Dünyanın ən böyük dəmir filiz istehsalçıları filiz ehtiyatlarını bərpa edə bildiklərindən daha sürətlə tükəndirirlər, çünki əvəzləyici yataqların inkişafı həm maliyyət, həm də mürəkkəblik baxımından getdikcə artır, - Wood Mackenzie Ltd-ə görə.
Altı ən böyük dəmir filiz istehsalçısı, o cümlədən BHP Group və Rio Tinto Group, 2016-2025-ci illər arasında satıla bilən ehtiyatlardan birlikdə 11,1 milyard ton filizi tükədiblər, - məsləhətçilik şirkəti cümə axşamı dərc etdiyi hesabatda bildirib. Yalnız üç şirkət həmin dövrdə hasil etdikləri həcmi bərpa edə bilib və bəziləri yeni ehtiyatlar əlavə etmək üçün digərlərindən beş dəfə çox xərcləyib.
Sənaye günü-gündən daha çox filiz keyfiyyətinin aşağı düşməsi problemi ilə üzləşir, yəni bir mədən köhnəldikcə oradakı orta dəmir filiz tərkibi azalır və operatorlar daha dərin qazmalı, çıxarış üçün daha çox sərmayə qoymalı olurlar. Mədənçilər artıq artım yox, sadəcə əməliyyatları davam etdirmək üçün çalışdıqları mərhələyə çatıblar.
“İndiki dəmir filiz sənayesinin əsas problemi mövcud hasilatı qorumaq üçün xərclərin artmasıdır,” – deyə Wood Mackenzie şirkətinin metallar və mədən üzrə tədqiqat direktoru Mihir Vora bildirib. “Sənaye hasilatın davamlılığını təmin etməyə sərmayə yatırır, amma yerində saymaq üçün belə, daha çox səy göstərməlidir.”
Wood Mackenzie bildirib ki, əsas mədən şirkətləri üçün xərclər 2016-cı ildən bəri bəzi firmalarda təxminən ikiqat artıb. Sənayedə nağd marjinalar 2021-ci ildə ən yüksək səviyyəyə çatıb və bundan sonra bir ton üçün təxminən 50-60 dollar səviyyəsində sabitləşib ki, bu da artan xərcləri və azalan qiymətləri kompensasiya etmək imkanını daraldır.
Analiz həmçinin aşkar edib ki, bəzı mədənçilərdə filiz keyfiyyəti 2016-cı ildən bu yana 1,6 faiz bəndinə qədər azalıb. Aşağı keyfiyyətli filizlərin tükənməsini kompensasiya etmək üçün getdikcə daha yüksək keyfiyyətli materiallar lazım olur, digər tərəfdən bəzi məhsullarda alümina daxil olmaqla çirklənmələr artır.
(Müəllif: Katharine Gemmell)
