Sau khi tuyến đường ống trọng yếu bị đóng, Saudi Arabia được tiết lộ đang tìm cách tăng xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz

Ả Rập Xê Út đang tìm cách tiếp tục tăng xuất khẩu dầu thô qua eo biển Hormuz để bù đắp cho ảnh hưởng của việc tuyến ống dẫn dầu quan trọng bị tấn công và buộc phải dừng hoạt động.

Theo Bloomberg dẫn nguồn tin thân cận vào thứ Hai, ngày 14 tháng 9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, lượng dầu thô của Ả Rập Xê Út vận chuyển qua eo biển Hormuz trong 10 ngày đầu tháng này đã tăng so với tháng 8, hiện đang tìm cách tiếp tục nâng cao sản lượng dầu thô cung cấp qua eo biển này.

Cũng trong ngày thứ Hai, Tổng thống Mỹ Trump đã phát đi tín hiệu sẵn sàng tiếp xúc với Iran. Ông đăng trên mạng xã hội của mình cho biết Iran “rất mong muốn đạt được thỏa thuận và thực sự cần nó, tôi sẽ quyết định liệu Mỹ có chọn tham gia hay không – chúng tôi luôn rộng mở với điều này.”

Trước phát biểu này của Trump, cuộc họp dự kiến diễn ra tại Oman vào ngày thứ Hai giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh khác đã bị hoãn, nỗ lực ngoại giao nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gặp trở ngại, phía Iran cho biết việc hoãn họp là theo yêu cầu từ Ả Rập Xê Út.

Đối với Ả Rập Xê Út, thực tế tăng xuất khẩu qua Hormuz là do tuyến ống dẫn dầu chủ chốt dùng để tránh eo biển này đã bị tấn công khiến phải đóng cửa vào tuần trước. Tuyến ống này từng là tuyến đường chính cho dầu mỏ Trung Đông tránh eo biển Hormuz.

Tuyến ống dẫn dầu Đông-Tây từng vận chuyển tối đa 5 triệu thùng/ngày

Tuần trước, tuyến ống dẫn dầu Đông-Tây (East-West Pipeline) mà Ả Rập Xê Út thông báo đóng cửa trước đó là “phao cứu sinh” quan trọng giúp duy trì xuất khẩu dầu khi rủi ro ở eo biển Hormuz gia tăng.

Tuyến ống này dài khoảng 1200 km, băng qua bán đảo Ả Rập, kết nối mỏ dầu phía Đông với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, công suất vận chuyển tối đa đạt 7 triệu thùng/ngày, trong đó khoảng 5 triệu thùng để xuất khẩu, phần còn lại dành cho các nhà máy lọc dầu ven Biển Đỏ.

Sau khi xung đột với Iran bùng phát, Ả Rập Xê Út đã nhanh chóng sử dụng tuyến ống này, chuyển một phần dầu thô từ vịnh Ba Tư sang xuất khẩu qua Biển Đỏ, qua đó giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Theo Bloomberg, xuất khẩu dầu thô trung bình hàng ngày của Ả Rập Xê Út trong tháng 8 đã xuống còn khoảng 3 triệu thùng, mức thấp nhất trong ít nhất 9 năm; bước sang tháng 9, xuất khẩu dần phục hồi, đầu tháng 9 tổng lượng xuất khẩu có lúc gần 4 triệu thùng/ngày, trong đó khoảng 1 triệu thùng/ngày qua eo biển Hormuz, còn lại chủ yếu xuất qua cảng Yanbu.

Tuy nhiên, sau khi ít nhất hai cơ sở dọc tuyến ống bị tấn công vào tuần trước, Ả Rập Xê Út đã phải đóng cửa tuyến ống Đông-Tây. Trước đó, tuyến ống này vận chuyển khoảng 4 – 5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương khoảng 4% nguồn cung dầu toàn cầu.

Reuters cho biết, Ả Rập Xê Út không nêu rõ mức độ thiệt hại cũng như thời gian khôi phục tuyến ống, giới chuyên gia thị trường ước tính thời gian sửa chữa có thể từ vài ngày đến vài tuần.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright vào thứ Hai cho biết ông kỳ vọng tuyến ống sẽ “sớm” trở lại hoạt động; nhưng AP dẫn nguồn quan chức khu vực lại cho biết, tuyến ống có thể mất vài tuần mới phục hồi.

Tăng xuất khẩu qua Hormuz đối mặt tình trạng thiếu tàu chở dầu, cước vận chuyển lập kỷ lục

Do đó, nếu muốn duy trì xuất khẩu dầu thô, Ả Rập Xê Út buộc phải tăng thêm lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz. Nhưng Bloomberg chỉ ra rằng, điều này không hề dễ dàng.

Thứ nhất, chính eo biển Hormuz vẫn còn nhiều rủi ro an ninh đối với hoạt động vận tải; thứ hai, thị trường vận tải dầu mỏ ở Trung Đông đang thiếu hụt nghiêm trọng tàu chở dầu. Dù sở hữu đội tàu khá lớn nhưng Ả Rập Xê Út vẫn thường xuyên phải thuê tàu từ bên ngoài.

Báo chí cho biết, chi phí vận chuyển dầu thô từ các cảng vùng Vịnh của Ả Rập Xê Út tới các quốc gia lớn ở Đông Á vào thứ Sáu tuần trước đã chạm gần 1 triệu USD/ngày, mức cao nhất trong lịch sử.

Cùng lúc đó, tuyến vận tải thay thế tiềm năng khác cho xuất khẩu dầu Ả Rập Xê Út – tuyến Biển Đỏ – cũng đang bị ảnh hưởng bởi hoạt động của lực lượng Houthi. Nhóm vũ trang Houthi gần đây tiến dọc theo bờ Tây Biển Đỏ của Yemen, mở rộng về phía eo biển Mandeb, khiến tuyến xuất khẩu năng lượng của Ả Rập Xê Út rơi vào tình trạng hai tuyến hàng hải quan trọng chịu áp lực cùng lúc.

Nỗ lực ngoại giao Hormuz gặp trở ngại, cuộc họp Iran – Vùng Vịnh dự kiến thứ Hai bị hoãn

Trong khi Ả Rập Xê Út tăng xuất khẩu qua Hormuz, nỗ lực ngoại giao nhằm khôi phục giao thông qua eo biển này lại có diễn biến mới.

Iran dự kiến cùng các quốc gia vùng Vịnh họp tại Oman vào thứ Hai tuần này để bàn về phương án vận tải thương mại qua eo biển Hormuz. Iran trước đó công bố sẽ trình bày tại cuộc họp phương án giao thông trên eo biển đã đạt được với Oman.

Tuy nhiên, tối Chủ nhật, Bộ trưởng Ngoại giao Oman thông báo cuộc họp bị hoãn. Reuters cho biết, phía Iran khẳng định cuộc họp bị hoãn là quyết định chung giữa Iran và Oman, do các quốc gia trong khu vực đề xuất; sau đó, phía Iran cho biết việc hoãn là do đề nghị từ Ả Rập Xê Út.

Điều này khiến Ả Rập Xê Út một mặt phải tìm cách tăng xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz để đối phó với việc đóng cửa tuyến ống Đông-Tây, mặt khác lại phải đối diện với việc ngoại giao khu vực bị trì hoãn. Reuters đưa tin, sự kiện tuyến ống bị đóng hôm thứ Hai, lực lượng Houthi tiếp tục tấn công và cuộc họp Hormuz bị hoãn, đã cùng góp phần đẩy giá dầu tăng mạnh, Brent vượt ngưỡng 108 USD/thùng.