Lợi nhuận đầu tư quý II của GPIF đạt mức cao kỷ lục: cổ phiếu tăng mạnh bù đắp cho sự sụt giảm của thị trường trái phiếu, vẫn giữ lập trường độc lập đối với các yêu cầu tái cơ cấu của chính phủ Nhật Bản

Thông tin từ ứng dụng Zhihui Caijing, Quỹ Đầu tư Lương hưu Chính phủ Nhật Bản (GPIF) đã công bố kết quả hoạt động quý tính đến cuối tháng 6. Nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường chứng khoán toàn cầu và trong nước, quỹ này ghi nhận lợi nhuận quý cao kỷ lục, hoàn toàn bù đắp được ảnh hưởng tiêu cực từ các khoản nắm giữ trái phiếu chính phủ. Quỹ lương hưu lớn nhất thế giới này đã công bố tại Tokyo vào thứ Sáu rằng, trong quý II năm 2026, lợi nhuận đầu tư đạt 24,1 nghìn tỷ yên (khoảng 15,2 tỷ USD), tỷ suất sinh lời hàng quý đạt 8,2%, tổng tài sản tăng lên 317,76 nghìn tỷ yên.

Cổ phiếu thống trị, trái phiếu kéo lùi

Xét theo loại tài sản, cổ phiếu là nguồn đóng góp cốt lõi vào kết quả quý này. Tỷ suất sinh lời từ đầu tư cổ phiếu trong nước Nhật đạt 14,5%, cổ phiếu nước ngoài còn tăng mạnh hơn với 16,9%, cả hai đều đạt mức tăng hai con số. Ngược lại, trái phiếu thể hiện mờ nhạt — trái phiếu trong nước Nhật lỗ 1,1%, dù trái phiếu nước ngoài ghi nhận mức lợi nhuận dương 3,1% nhưng vẫn kém xa thành tích nổi bật của cổ phiếu.

Sự phân hóa này phù hợp với diễn biến trên thị trường toàn cầu. Trong quý này, chỉ số MSCI All Country tăng 14%, S&P 500 tăng 15%, chỉ số TOPIX cũng ghi nhận mức tăng 14%. Ở thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng 15 điểm cơ bản, còn lợi suất trái phiếu chính phủ chuẩn của Nhật tăng khoảng 32 điểm cơ bản. Về tỷ giá, đồng USD tăng khoảng 2,4% so với Yên Nhật. Trong môi trường lãi suất tăng, các khoản nắm giữ trái phiếu chịu nhiều áp lực.

Về cơ cấu tài sản, tính đến cuối tháng 6, tỷ trọng trái phiếu trong nước Nhật trong tổng tài sản của quỹ là 25,59%, giảm so với mức 26,91% cuối tháng 3. Trước năm 2020, mục tiêu phân bổ vào trái phiếu trong nước từng lên tới 35%.

Thành tích ấn tượng, cải cách của chính phủ lại khó xử

Dù chính phủ do Thủ tướng Sanae Takaichi lãnh đạo tích cực khuyến khích các nhà đầu tư tổ chức, bao gồm GPIF, tăng đầu tư vào nước nhà nhằm hỗ trợ thị trường trong nước, nhưng trái phiếu Nhật vẫn tụt hậu.

Sanae Takaichi đã phát biểu rõ ràng trước Quốc hội rằng việc thúc đẩy các quỹ lương hưu tăng nắm giữ tài sản tài chính Nhật Bản là “vô cùng quan trọng”, nhằm tạo ra chu trình lành mạnh giữa tăng trưởng kinh tế và tích lũy tài sản của người dân. Satsuki Katayama còn ám chỉ sâu hơn, “Cơ cấu đầu tư của GPIF có thể sẽ được xem xét lại và điều chỉnh khi cần thiết”.

Tuy nhiên, phản hồi từ phía GPIF lại “khéo léo nhưng kiên định”. Lãnh đạo GPIF trước đây đã khẳng định rõ rằng quỹ sẽ hoàn toàn đặt lợi ích dài hạn của người hưởng lương hưu làm trọng tâm khi vận hành tài sản, ngụ ý rằng có thể sẽ không hoàn toàn tuân theo chỉ đạo chính sách của chính phủ.

Chuyên gia chiến lược cổ phiếu Nhật Bản của Asymmetric Advisors nhận định thẳng thắn, đây khả năng cao là một cách “khéo léo từ chối” yêu cầu của chính phủ về điều chỉnh cơ cấu tài sản. GPIF định hình cơ cấu tài sản dựa trên mục tiêu dài hạn mỗi năm năm, và vừa tháng 3 năm 2025 mới quyết định duy trì phương án phân bổ cân bằng bốn loại tài sản. Nguồn vốn của quỹ dự kiến được chia đều cho bốn hạng mục chính gồm: cổ phiếu trong nước Nhật, trái phiếu trong nước Nhật, cổ phiếu nước ngoài và trái phiếu nước ngoài, mỗi loại chiếm một phần tư tổng tài sản. Bất kỳ thay đổi chuẩn mực nào đều cần phải phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Y tế Lao động và Phúc lợi cũng như Văn phòng Nội các, và trong lịch sử, quá trình này thường mất hàng năm thay vì chỉ vài tháng.