Can thiệp chung Mỹ-Nhật: “Hiệp định Plaza” mới, khởi đầu của hệ thống Bretton Woods 2.0 và chấm dứt kỷ nguyên kinh doanh chênh lệch lãi suất với đồng yên

Mỹ và Nhật Bản hiếm thấy phối hợp trong nhiều thập kỷ để hỗ trợ đồng yên, khiến thị trường phải đánh giá lại mô hình dòng vốn toàn cầu vốn lâu nay phụ thuộc vào việc vay mượn đồng yên với lãi suất thấp. Một số chiến lược gia cho rằng, nếu định hướng chính sách này tiếp tục, điều đó có thể đánh dấu bước ngoặt của giao dịch carry trade với đồng yên và thúc đẩy sự điều chỉnh sâu sắc hơn trong phân bổ vốn toàn cầu.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Bessent và Tổng thống Trump cuối tuần đã liên tiếp xác nhận sự tham gia tích cực của Mỹ vào việc hỗ trợ đồng yên.Bessent đã tuyên bố rõ ràng rằng Mỹ sẽ không ngần ngại tham gia các hành động can thiệp chung tiếp theo để điều chỉnh sự định giá thấp nghiêm trọng của đồng yên. Đồng thời, Trump nhấn mạnh lần can thiệp này là minh chứng cho quan hệ đồng minh Mỹ-Nhật và kỳ vọng Washington sẽ thu được lợi ích tài chính thực sự từ hành động chung này.

Sự phối hợp chính sách hiếm có này đã nhanh chóng gây phản ứng dữ dội trên thị trường tài chính. Dưới sự mua vào trực tiếp của cơ quan chức năng, can thiệp bằng lời nói từ cấp cao nhất cùng chỉ đạo cửa sổ cho các ngân hàng giao dịch liên quan, tỷ giá đồng yên so với đô la ở cuối phiên giao dịch New York đã tăng vọt lên 157,40, mức mạnh nhất kể từ đầu tháng Năm. Chỉ hai ngày trước, đồng yên vẫn dao động gần mức thấp kỷ lục từ năm 1986.

Phân tích thị trường chỉ ra rằng hành động của liên minh Mỹ-Nhật lần này đã vượt ra ngoài những lần quản lý tỷ giá thông thường. Khi Nhật Bản có khả năng sẽ bán ra dự trữ ngoại hối để bảo vệ đồng nội tệ, việc định giá lại phần dài của đường cong lợi suất trái phiếu Mỹ liên quan cũng đang dẫn dắt thị trường vốn toàn cầu bước vào một trạng thái mới do tái cấu trúc thanh khoản chi phối.

Hợp tác hiếm thấy: Sự hậu thuẫn công khai từ giới chức Mỹ-Nhật và chi tiết can thiệp

Theo Bloomberg, Bộ Tài chính Nhật Bản và Bộ Tài chính Hoa Kỳ hiện đang cùng hợp tác ở mức độ chưa từng có trong nhiều thập kỷ để hỗ trợ đồng yên.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Bessent đã đăng trên nền tảng mạng xã hội X rằng Bộ Tài chính Mỹ luôn theo dõi sát tình hình và giữ liên lạc chặt chẽ với Bộ Tài chính Nhật Bản cùng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Ông cũng nhấn mạnh công cụ repo FIMA là một sự hậu thuẫn quan trọng, phía Mỹ khuyến khích mở rộng quy mô công cụ này trong vài tháng tới.

Chi tiết của hoạt động can thiệp dần được hé lộ.Theo Reuters, trong cuộc họp nội các tại Camp David, trên quyển ghi chú trước mặt Bessent đã ghi rõ các mục tiêu hành động là “mua vào 5 đến 10 tỷ USD đồng yên”. Ngoài ra, theo nguồn tin của Bloomberg, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama có thể sẽ sớm công bố chi tiết các biện pháp can thiệp phối hợp ngoại hối Mỹ-Nhật vào thứ Hai, nhằm ngăn chặn sự lao dốc quá mức của đồng yên.

Ở góc độ chính trị, Tổng thống Trump trên chuyên cơ Air Force One chia sẻ với báo chí rằng Mỹ luôn sẵn sàng giúp đỡ Nhật Bản, coi đó là biểu tượng cho tình hữu nghị giữa hai nước. Khi được hỏi về những lợi ích Mỹ thu được, Trump ví nó với thoả thuận hoán đổi tiền tệ với Argentina năm ngoái, cho biết Mỹ rốt cuộc đã kiếm được 25 tỷ USD trong thỏa thuận đó và kỳ vọng lần can thiệp này cũng mang về lợi nhuận tài chính.

Thị trường tái định giá: Kết thúc thời kỳ carry trade và áp lực lên phần dài lợi suất trái phiếu Mỹ

Sự phục hồi mạnh mẽ của đồng yên không chỉ là kết quả của các hoạt động can thiệp, mà còn tác động tới logic nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu.

Từ những năm 1980, Nhật Bản liên tục là trung tâm của các giao dịch carry trade đồng yên toàn cầu, xuất khẩu tiết kiệm và giữ lợi suất thấp, duy trì một trật tự tài chính dựa trên đòn bẩy rẻ và sự can thiệp của ngân hàng trung ương.

Phân tích chỉ ra rằng khi chính sách nới lỏng định lượng dần được rút lại và các giao dịch cầm cố đồng yên sắp kết thúc, trật tự cũ này đang dần sụp đổ. Lãi suất thị trường trong tương lai sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào dòng vốn trên thị trường thay vì chỉ do ngân hàng trung ương quyết định một chiều.

Theo James Thorne, chiến lược gia trưởng của Wellington Altus, động thái gần đây của Bessent cho thấy Bộ Tài chính Mỹ nhận thức rõ biến động ở phần dài của đường cong lợi suất trái phiếu Mỹ xuất phát từ dòng vốn. Nếu Tokyo buộc phải bảo vệ đồng yên, Bộ Tài chính Nhật có thể phải bán ra trái phiếu Kho bạc Mỹ. Khi chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ chuyển sang vị thế bán, lợi suất dài hạn của trái phiếu Mỹ chắc chắn sẽ bị tái định giá.

Thắt chặt tín dụng và chuyển đổi cấu trúc: Không đơn thuần là hoảng loạn lạm phát

Trước việc lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn tăng lên, phố Wall thường đổ lỗi cho “nguy cơ lạm phát”, nhưng dữ liệu thị trường lại chưa củng cố cho quan điểm này. Hiện tại, tỷ lệ lạm phát kỳ vọng vẫn neo ở mức ổn định, thị trường tín dụng cũng không định giá các cơ chế lạm phát mới.

Phân tích chỉ ra động lực thực sự đến từ việc thanh khoản dự trữ ngoại hối của Nhật và quá trình điều chỉnh toàn cầu mà thị trường chưa nhận thức đầy đủ.Bên cạnh đó, vai trò vốn của các công ty công nghệ lớn thay đổi càng làm gia tăng sức ép. Các “gã khổng lồ” công nghệ từng hấp thụ kỳ hạn dài nay lại phát hành trái phiếu quy mô lớn để đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và chip, chuyển từ nhà cung cấp tiết kiệm sang người tiêu thụ tín dụng.

Những động lực dài hạn này đang thắt chặt điều kiện tín dụng toàn cầu. Trong một nền kinh tế toàn cầu đã quá quen với carry trade, quá trình giải đòn bẩy như vậy đòi hỏi kỹ năng rất cao. Ngân hàng trung ương cần giảm lãi suất để giúp thúc đẩy sự điều chỉnh thanh khoản toàn cầu, thay vì chỉ xem đó là báo động lạm phát.

Thiết lập cơ chế mới: Hình thành ban đầu của hệ thống Bretton Woods 2.0

Phân tích nhận định những biến động hiện nay của thị trường ngoại hối không chỉ là can thiệp kỹ thuật, mà còn mang ý nghĩa mở đầu cho một “Hiệp định Plaza” mới cũng như bản nháp cho hệ thống Bretton Woods 2.0.

Mỹ đang sử dụng các chính sách kinh tế phía cung, nới lỏng điều chỉnh và đẩy mạnh đầu tư sản xuất để vượt thoát trì trệ kéo dài, khiến kinh tế tăng tốc. Phân tích cho thấy một Fed do Walsh dẫn dắt sẽ rất phù hợp với cục diện mới bởi tăng trưởng kinh tế sẽ không còn bị coi là một sai lầm chính sách.

Cùng lúc đó, Nhật Bản cũng có thể cuối cùng sẽ chứng kiến sự tái cấu trúc về cơ cấu kinh tế và vai trò địa chính trị.

Bất kể hành động can thiệp chung lần này chỉ giúp ổn định tỷ giá ngắn hạn hay mở đầu cho sự phối hợp chính sách quốc tế lâu dài, nó cũng đã buộc thị trường phải xem xét lại mô hình carry trade của đồng yên tồn tại trong nhiều thập kỷ, cũng như đánh giá những thay đổi mới có thể xuất hiện trong dòng chảy vốn toàn cầu.