Sagupaan sa pagitan ng Estados Unidos at Canada: Sinabi ni Carney na pwedeng pag-usapan ang kasunduan ngunit hindi pwedeng isakripisyo ang kotse, bakal, at aluminyo; binalaan ni Trump na babagsak ang ekonomiya ng Canada.

Mahigit dalawang linggo matapos mabigo ang negosasyon sa kalakalan sa pagitan ng Estados Unidos at Canada, nagbigay ng senyales si Punong Ministro Carney ng Canada para muling buhayin ang negosasyon, at binigyang-diin na anumang kasunduan sa hinaharap ay kailangang mayroong “katatagan at kredibilidad,” at hindi dapat maging biktima sa negosasyon ang kompetisyon ng industriya ng sasakyan, bakal, at aluminyo ng Canada.

Ayon sa mga ulat, sinabi ni Carney noong ika-3 ng Setyembre, Huwebes, lokal na oras, na handa na ang Canada na makipagkasundo sa Estados Unidos para sa isang kasunduang magdudulot ng benepisyo sa dalawang bansa, “Basta handa na ang Amerika, handa rin kaming umupo para magkaroon ng kasunduan.” Kaniyang binigyang-diin na isa sa mga pangunahing dahilan ng kabiguan ng naunang negosasyon ay ang hindi sapat na pagtiyak ng Estados Unidos sa pagpapanatili ng matatag na mga taripa sa bakal, aluminyo, at sasakyan.

Matapos ang pahayag na ito ni Carney, mabilis tumugon si Pangulong Trump ng Estados Unidos sa social media, at binalaan si Carney na kung ituturing itong “kaaway,” maaaring magdulot ito ng “pagbagsak ng ekonomiya ng Canada,” at magkakaroon daw ito ng seryosong krisis pampolitika sa mga pulitiko ng Canada.

Carney: Ang kasunduan sa hinaharap ay kailangang maggarantiya ng katatagan sa taripa

Ipinahayag ni Carney na lubos na magkakaugnay ang ekonomiya ng Estados Unidos at Canada, lalo na ang industriya ng sasakyan na bumubuo ng integrated na North American supply chain. Kaya naman, anumang kasunduan sa hinaharap ay dapat lubos na isaalang-alang ang kompetisyon ng industriya ng sasakyan, bakal, at aluminyo ng Canada, pati na rin ang lokal na pamumuhunan ng Canada sa mga kaugnay na supply chain.

Ibinunyag din niya na kamakailan ay may pagluluwag ang posisyon ng Estados Unidos sa ilang usapin. Dati ay iginigiit ng Amerika ang ilang pagbabago sa Canada kaugnay ng wika, kultura, at streaming services, ngunit hindi na raw ito pinaninindigan ng panig Amerikano sa huling yugto ng negosasyon.

Ayon kay Carney, ang pagbabagong ito ay nangangahulugan na may espasyo pa rin para sa panibagong pag-uusap, ngunit hindi niya tinukoy kung kailan pormal na magbubukas muli ang negosasyon.

Pagkontra sa Amerika: “Hindi eksperto sa pulitika ng Canada ang mga Amerikanong opisyal”

Ipinaglaban ni Carney laban sa sinabi nina Commerce Secretary Lutnick at Treasury Secretary Bassent ng Amerika na ang pag-alis ng Canada sa negosasyon ay bunga ng domestic political factors.

Sinabi niya na mas malalim ang pag-unawa ng Canada sa sarili nilang political environment, “Patawarin ninyo ako,” aniya, “hindi mga eksperto sa pulitika ng Canada ang mga itinalagang opisyal ng gabinete ng gobyerno ng Estados Unidos na hindi dumaan sa halalan.”

Binigyang-diin din ni Carney na hindi maghihintay ang Canada nang nakatutok sa telepono o magrerefresh ng social media para abangan ang pagresum ng negosasyon mula sa Amerika; sa halip, paiigtingin nila ang sariling industriya at magsusulong ng mas diversified na mga trade partner upang mabawasan ang pagdepende sa market ng Estados Unidos.

Nakatalaga na ang taripa, epektibo ang retaliatory measures sa Setyembre 8, bukas pa rin ang bintana sa negosasyon

Matapos mabigo ang negosasyon sa kalakalan ng Amerika at Canada noong Agosto 21, sinimulan ng Amerika noong Agosto 22 ang pagtaas ng taripa ng 50% sa halos $20 bilyong produkto mula sa Canada. Inanunsyo na rin ng Canada na simula Setyembre 8 ay magpapatupad sila ng kaparehong retaliation tariff sa humigit-kumulang $20 bilyong produkto mula Amerika.

Ibig sabihin, kahit nagbigay ng senyales si Carney ng muling pagbabalik sa negosasyon, nanatili pa rin ang mga ipinahayag na hakbang ng bawat panig ukol sa taripa. Samantala, ang taripa sa sasakyan ang nananatiling pinakamabigat na usapin ng hindi pagkakasundo. Sa naunang negosasyon ay muntik nang magkasundo, kung saan pinag-iisipan ng Amerika na ibaba ang pinakamataas na taripa sa sasakyan ng Canada mula 25% patungong 15% at ang taripa sa steel at aluminum sa 25%, pero hindi ito tuluyang napagkasunduan.

Nagbanta rin noon si Trump, na kung hindi magkakaroon ng kasunduan, mula Enero 1 ng susunod na taon ay itataas ang taripa sa sasakyan, trak, at auto parts mula Canada hanggang 50%.

Kaya naman, ang panahon bago pormal na ipatupad ng Canada ang retaliation tariffs sa Setyembre 8 ay maaaring maging bintana para muling suriin ng magkabilang panig ang kondisyon ng negosasyon. Gayunman, hindi nangangahulugan ang pahayag ngayon ni Carney na pormal na muling nagsimula ang negosasyon—nananatiling hindi pa nareresolba ang mga pangunahing pagkakaiba sa taripa ng sasakyan, bakal at aluminyo, at katatagan ng trade policy.

Mabilis na tugon ni Trump: Ang “pagbagsak” ng ekonomiya ng Canada ay magiging pampolitikang kalamidad

Sa kabila ng pagbibigay ni Carney ng senyales para sa negosasyon, hindi nagpapakita ng lumuluwag na postura si Trump.

Sa kanyang mensahe sa social media, sinabi ni Trump na kung ituturing siyang “kaaway” ng mga pulitiko ng Canada, kapag nag “crash” ang ekonomiya ng Canada, mapagtatanto nila na ito ay magiging “napakamasamang sitwasyon” sa pulitika, “mas malala kaysa anumang krisis na naranasan ng sinumang pulitiko sa Canada,” at sinabing “Hintayin na lang natin.”

Ibig sabihin, habang tinutulak pa rin ni Carney na masolusyonan ang problema sa pamamagitan ng negosasyon, nananatili sa mataas na pressure posture si Trump. Sa ngayon, kitang-kita ang “palitan ng pahayag” sa pagitan ng Amerika at Canada: giit ng Canada, handa silang bumalik sa negotiating table pero kailangang makakuha ng matatag at kapani-paniwalang kasunduan sa taripa; ginagamit naman ng Amerika ang presyur sa ekonomiya ng Canada bilang paraan ng panggigipit.

Kasabay nito, pinabilis ng Canada ang hakbang para pababain ang kanilang pagdepende sa market ng Amerika. Noong Setyembre 3, inanunsyo ni Carney na mag-i-invest ang Canada ng 4.7 bilyong Canadian dollar sa pagtatayo at pag-maintain ng mga VIA Rail na pasahero sa Sandebe, Ontario at iba pang lugar, at ang ilang railway vehicles na dating gawa sa Amerika ay lilipat na ng produksyon sa loob mismo ng Canada.