Coraz więcej powstaje centrów danych, ale liczba miejsc pracy dla amerykańskich studentów stale maleje.

1 września amerykańska Federalna Rezerwa Dallas opublikowała raport badawczy, który pokazuje, że od czasu premiery ChatGPT w 2022 roku liczba ofert pracy w Teksasie na stanowiskach o wysokiej ekspozycji na AI systematycznie spada. Najbardziej dotyczy to absolwentów uczelni, których stopa bezrobocia w tym okresie wzrosła do „wyjątkowo wysokiego poziomu”.

W pierwszym kwartale 2025 roku liczba ofert pracy na stanowiskach o wysokiej ekspozycji na AI była o około 8% niższa niż dla stanowisk nisko eksponowanych.

Badacze Samuel Dodini i Tucker Smith napisali w raporcie: „Te dynamiki wskazują, że absolwenci wyższych uczelni — których stopa bezrobocia podczas gwałtownej popularyzacji generatywnej AI osiągnęła wyjątkowo wysoki poziom — są grupą, w której wpływ generatywnej AI na zatrudnienie i dochody pojawia się jako pierwszy”.

Region centrów danych, biała plama zatrudnienia dla białych kołnierzyków

Teksas jest stanem z największym w USA wolumenem powstających centrów danych. Jednak masowe inwestycje w infrastrukturę nie przełożyły się na wzrost liczby miejsc pracy biurowych — wręcz przeciwnie, powstała tu silna kontrastowa zależność.

Badania Federalnej Rezerwy Dallas wskazują, że w Teksasie zawodami najbardziej narażonymi na AI są programiści, projektanci stron WWW i stanowiska wymagające intensywnej pracy z komputerem. Wysoki poziom ekspozycji dotyczy również kadry zarządzającej, pracowników biurowych, redaktorów oraz innych zawodów białych kołnierzyków.

To właśnie te dziedziny tradycyjnie skupiały najwięcej absolwentów uczelni.

Budowa centrów danych tworzy miejsca pracy dla inżynierów elektryków, pracowników budowlanych oraz innych zawodów fizycznych. Nie powoduje natomiast ekspansji stanowisk dla programistów czy analityków danych. Narzędzia AI same zastępują część tych ostatnich zadań.

Sprzeciw społeczny, zwrot polityków

Gorączka budowy centrów danych w Teksasie wywołała narastającą falę społecznego sprzeciwu.

Według badania Annenberg Public Policy Center na Uniwersytecie Pensylwanii w lipcu 2025 roku 61% dorosłych Amerykanów sprzeciwiało się budowie centrów danych w ich okolicy, co oznacza wzrost o 12 punktów procentowych względem ankiet z lutego–marca tego roku.

W obliczu silnego sprzeciwu wyborców republikański gubernator Teksasu Greg Abbott został zmuszony do zmiany stanowiska — z popierającego rozwój centrów danych stał się ich publicznym krytykiem. Wybory w połowie kadencji odbędą się już w listopadzie.

Donald Trump przyjął diametralnie odmienną postawę. W poniedziałek napisał na Truth Social: „Jedyny powód, dla którego lokalne społeczności sprzeciwiają się centrom danych, to ich chęć pozostania w tyle i biedy. Jeśli chcą sukcesu, dobrobytu, niższych podatków i mnóstwa miejsc pracy — niech rządzą centra danych”.

Bezrobocie młodzieży — globalny problem

Sytuacja w Teksasie nie jest odosobniona; to odzwierciedlenie globalnego trendu.

Międzynarodowa Organizacja Pracy w sierpniu tego roku wskazała w raporcie, że globalna stopa bezrobocia wśród młodzieży wzrasta, szczególnie w krajach o wysokim dochodzie. W Ameryce Północnej bezrobocie wśród młodych wzrosło z 8,3% w 2023 roku do 9,8% w 2025; w regionach Europy Północnej, Południowej i Zachodniej w 2025 roku pozostaje na poziomie aż 15%.

Dyrektor Departamentu Zatrudnienia, Umiejętności i Przedsiębiorstw Zrównoważonych w Międzynarodowej Organizacji Pracy Sukti Dasgupta powiedziała: „Bezpośredni wpływ AI na zatrudnienie nie jest jeszcze jasny, ale nie możemy być zbyt pewni siebie i nie doceniać zagrożeń. Postęp technologiczny, także AI, musi służyć młodym ludziom, a nie być ich przeciwnikiem”.

Raport Międzynarodowej Organizacji Pracy zaznacza również, że kurczą się stanowiska dające tradycyjnie młodym ludziom szansę na wejście na rynek pracy — takie jak prace biurowe i administracyjne, stanowiska związane z produkcją czy część zawodów technicznych.