Tin độc quyền - Giám đốc điều hành Anthropic kiểm soát phòng thí nghiệm AI thông qua “công ty TNHH sáng lập viên”, ưu tiên lợi ích cộng đồng

Echo Wang/Ross Kerber/Jeffrey Dastin

Reuters ngày 29/9 - Anthropic từ lâu đã xác định vị thế là một công ty trí tuệ nhân tạo “có đạo đức”. Xem xét sơ bộ hồ sơ niêm yết IPO của công ty này cho thấy họ đang thành lập một thực thể mới gọi là “Founder LLC” nhằm phục vụ lợi ích công cộng, đồng thời giúp ban lãnh đạo công ty tránh bị tác động bởi các yếu tố thị trường.

Theo bản cáo bạch mà Reuters có được, công ty TNHH mới này ban đầu sẽ bao gồm bảy đồng sáng lập của Anthropic, trong đó có Giám đốc điều hành Dario Amodei, những người được cho là “có đủ phẩm chất đặc biệt để bảo vệ sứ mệnh của chúng tôi.” Sứ mệnh của Anthropic là mang lại lợi ích cho nhân loại thông qua trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Đầu ngày thứ Hai, Reuters đã đưa tin độc quyền về chi tiết bản cáo bạch IPO của công ty trí tuệ nhân tạo này (link).

Tài liệu nêu rõ, nhà phát triển Claude AI sẽ tiếp tục hoạt động như một công ty vì lợi ích cộng đồng (PBC) theo luật Delaware, chính thức cho phép ban lãnh đạo cân bằng giữa lợi ích nhà đầu tư và lợi ích chung của nhân loại.

Theo cơ chế này, quyết định biểu quyết quyền sở hữu cổ phiếu F sẽ tùy thuộc vào lựa chọn đa số của bảy đồng sáng lập, cổ phiếu này nắm giữ 50,1% tổng quyền biểu quyết cho các vấn đề trọng yếu của công ty, bao gồm cả việc bầu chọn một số thành viên hội đồng quản trị và các vấn đề trình lên nhà đầu tư.

Bốn loại cổ phiếu còn lại của Anthropic có những chức năng hoặc giới hạn khác nhau, trong đó đối tác chiến lược của công ty chỉ có quyền biểu quyết tối thiểu. Mặc dù mỗi cổ phiếu phổ thông loại A dành cho nhà đầu tư thông thường đều có một phiếu bầu, nhưng cấu trúc vốn sáng tạo này của Anthropic trên thực tế có thể làm suy yếu ảnh hưởng của nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Đại diện Anthropic từ chối bình luận. Một số chi tiết về cấu trúc công ty này trước đó đã được “The Information” đưa tin vào đầu tháng 9.

Theo tài liệu, cấu trúc công ty Anthropic có thể dẫn đến một số quyết định “mâu thuẫn với lợi ích tài chính ngắn hạn, trung hạn hoặc dài hạn và hiệu quả kinh doanh, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giá trị cổ phiếu phổ thông loại A của chúng tôi”.

Về lý thuyết, việc này lẽ ra không gây tranh cãi. Anthropic cho biết trong hồ sơ rằng một trong những lợi thế chính của công ty là có “một văn hóa doanh nghiệp đề cao sự khiêm tốn, theo đuổi chân lý, nơi sức mạnh AI tiên tiến đi cùng an toàn”.

Tuy nhiên, lịch sử doanh nghiệp không thiếu những trường hợp như vậy: Các CEO có tầm nhìn xa dù tạo ra giá trị rất lớn nhưng đôi khi bỏ qua ý kiến của một số nhà đầu tư và cuối cùng phải nhận “trái đắng”.

Meta Platforms META.O vào tháng 8 đã đồng ý chi tới 18 tỷ USD để giải quyết các vấn đề liên quan đến an toàn trẻ em, sau nhiều năm công ty này chống lại các hoạt động của nhà đầu tư tại các cuộc họp cổ đông thường niên (link) nhằm đưa ra các chính sách này. Trong khi đó, cổ phiếu của hãng xe điện Tesla TSLA.O nổi tiếng vì dao động mạnh (link), hoàn toàn phụ thuộc vào động thái mới nhất của CEO Elon Musk (link) trên mạng xã hội.

Ban lãnh đạo gắn kết chặt chẽ

Anthropic trước đây từng hợp tác kinh doanh với Meta và SpaceX SPCX.O, nơi Musk cũng là Giám đốc điều hành. Dù đợt IPO gần đây của SpaceX đặt nhiều quyền lực hơn vào tay Musk (link), kế hoạch của Anthropic là phân quyền từ CEO Amodei cho một nhóm lãnh đạo cấp cao gắn bó chặt chẽ – những người cốt lõi trong vận hành công ty.

Bảy thành viên chủ chốt này vẫn đoàn kết sau năm năm thành lập công ty, và một số người trong họ đã quen biết nhau hơn mười năm. Nhóm này rời đối thủ OpenAI vào năm 2020 và nhiều lần bất đồng với các công ty cùng ngành để bảo vệ tầm nhìn về an toàn AI của mình.

Ngoài Amodei, thành viên Founder LLC còn gồm em gái ông là Chủ tịch công ty Daniela Amodei; Giám đốc tin học Tom Brown; và Chris Olah – người mới đây đã gặp giáo hoàng Leo (link) và phụ trách các nghiên cứu quan trọng.

Daniela Amodei cũng giữ chức Chủ tịch hội đồng quản trị Anthropic. Theo hồ sơ, sau khi IPO hoàn tất, bà sẽ cùng anh trai và một thành viên hội đồng quản trị chưa công bố được bầu ra bởi cổ đông loại F và loại A.

Bốn thành viên còn lại trong hội đồng quản trị Anthropic sẽ do một cơ quan giám sát khác – “Quỹ lợi ích dài hạn” của startup này bầu ra. Các ủy viên hiện tại gồm cựu Chủ tịch FED Ben Bernanke và chuyên gia an ninh quốc gia Richard Fontaine.

Chiến lược của Anthropic là với nền tảng quản trị giàu kinh nghiệm tập thể, công ty có thể phát triển AI một cách có trách nhiệm. Phòng thí nghiệm tiên phong này đã hạn chế hoặc trì hoãn triển khai một số tính năng mới vì lý do an toàn, ví dụ triển khai chương trình truy cập hạn chế với Mythos Preview – một mô hình AI cực mạnh trong lĩnh vực an ninh mạng.

“Tương tự, để tập trung tài nguyên tính toán cho nghiên cứu và an toàn, chúng tôi quyết định không phát triển một số sản phẩm hấp dẫn về mặt thương mại như các mô hình tạo hình ảnh và video,” công ty cho biết trong hồ sơ.

Nếu các đồng sáng lập xảy ra bất đồng, cấu trúc quản trị của Anthropic đã có giải pháp. Theo bản thông báo IPO, đồng sáng lập nào từ chức, qua đời, bán quá nhiều cổ phần, hoặc bị bãi nhiệm “vì lý do chính đáng” sẽ bị loại khỏi Founder LLC. Hồ sơ cũng nêu rõ, khi số lượng đồng sáng lập hoặc người kế vị chỉ còn hai người hoặc ít hơn, quyền biểu quyết siêu mạnh của họ sẽ bị giảm dần, bắt đầu giai đoạn chuyển giao.

Theo bảng tổng kết thù lao trong hồ sơ, Dario Amodei nhận thù lao gần 18 triệu USD vào năm 2025, chủ yếu từ thưởng cổ phiếu và quyền chọn. Hồ sơ cho biết, em gái ông, Daniela là lãnh đạo nhận thù lao cao thứ hai với 16,4 triệu USD năm 2025.

Anh em Amodei cùng các đồng sáng lập đã cam kết trong hồ sơ IPO sẽ dành 80% cổ phần cá nhân tại Anthropic cho hoạt động từ thiện.

(Để thuận tiện cho những người không dùng tiếng Anh bản ngữ, Reuters tự động dịch các bài báo của mình ra một số ngôn ngữ khác. Do dịch tự động có thể không chính xác hoặc không bao hàm đủ văn cảnh, Reuters không đảm bảo tính chính xác của văn bản dịch và chỉ cung cấp dịch vụ này để tiện cho độc giả. Reuters không chịu trách nhiệm với bất kỳ thiệt hại hoặc tổn thất nào do sử dụng chức năng dịch tự động.)