Podwyżka stóp procentowych przez Europejski Bank Centralny, konflikt w Iranie, utrzymujące się widmo inflacji

⑴ Europejski Bank Centralny podniósł w czwartek stopy procentowe po raz drugi w tym roku, próbując złagodzić wzrost inflacji napędzanej przez energię spowodowany konfliktami z udziałem Iranu, podnosząc stopę polityki z 2,25% do 2,50%. ⑵ Od końca sierpnia ataki obu stron przerwały około miesięczny okres względnego spokoju; Stany Zjednoczone i Iran uderzyły w cele militarne, transportowe i energetyczne, co spowodowało wzrost cen ropy powyżej 100 USD za baryłkę i ponownie wywołało obawy o wzrost cen w strefie euro, która jest importerem paliw. ⑶ Europejski Bank Centralny stwierdził, że trwający konflikt na Bliskim Wschodzie nadal wywiera presję na inflację, a inflacja przez dłuższy czas utrzyma się znacznie powyżej celu. ⑷ Bank ten jednocześnie podniósł część prognoz dotyczących wzrostu i inflacji, odzwierciedlając większą niż oczekiwano odporność gospodarki oraz przenoszenie się wyższych kosztów paliw na inne ceny; obecnie szacuje się inflację w tym roku na 3,0%, w przyszłym na 2,5%, a w 2028 roku na 2,1%. ⑸ Czwartkowe prognozy prawdopodobnie nie odzwierciedlają w pełni najnowszego gwałtownego wzrostu cen energii, szczególnie gazu ziemnego, który jest wykorzystywany do ogrzewania w wielu krajach europejskich; według niektórych instytucji, szok cenowy wynikający z gazu przenosi się wolniej niż w przypadku ropy, ale jego wpływ na inflację pozaenergetyczną jest większy i bardziej długotrwały. ⑹ Wycenianie na rynkach finansowych sugeruje jeszcze jedną podwyżkę stóp w tym roku i być może kolejne 1-2 w przyszłym, natomiast ekonomiści uważają, że czwartkowy ruch może być ostatnią podwyżką ze strony Europejskiego Banku Centralnego w obecnym cyklu, choć coraz więcej osób dostrzega ryzyko dalszego zacieśniania. ⑺ Europejski Bank Centralny nie zasugerował żadnych przyszłych działań, jedynie powtórzył standardowe sformułowanie o podejmowaniu decyzji w oparciu o dane; inwestorzy będą szukać wskazówek w wypowiedziach Lagarde na konferencji prasowej, a niektóre instytucje przewidują, że utrzyma ona jastrzębie, wyczekujące stanowisko, otwarte na dalszą podwyżkę. ⑻ Lagarde wraz z kolegami na spotkaniu w Berlinie może znaleźć pocieszenie w ostatnich danych dotyczących wzrostu; gospodarka strefy euro, mimo wysokich kosztów paliw, konkurencji z Chin oraz skutków suszy, radzi sobie lepiej niż oczekiwano, a w lipcu tempo udzielania kredytów bankowych wręcz wzrosło, co świadczy, że czerwcowa podwyżka stóp nie osłabiła aktywności, dając decydentom przestrzeń do dalszego zacieśniania; obecnie prognozuje się wzrost w 2026 roku na poziomie 0,9%, w 2027 roku na 1,4%, a w 2028 roku na 1,5%. ⑼ Jednak decydenci będą zwracać uwagę na rosnące koszty pożyczek państwowych, które już zaostrzyły warunki finansowania; rentowności długoterminowych obligacji osiągnęły najwyższy poziom od czasu globalnego kryzysu finansowego, co odzwierciedla obawy o inflację i narastanie długu publicznego, a emisje długu przez duże spółki technologiczne nakręcane boomem AI dodatkowo zwiększają presję na wzrost rentowności; z kolei polityczna niestabilność w Niemczech podważyła pozycję niemieckich obligacji jako benchmarku dla strefy euro. ⑽ Wskaźniki makroekonomiczne, na których obecnie koncentruje się Europejski Bank Centralny, są ogólnie łagodne — bazowa inflacja spadła w zeszłym miesiącu do 2,4%, badania pokazują, że konsumenci obniżyli oczekiwania dotyczące wzrostu cen, a wzrost wynagrodzeń również się spowalnia; według części instytucji, w przeciwieństwie do szoku energetycznego z 2022 roku, obecny kryzys raczej nie wywoła spirali płacowo-cenowej, ponieważ warunki popytowe nie sprzyjają wzrostowi inflacji, a inne podmioty wskazują, że niemieckie firmy do tej pory zdołały zrekompensować wyższe koszty, co stanowi wyraźny kontrast z sytuacją po wybuchu konfliktu rosyjsko-ukraińskiego w 2022 roku, gdy szok energetyczny doprowadził do wzrostu inflacji powyżej 10%.