Sa mga nakalipas na araw, may dalawang mainit na paksa sa merkado:
Ang isa ay ang pagbagsak ng stock market sa South Korea na ibinahagi sa artikulo kahapon.
Ang isa pa naman ay ang talakayan na sanhi ng malaking pagbagsak ng US at South Korea stock markets at ang ilang pahayag ni Dan Bin.
Ang mga pahayag ni Dan Bin ay ganito:
“Sa matinding pagbagsak, dapat matapang kang bumili, kakabibitaw ko lang ng natitirang bala.”
“Sa mga nakaraang taon, sa tingin ko kailangan talagang lampasan ang ano? Kapag malaki ang bagsak ng market, natatakot kang bumili ng stocks. Halimbawa, gusto kong bumili ng 100 million, kung natatakot ka bumili, bumili ka ng 10 million. Kung sa 10 million natatakot ka pa rin, bumili ka ng 1 million.”
Sang-ayon ako sa prinsipyong sinabi ni Dan Bin. Sa totoo lang, kapareho ito ng sinabi ni Buffett na “maging matakaw kapag natatakot ang iba.”
Pero kapag diretsong ipahayag ang ganitong mga salita sa publiko, kailangan talagang maging maingat, lalo na’t hindi dapat kalimutan ang dalawang mahalagang paunang kondisyon na sa tingin ko ay kinakailangan.
Ang unang paunang kondisyon: Ang stocks na bumagsak ay kailangang tunay na nauunawaan ng investor, alam kung saan ang halaga nito, at may patas na pagtataya sa halaga nito sa isip.
Ang pangalawang paunang kondisyon: Ang presyo ng stock pagkalipas ng malaking pagbagsak ay dapat talagang sulit na bilhin. Kung ang presyo kahit bumagsak na ay hindi pa rin sulit bilhin, hindi rin kailangang bumili.
Ang dalawang paunang kondisyong ito ay hindi lang para sa stock market kundi para sa anumang merkado (kabilang ang crypto market na pamilyar sa atin) na parehong mahalaga.
Maraming retail investors ang sumasabak bumili ng isang asset (kahit stock o crypto asset), hindi dahil sa naiintindihan talaga nila ang stock/crypto asset na iyon, at hindi rin dahil sa na-assess nila ang value nito, kundi dahil lang sa pinortray ng market na “trend” o “momentum” na nagpaparamdam ng anxiety at FOMO kung hindi ka kasali.
Kahit pa ang asset na binili dahil sa ganitong mindset at dahilan ay tunay na isang “gem”, karamihan ay hindi kikita dito, at sa huli malamang ay malulugi pa.
Sa karanasan ko, minsan pwede bumili ng asset kapag malaki ang pagbagsak, pero minsan hindi. Ang susi dito ay nasa kakayahan ng investor na magdala ng risk at ang pagtataya sa intrinsic value ng asset na i-invest.
Sa crypto ecosystem na pamilyar sa atin, bumagsak ang Bitcoin mula $120,000 papunta sa $60,000 ngayon, at ang Ethereum mula halos $5,000 pababa sa wala pang $2,000.
Sa laki ng pagbaba, parehong malaki ang bagsak at tugma sa sinabi ni Dan Bin na “dapat matapang bumili sa malaking pagbagsak.” Pero para sa akin, sa kasalukuyang presyo ay mas gusto ko ang Ethereum, kaya hindi ako bibili ng Bitcoin sa presyong ito, mas pipiliin kong bumili ng Ethereum.
Sa parehong prinsipyo, ang mga AI-related stocks na bumagsak nitong nakaraan, pagkatapos ng malaking pagbagsak, sulit pa bang bilhin?
Sa huli, nakadepende pa rin sa kung paano ma-assess ng investor ang intrinsic value ng mga iyon.
Kapag ang presyo ng merkado ay mas mababa kaysa sa intrinsic value ayon sa pagtataya ng investor, saka lang sulit bumili; kung hindi, mas mabuting mag-obserba lang.
Ang dalawang paunang kondisyong ito, hindi nabanggit ni Dan Bin (sa tingin ko kahit banggitin niya, karamihan ay hindi mag-iisip nang malalim tungkol dito).
Kaya masasabi kong may mga retail investors na dahil sa mga sinabi ni Dan Bin ay biglang papasok bumili ng mga bumagsak na hot stocks. Kahit tumaas pa ang mga ito, karamihan sa retail investors ay hindi makikinabang sa pag-angat nila, kadalasan malulugi sila sa mga swing ng presyo at magbebenta at aalis sa merkado, at pagkatapos ay sisihin siya.
