Giá dầu diesel tại Mỹ đạt mức cao kỷ lục, việc các nhà máy lọc dầu ở Trung Tây ngừng hoạt động khiến tình hình thêm nghiêm trọng.

Giá dầu diesel ở Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong lịch sử khi một nhà máy lọc dầu quy mô lớn tại khu vực Trung Tây bất ngờ ngừng hoạt động, làm gia tăng hơn nữa nguy cơ thắt chặt nguồn cung nhiên liệu trong khu vực. Nếu thời gian ngừng hoạt động kéo dài hơn dự kiến, áp lực từ giá dầu diesel có thể lan sang thị trường xăng, đẩy chi phí nhiên liệu của nhiều bang Trung Tây tăng cao.

Nhà máy lọc dầu của ExxonMobil tại Joliet, Illinois có công suất xử lý hàng ngày đạt 275.000 thùng, đã buộc phải đóng cửa vào Chủ nhật tuần trước sau khi sự cố điện gây kích hoạt hệ thống đốt an toàn. Theo Reuters đưa tin, báo cáo ngày thứ Năm của nhà máy cho biết một trạm bơm còn bị ngập lụt. ExxonMobil cho biết việc mất điện có nguyên nhân từ sự cố cả hai đường dây chính và dự phòng của ComEd cung cấp cho nhà máy lọc dầu, điện đã được khôi phục hoàn toàn vào thứ Năm nhưng sản xuất nhiên liệu vẫn chưa hoạt động trở lại.

Trong khi đó, áp lực giá trên thị trường dầu diesel Mỹ hiện đã trở nên rất rõ rệt. Theo dữ liệu mới nhất từ AAA, giá bán lẻ dầu diesel toàn quốc đã lên đến 6,45 USD/gallon, lập kỷ lục cao nhất trong lịch sử. Các chuyên gia cảnh báo, nếu nhà máy lọc dầu Joliet ngừng hoạt động lâu hơn, nguồn cung nhiên liệu tại các bang Illinois, Indiana, Ohio, Wisconsin và Michigan có thể còn bị siết chặt hơn nữa, giá xăng tại một số khu vực thậm chí có thể vượt mốc 5 USD/gallon.

Nhà máy lọc dầu Joliet ngừng hoạt động, sức ép nguồn cung nhiên liệu tại Trung Tây tăng cao

Nhà máy lọc dầu Joliet nằm cách tây nam Chicago khoảng 40 dặm, sản xuất khoảng 11 triệu gallon xăng và dầu diesel mỗi ngày, chủ yếu phục vụ thị trường Trung Tây. Công suất xử lý dầu thô của nhà máy chiếm khoảng 6% tổng công suất lọc dầu của khu vực Trung Tây và khoảng 1,5% tổng công suất lọc dầu toàn nước Mỹ, giữ vai trò quan trọng trong hệ thống cung ứng nhiên liệu khu vực này.

Patrick De Haan, Trưởng bộ phận phân tích dầu khí của GasBuddy cho biết, giá dầu diesel giao ngay tại khu vực Ngũ Đại Hồ hiện đã lên mức cao nhất nước Mỹ, đạt 240 USD/thùng. Ông dự báo giá xăng tại bang Ohio đối mặt nguy cơ tăng cao nhất, Wisconsin và Indiana ở mức rủi ro trung bình, còn Michigan và Illinois có rủi ro tương đối thấp, nhưng một số nơi vẫn có thể vượt 5 USD/gallon.

So với xăng, thị trường dầu diesel chịu áp lực rộng khắp hơn. De Haan cho biết, phần lớn các bang nói trên đều có nguy cơ giá dầu diesel tăng trung bình đến lớn. Trong bối cảnh giá dầu diesel bán lẻ toàn quốc đã ở mức kỷ lục, việc nhà máy lọc dầu Joliet có thể sớm hoạt động trở lại hay không sẽ là biến số quan trọng ảnh hưởng đến nguồn cung và đà giá nhiên liệu tại khu vực Trung Tây.

Công suất lọc dầu toàn cầu chịu sức ép, giá dầu diesel tăng có thể lan sang xăng

Việc nhà máy lọc dầu Joliet ngừng hoạt động không phải là hiện tượng cá biệt. Công suất lọc dầu toàn cầu liên tục bị gián đoạn, khiến nguồn cung nhiên liệu vốn đã chịu nhiều sức ép. Hai chuyên gia phân tích hàng hóa của Goldman Sachs, Yulia Zhestkova Grigsby và Daan Struyven, cảnh báo hồi đầu tuần rằng, tình trạng thiếu hụt dầu diesel trên phạm vi toàn cầu có thể tiếp tục lan sang thị trường xăng.

Các nhà máy lọc dầu trong điều kiện nguồn cung căng thẳng có thể ưu tiên sản xuất dầu diesel, mặt hàng có lợi nhuận cao hơn, khiến sản lượng xăng bị thu hẹp. Chuyên gia chiến lược hàng hóa cao cấp của Bloomberg Intelligence, Mike McGlone, nhận định hôm thứ Hai rằng, giá dầu diesel 6 USD/gallon làm liên tưởng tới cú sốc giá xăng năm 2008, nổi bật áp lực giá trên thị trường nhiên liệu hiện tại.

Nếu việc ngừng hoạt động của các nhà máy lọc dầu kéo dài cùng với các gián đoạn nguồn cung toàn cầu, giá nhiên liệu gia tăng có thể tiếp tục đẩy kỳ vọng lạm phát lên cao hơn nữa, gây áp lực lên lãi suất và tài sản rủi ro. Trong khi đó, tình hình an ninh tại eo biển Hormuz vẫn căng thẳng, rủi ro địa chính trị tiếp tục hỗ trợ giá dầu, khiến mức độ bất định của thị trường năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao.