty này.

Xem xét ngành bán dẫn, các cổ phiếu bộ nhớ (storage) hiện có biên lợi nhuận gộp khoảng hơn gấp đôi so với trung bình lịch sử. Nhưng vì lĩnh vực bộ nhớ có tính chu kỳ mạnh, thị trường nghi ngờ mức lợi nhuận cao hiện tại có thể duy trì, chỉ chấp nhận định giá thấp, hiện P/E cổ phiếu bộ nhớ chỉ khoảng 4 lần, bằng một nửa mức trung bình 15 năm qua. Trong khi đó, biên lợi nhuận của các công ty thiết kế chip không lệch nhiều so với lịch sử, nên kể cả sau này lợi nhuận giảm thì mức ảnh hưởng sẽ hạn chế hơn.

Tiếp tục với nhóm năm ông lớn đám mây, Goldman Sachs cho rằng, nhóm này muốn dẫn đầu trở lại cần hội đủ ba điều kiện: tăng trưởng kinh tế giảm tốc, các khoản đầu tư AI bắt đầu thu lợi nhuận, và tốc độ tăng trưởng chi tiêu vốn chậm lại - ba điều kiện này đang dần được hội tụ. Đồng thời, tỷ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng của nhóm đám mây đã xuống thấp nhất trong hơn 10 năm qua. Goldman Sachs cho rằng khi doanh thu tăng nhanh hơn, tốc độ đầu tư chậm lại, sẽ cải thiện dòng tiền, trở thành yếu tố tích cực cho giá cổ phiếu.

Ở mảng ứng dụng, Goldman Sachs dự báo sẽ có sự phân hóa rõ nét, phải qua vài quý nữa khi ứng dụng được phổ cập rộng rãi mới thấy rõ ai thắng ai thua. Hiện lợi nhuận của các công ty phần mềm vẫn chưa bị ảnh hưởng đáng kể bởi AI, giá cổ phiếu gần đây cũng đã phục hồi, nổi bật là nhóm hạ tầng CNTT và phần mềm an ninh mạng. Tuy nhiên, những công ty phụ thuộc vào thói quen lười của khách hàng, có thể sẽ chịu sức ép cạnh tranh từ AI Agent, bao gồm cả bảo hiểm, viễn thông, du lịch và dịch vụ đăng ký thuê bao. Rổ cổ phiếu “người tiêu dùng lười biếng” mà Goldman Sachs theo dõi, từ khi Muse ra mắt giữa tháng 9 tới nay đã tụt hậu so với toàn thị trường khoảng 5 điểm phần trăm.

Cuối cùng, nhìn rộng ra toàn bộ thị trường chứng khoán, phần lớn các công ty có thể tận dụng AI để tăng hiệu suất và lợi nhuận, nhưng mức kỳ vọng tăng trưởng dài hạn được phản ánh trong giá cổ phiếu hiện chỉ là 10%, chỉ nhỉnh hơn trung bình lịch sử chút ít, rõ ràng thấp hơn mức 16% thời kỳ bong bóng dotcom. Vì vậy, Goldman Sachs cho rằng, thị trường vẫn chưa thể hiện đầy đủ giá trị AI mang lại.

Vậy, với những quan điểm của Goldman Sachs vừa chia sẻ, nhóm phân tích đầu tư Mỹ chúng tôi có cái nhìn về AI khá đơn giản - đó là lạc quan. Dù chi tiêu vốn rất lớn, nhưng lợi nhuận cũng rất lớn. Trước đây chúng tôi từng xây dựng mô hình tài chính trên MeitouPro để phân tích tỷ suất hoàn vốn của Google, tính ra khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu của Google mang lại tỷ suất lợi nhuận khoảng 30%. Con số này rất sát với nhận định “hòa vốn sau 3 năm” mà Amazon từng công bố. Vì thế chúng tôi không lo ngại nhiều về tỷ suất hoàn vốn đầu tư.

Quan trọng hơn, AI hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, các doanh nghiệp mới chỉ bắt đầu ứng dụng AI vào thực tế công việc, nhất là các công cụ như AI Agent cũng chỉ vừa mới ra mắt, khi thị trường chấp nhận nhiều hơn thì mức độ sử dụng AI sẽ tăng mạnh. Chưa kể, khi phạm vi ứng dụng ngày càng rộng, hạ tầng xây dựng ngày càng hoàn thiện thì dần dần sẽ phát huy hiệu ứng quy mô, càng làm cho tỷ suất hoàn vốn đầu tư trở nên hấp dẫn hơn nữa.

Vì thế, chúng tôi hiểu được phần nào sự thận trọng của thị trường, nhưng về tổng thể không có gì đáng lo. Chúng tôi cũng tin rằng, khi doanh thu tiếp tục tăng, thị trường sẽ ngày càng nhận ra các khoản đầu tư trước đó là xứng đáng, qua đó nâng đỡ xu hướng tăng trưởng cho lĩnh vực AI.

Các bài viết gợi ý trước đây