Śledztwo Europejskiego Banku Centralnego podgrzewa perspektywę podwyżek stóp procentowych: oczekiwania inflacyjne rosną na wszystkich frontach i utrzymują się powyżej celu 2%.

Aplikacja Zhihui Finance APP poinformowała, że w opublikowanym w piątek comiesięcznym badaniu Europejskiego Banku Centralnego oczekiwania europejskich gospodarstw domowych dotyczące inflacji w strefie euro wzrosły w sierpniu na wszystkich horyzontach czasowych — co stanowi dodatkowy argument dla rosnących zakładów na dalsze zacieśnianie polityki po drugim podwyższeniu stóp procentowych 10 września. Mediana rocznych oczekiwań inflacyjnych wzrosła z 2,9% w lipcu do 3,0%, trzyletnich z 2,7% do 2,9%, a pięcioletnich z 2,4% do 2,5%. Wśród nich wskaźnik trzyletni ma największą wartość referencyjną dla polityki monetarnej. Wszystkie trzy okresy przekraczają cel Europejskiego Banku Centralnego wynoszący 2% — co oznacza, że nawet biorąc pod uwagę tylko opinie gospodarstw domowych, „powrót inflacji do celu” w przewidywalnym czasie nie jest postrzegany jako realny.

Dane potwierdzają zmianę na rynku, która nastąpiła w tym miesiącu. Europejski Bank Centralny podwyższył w zeszłym tygodniu stopę depozytową o 25 punktów bazowych do poziomu 2,50%, co było drugą podwyżką od wybuchu wojny w Iranie i drugą w tym roku. Główna stopa refinansowania oraz stopa kredytów marginalnych zostały jednocześnie dostosowane odpowiednio do poziomu 2,65% i 2,90%.

Szczegóły badania mówią więcej niż tylko trzy mediany. Według komunikatu Europejskiego Banku Centralnego, w sierpniu oczekiwania gospodarstw domowych dotyczące wzrostu nominalnych dochodów w ciągu najbliższych 12 miesięcy pozostawały na poziomie 1,0%, a oczekiwania dotyczące wzrostu nominalnych wydatków na poziomie 3,6% — przy takiej różnicy gospodarstwa domowe nie przewidują poprawy realnej siły nabywczej. W tym samym okresie mediana percepcji inflacji za ostatnie 12 miesięcy pozostała na poziomie 3,5%, wyraźnie powyżej rzeczywistych odczytów; choć niepewność dotycząca oczekiwań inflacyjnych spadła względem lipca, nadal pozostaje wyższa niż przed wybuchem konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Pojawiła się także kombinacja „rosnącej inflacji i braku pogorszenia rynku pracy”: Oczekiwania dotyczące wzrostu gospodarczego w ciągu najbliższych 12 miesięcy pozostały na poziomie -1,2%, czyli gospodarstwa nadal spodziewają się skurczenia gospodarki w 21 krajach w ciągu najbliższego roku; jednak oczekiwana stopa bezrobocia po 12 miesiącach spadła z 11,2% w lipcu do 11,0%, tylko nieznacznie wyżej niż postrzegany obecny poziom 10,5%. Europejski Bank Centralny interpretuje to jako „ogólnie stabilne perspektywy rynku pracy”. Gospodarstwa domowe z najniższymi dochodami (dolna jedna piąta) zgłaszają zdecydowanie wyższy poziom postrzeganej i oczekiwanej inflacji niż grupa z najwyższymi dochodami.

Badanie w tej edycji przeprowadzone było w terenie między 6 a 24 sierpnia, obejmując około 19 tysięcy dorosłych konsumentów z 11 krajów strefy euro; wyniki edycji wrześniowej zostaną opublikowane 23 października.

W funkcji reakcji polityki Europejskiego Banku Centralnego oczekiwania inflacyjne nie są tylko ozdobą. W komunikacie po wrześniowej decyzji jasno zaznaczono, że decydenci dokładnie analizują te oczekiwania — ponieważ kształtują one przyszłe negocjacje płacowe i politykę cenową przedsiębiorstw; wskaźnik trzyletni jest szczególnie ważny, gdyż odpowiada długości cyklu ustalania płac i cen umów.

Z kolei prognozy Europejskiego Banku Centralnego pokazują, jak daleka jest „ostatnia mila”. Według najnowszych prognoz z 10 września, prognoza inflacji na 2026 utrzymuje się na poziomie 3,0%, na 2027 i 2028 została podniesiona odpowiednio do 2,5% i 2,1%; prognozy wzrostu zostały podwyższone — oczekiwany wzrost realnego PKB w latach 2026–2028 wynosi odpowiednio 0,9%, 1,4% i 1,5%. Przeliczając to, moment powrotu inflacji do celu 2% został przesunięty na okolice końca 2027 roku.

Ekonomiści i rynek wyraźnie różnią się w ocenie końcowego poziomu stóp procentowych. Według najnowszego badania większość ekonomistów spodziewa się, że Europejski Bank Centralny pozostawi stopy bez zmian na spotkaniu pod koniec października, po czym na ostatnim tegorocznym posiedzeniu w grudniu ponownie podwyższy je o 25 punktów bazowych do poziomu 2,75%, uznając tę podwyżkę za ostatni krok w obecnym cyklu zacieśniania; to ocena bardziej jastrzębia niż w poprzedniej rundzie badania — wcześniej większość analityków spodziewała się, że podwyżka we wrześniu zakończy cykl.

Wycenę rynku stopy procentowej cechuje jeszcze większa agresywność. Krzywa stóp procentowych wskazuje, że stopa depozytowa do grudnia wyniesie około 2,86%, a do listopada 2027 wzrośnie do około 3,38% — czyli rynek w pełni zakłada trzecią podwyżkę (do 3,00%) i przypisuje około 50% szans na czwartą podwyżkę (do 3,25%); inwestorzy obstawiają „co najmniej trzy kolejne podwyżki”.