Bong bóng AI đối mặt với "phiên tòa"! Bank of America đưa ra "hướng dẫn giao dịch" cho cuộc bầu cử giữa kỳ: Cảnh báo chứng khoán Mỹ có thể điều chỉnh 10%, ba kịch bản diễn giải logic đầu tư

Theo ứng dụng tài chính Zhihu, lợi suất trái phiếu toàn cầu đã tăng vọt lên mức cao nhất trong hai mươi năm qua, trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với làn sóng đầu tư vốn vào AI, trong khi cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới tại Mỹ có thể trở thành biến số then chốt kích hoạt biến động thị trường. Michael Hartnett, chiến lược gia trưởng về đầu tư tại Bank of America Securities, đã cảnh báo nghiêm trọng trong bản báo cáo hàng tuần “Flow Show” mới nhất: Nếu Đảng Dân chủ giành toàn quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ, chứng khoán Mỹ có thể giảm hơn 10%, đồng đô la Mỹ suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm và bong bóng AI cũng sẽ đối mặt với nguy cơ vỡ.

"Rủi ro đuôi" bị đánh giá thấp: Xác suất Đảng Dân chủ toàn thắng đã tăng lên 50%

Hartnett đánh giá “Đảng Dân chủ toàn thắng” là một trong những rủi ro đuôi lớn nhất hiện tại của thị trường, nhưng các nhà đầu tư gần như chưa hề định giá cho kịch bản này. Sự lạc quan này phần nào đến từ hai nhận định sai lầm chính: Thứ nhất là cho rằng chính quyền Trump chủ yếu điều hành thông qua sắc lệnh hành pháp, nên thay đổi thành phần Quốc hội sẽ không ảnh hưởng nhiều; thứ hai là bản đồ bầu cử Thượng viện vẫn có lợi cho Đảng Cộng hòa.

Theo dữ liệu từ Polymarket, xác suất Đảng Dân chủ thắng lưỡng viện đã tăng lên 50%, cao hơn nhiều so với xác suất Đảng Cộng hòa toàn thắng là 10%. Sự gia tăng nhanh chóng của xác suất này gắn liền với mức độ ủng hộ của Tổng thống Trump hiện tại. Tỷ lệ ủng hộ của Trump hiện chỉ quanh mức 35%-40%, thấp hơn hẳn mức trung bình 53% trong hai tháng trước các cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử. Khảo sát các nhà quản lý quỹ của Bank of America tháng 8 cho thấy, 47% người được hỏi dự báo “Đảng Cộng hòa kiểm soát Thượng viện, Đảng Dân chủ giữ Hạ viện”, 23% dự báo Đảng Dân chủ toàn thắng, chỉ 9% kỳ vọng Đảng Cộng hòa giữ quyền kiểm soát cả hai viện.

Hartnett thừa nhận, cuộc bầu cử giữa kỳ không phải là một cuộc bầu cử “chuyển giao quyền lực” như thời Thatcher/Regan năm 1980 hay Trump năm 2016, sẽ không thay đổi căn bản xu hướng gia tăng chi tiêu của chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, sự khác biệt về cấu trúc của kết quả bầu cử sẽ có tác động không nhỏ đến giá tài sản.

Ba kịch bản, ba kết quả thị trường hoàn toàn khác biệt

Hartnett đã vạch ra ba kịch bản khả thi cho cuộc bầu cử giữa kỳ, với tác động cực kỳ khác nhau đối với giá tài sản:

Kịch bản 1: Đảng Dân chủ toàn thắng (xác suất khoảng 50%)—Phản ứng phòng thủ "hạt nhân"

Nếu Đảng Dân chủ đồng thời giành quyền kiểm soát Thượng viện và Hạ viện, sẽ kích hoạt phản ứng phòng thủ mạnh mẽ nhất. Hartnett cảnh báo, chứng khoán Mỹ có thể lao dốc hơn 10%, đồng đô la Mỹ suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm. Đặc biệt, bong bóng AI sẽ đối mặt rủi ro vỡ, chính sách có thể chuyển từ “chủ nghĩa dân túy tư bản” sang “chủ nghĩa dân túy xã hội”, đảo ngược xu hướng thuế suất thấp và nới lỏng quản lý, thách thức trực tiếp logic cốt lõi của chi tiêu vốn vào AI. Thị trường chứng khoán quốc tế có thể diễn biến tích cực hơn, trong đó chứng khoán châu Âu sẽ mạnh hơn châu Á. Chiến lược phòng hộ ưu tiên của Bank of America trong trường hợp này là bán khống ngành tài chính và đồng đô la Mỹ.

Kịch bản 2: Đảng Cộng hòa toàn thắng (xác suất khoảng 10%)—"Đèn xanh" cho khẩu vị rủi ro

Nếu Đảng Cộng hòa bất ngờ giữ cả hai viện, sẽ trở thành “đèn xanh” cho khẩu vị rủi ro, xóa bỏ rào cản chính sách cho các giao dịch AI. Hartnett cho rằng điều này có thể thúc đẩy nhóm cổ phiếu AI tiếp tục tăng mạnh, thậm chí đến năm 2027 sẽ hình thành thị trường kiểu “bong bóng”, đồng thời cơ sở cho đồng đô la Mỹ nhờ sự quay lại của chủ đề Mỹ ngoại lệ.

Kịch bản 3: Quốc hội chia rẽ (xác suất lớn nhất)—"Bế tắc = vàng" (goldilocks)

Đây là kết quả có khả năng xảy ra cao nhất hiện tại—Đảng Cộng hòa kiểm soát Thượng viện, Đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện. Hartnett xếp loại đây là kịch bản rủi ro vừa phải “bế tắc = vàng (gridlock = goldilocks)”. Trong trường hợp này, hai đảng kiểm soát lẫn nhau, sẽ không có sự chuyển hướng chính sách cực đoan, cũng không bóp nghẹt hoàn toàn chi tiêu vốn của AI, đối với thị trường là kết quả “vừa đủ tốt”.

Bầu cử Thống đốc Texas: "Phong vũ biểu" cho chính sách AI

Trong tháng 8, Hartnett đặc biệt nhấn mạnh bầu cử Thống đốc Texas là biến số đáng chú ý nhất trong cuộc bầu cử giữa kỳ này. Ông xác định đây là một cuộc trưng cầu ý dân xoay quanh “chi phí sinh hoạt và trung tâm dữ liệu AI”.

Hiện tại Texas sở hữu 335 trung tâm dữ liệu và có thêm 247 trung tâm đang trong giai đoạn quy hoạch. Thống đốc Đảng Cộng hòa đương nhiệm Greg Abbott gần đây đã tuyên bố tạm thời hoãn mở rộng các trung tâm dữ liệu, phản ánh chi phí năng lượng tăng và áp lực lên lưới điện đã bắt đầu chuyển hóa thành sự bất an ở cấp bầu cử. Nếu ứng cử viên Đảng Dân chủ Gina Hinojosa thắng cử và Đảng Dân chủ giành Thượng viện, đầu tư AI và tài sản rủi ro có thể phải xác lập lại giá trị.

Bank of America chỉ ra nếu Đảng Cộng hòa thất bại tại Texas, sẽ phát ra tín hiệu cử tri ưu tiên khả năng chi trả cho chi phí sống hơn là giảm thuế, trực tiếp làm lung lay nền tảng chính sách của đồng thuận tăng giá AI hiện tại.

"Cảnh báo sớm" của thị trường trái phiếu: Lợi suất là "mỏ neo" thực sự của giao dịch AI

Hartnett cho rằng, tín hiệu thị trường đáng chú ý nhất gần đây không phải là báo cáo việc làm vượt kỳ vọng, mà là việc thị trường trái phiếu toàn cầu sụt giảm hàng loạt.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4,81%, gần mức của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008; lợi suất trái phiếu 30 năm lên 5,31%, cao nhất kể từ năm 2007. Đồng thời, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm đã vượt 3,0%, là lần đầu tiên kể từ 1996; lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 10 năm lên 3,38%, mức cao nhất kể từ 2011. Chỉ số lợi suất trái phiếu toàn cầu của Bloomberg cũng đã vọt lên mức cao nhất kể từ 2007.

Hartnett tổng kết hiện tượng này thành nhận định then chốt: "Bong bóng do trái phiếu chi phối." Ông cho rằng, lợi suất kỳ hạn dài—chứ không phải các câu chuyện cổ phiếu—mới là “mỏ neo” thực sự cho giao dịch AI hiện tại. Trước khi lợi suất kỳ hạn 30 năm toàn cầu giảm xuống dưới 5%, các nhà xây dựng hạ tầng AI và nhà đầu tư AI sẽ tiếp tục thua kém các bên triển khai công nghệ AI.