"Liên minh thế kỷ" giữa hai tập đoàn dược lớn trị giá 400 tỷ USD! AstraZeneca đàm phán sáp nhập với Bristol-Myers Squibb

AstraZeneca và Bristol Myers Squibb đang tiến hành đàm phán về việc hợp nhất, nếu hoàn tất giao dịch sẽ tạo ra một gã khổng lồ dược phẩm với giá trị vốn hóa thị trường gần 400 tỷ USD, trở thành công ty dược phẩm lớn thứ tư thế giới và là một trong những thương vụ M&A lớn nhất lịch sử ngành dược.

Theo báo cáo của Financial Times ngày 2 tháng 8, các nguồn tin cho biết hai công ty đã tổ chức nhiều vòng đàm phán về việc hợp nhất trong vài tháng qua, thương vụ có thể được hoàn tất trong thời gian tới, dù vẫn tồn tại khả năng trì hoãn hoặc đổ vỡ.Hiện tại, AstraZeneca có giá trị vốn hóa khoảng 196 tỷ bảng Anh, còn Bristol Myers Squibb khoảng 133 tỷ USD; sau hợp nhất, giá trị tổng cộng xấp xỉ 400 tỷ USD.

Nếu thông tin đàm phán được xác thực, sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến giá cổ phiếu của cả hai công ty cũng như toàn bộ ngành dược phẩm. Từ đầu năm đến nay, cổ phiếu BMS đã tăng tổng cộng 21%, trong khi cổ phiếu AstraZeneca giảm 8% cùng kỳ. Đồng thời, thương vụ cũng sẽ dấy lên cảnh giác cao trong giới chính trị Anh về việc các doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất "ra đi" khỏi quốc gia, đồng thời đối mặt với sự kiểm duyệt nghiêm ngặt từ các cơ quan quản lý hai nước.

Quy mô giao dịch chưa từng có, chi tiết cấu trúc vẫn chưa xác định

Theo các nguồn tin, thương vụ hợp nhất tiềm năng này sẽ là giao dịch M&A lớn nhất lịch sử của AstraZeneca, vượt xa kỷ lục mua lại công ty công nghệ sinh học bệnh hiếm Alexion trị giá 39 tỷ USD vào năm 2021. Cấu trúc cụ thể của giao dịch vẫn chưa được xác định, nhưng dự kiến sẽ bao gồm cả thanh toán bằng tiền mặt và cổ phiếu.

AstraZeneca là công ty niêm yết có vốn hóa lớn thứ hai tại Anh, trước đó vào tháng 6 năm nay đã hoàn thành niêm yết trực tiếp tại New York, động thái này được xem như một "cú đánh" vào thị trường chứng khoán London. Nếu thương vụ hợp nhất lần này khiến AstraZeneca chuyển địa chỉ đăng ký sang Mỹ, sẽ càng làm dấy lên lo ngại về việc các doanh nghiệp hàng đầu của Anh "dời khỏi quê nhà".

Đối với AstraZeneca, thương vụ hợp nhất này mang tầm chiến lược rõ ràng. Công ty đặt ra mục tiêu tham vọng đạt doanh thu 80 tỷ USD vào năm 2030, trong khi doanh thu năm ngoái là 58,7 tỷ USD, cách biệt tăng trưởng rất lớn. Gần một nửa doanh thu của AstraZeneca hiện đến từ thị trường Mỹ, việc tiếp tục mở rộng sâu vào Mỹ là con đường then chốt để hiện thực hóa mục tiêu này.

Lãnh đạo lâu năm, Giám đốc điều hành Sir Pascal Soriot của AstraZeneca tuần trước cho biết trong buổi họp báo điện thoại rằng AstraZeneca "không cần M&A để hoàn thành" mục tiêu doanh thu năm 2030. Tuy nhiên, việc đàm phán lộ diện cho thấy ngoài tăng trưởng hữu cơ, công ty vẫn đang chủ động tìm kiếm các hướng mở rộng bên ngoài. Cách đây hơn mười năm, Soriot từng kiên quyết bác bỏ đề nghị mua lại của Pfizer năm 2014 với AstraZeneca—thời đó Pfizer chào giá khoảng 70 tỷ bảng Anh.

Đối với Bristol Myers Squibb, sự cấp thiết của vụ hợp nhất cũng không thể xem nhẹ. Công ty từng chi 74 tỷ USD mua lại công ty công nghệ sinh học Celgene vào năm 2019, nhưng giao dịch này không mang lại lợi ích như kỳ vọng, khiến công ty bị coi là tụt lại phía sau trong ngành. Nghiêm trọng hơn, nhiều loại thuốc chủ lực của BMS sắp hết hạn bảo hộ bằng sáng chế, đối mặt áp lực thất thu quy mô lớn.

Bristol Myers Squibb cũng sở hữu mảng kinh doanh ung thư quy mô lớn, với AstraZeneca cùng có vị thế dẫn đầu ở lĩnh vực này. Sự trùng lặp này vừa là nền tảng hợp lực giữa hai bên, đồng thời cũng sẽ trở thành trọng điểm trong xét duyệt chống độc quyền.

Tuy nhiên, theo nguồn tin, thương vụ xuyên biên giới này phải đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Về phía chống độc quyền, cả hai công ty đều có mảng kinh doanh ung thư rất lớn, mức độ tập trung thị trường sau hợp nhất sẽ rất được cơ quan quản lý để ý. Tuy vậy, chính quyền Trump gần đây có thái độ cởi mở hơn với các thương vụ M&A, giúp quy mô thị trường M&A Mỹ lên gần mức cao lịch sử, phần nào tạo môi trường thuận lợi cho giao dịch.

Về mặt chính trị, thương vụ sẽ chịu sự soi xét từ cả hai phía bờ Đại Tây Dương. Anh đặc biệt nhạy cảm—AstraZeneca là một trong những doanh nghiệp niêm yết tiêu biểu nhất của nước này, bất kỳ kế hoạch nào khiến công ty chuyển đăng ký sang Mỹ đều sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ giới chính trị Anh.